Z tego artykułu dowiesz się:

Ułamki – jakie to liczby? 

Kluczem do skutecznego zrozumienia ułamków jest pojęcie przez ucznia, czym one tak naprawdę są i jakie posiadają funkcje. Służą one do zapisywania liczb, które nie są całkowite, a więc stanowią jakąś część całości. Z pewnością zwykłe wytłumaczenie niewiele da, bo najmłodszym trudno jest wyobrazić sobie abstrakcyjne zagadnienie. Dlatego warto posłużyć się pomocami edukacyjnymi, które znajdziemy w domu. Może to być dowolny produkt spożywczy lub przedmiot, który w łatwy sposób da się podzielić na części. Aby wytłumaczyć dziecku, jak się oblicza ułamki, warto zacząć od wskazania czterech ćwiartek mandarynki, jednej z ośmiu części pizzy czy dwóch połówek jabłka. Czwartoklasista musi zauważyć, że razem tworzą one całość. Jeżeli dobrze opanuje on podstawy, to w przyszłości bez problemu poradzi sobie z takimi zagadnieniami, jak ułamki algebraiczne czy ułamki okresowe. 

Przeczytaj również: Sprawdzian i test. Jak się uczyć, żeby zapamiętać i zdać

Ułamki zwykłe – jak je wytłumaczyć? 

Chcąc wytłumaczyć dziecku ułamki zwykłe, rozpocznij od przedstawienia ich trzech charakterystycznych elementów: licznika, mianownika i kreski ułamkowej. Warto wspomnieć także, że kreska zastępuje nam znak dzielenia, a wszystkie ułamki, których licznik jest mniejszy od mianownika, nazywamy ułamkami właściwymi. Ułamków zwykłych warto uczuć dzieci na otaczających ich przedmiotach, najlepiej takich, które dobrze się kojarzą – idealnym przykładem może okazać się czekolada. Wskazywana przez dziecko odpowiednia część tabliczki, odpowiadająca zadanej przez rodzica wartości, może być także słodką nagrodą. Należy pamiętać także o odpowiednim słownictwie – nie mówmy „jedna z dziesięciu kostek czekolady”, tylko „jedna dziesiąta czekolady”.  

Ułamki dziesiętne – jak je wytłumaczyć? 

Z tym rodzajem ułamków możemy się spotkać w codziennym życiu najczęściej. Widujemy je w sklepach, książkach kucharskich czy na opakowaniach produktów, dlatego warto, aby dziecko wiedziało, jak się je oblicza i odczytuje. Ułamki dziesiętne zapisujemy za pomocą cyfr i przecinka, nie zaś – jak w przypadku ułamków zwykłych – kreski ułamkowej. Co więcej – prawie każdą wartość dziesiętną da się zapisać w postaci ułamka zwykłego i na odwrót. Aby dziecko nauczyło się poprawnie je odczytywać, należy nauczyć je, że to liczba cyfr po przecinku wskazuje na to, czy ułamek będzie miał końcówkę „dziesiątych”, „setnych”, „tysięcznych” itd. Tego typu działań najlepiej uczyć pociechę na konkretnych przykładach, które znajdziemy, chociażby, w przepisach kulinarnych. 

Przeczytaj również: Jak się skoncentrować? 10 trików, które pomogą się skupić i nie być zmęczonym

Ułamki – jak je dodawać i odejmować? 

Odejmowanie i dodawanie ułamków sprawiają najmłodszym dużą trudność. Również w tym przypadku przydatne będzie dzielenie na części różnych przedmiotów, co pomoże dziecku zrozumieć zależności pomiędzy konkretnymi działaniami na ułamkach. Skuteczne okazać się może nawet papierowe koło, które podzielone na równe części, w ramach zabawy, można od siebie odejmować i dodawać. Ponadto warto przekazać dziecku wiedzę na temat ogólnych zasad dodawania i odejmowania. Jedna z nich mówi, że jeżeli dwa ułamki posiadają taki sam mianownik, to wtedy wartości takie dodajemy poprzez sumowanie liczników, natomiast jeżeli mianowniki są różne, to żeby je dodać lub odjąć, trzeba sprowadzić liczby do wspólnego mianownika

Ułamki – jak je mnożyć i dzielić? 

Dzielenie i mnożenie ułamków to nic innego jak nauka dziecka prawidłowego podziału całości na równe części. Także w tym przypadku wykorzystać można przedmioty, które mamy pod ręką – klocki lego, paluszki czy owoce. Uczeń musi zrozumieć, że dwie ćwiartki powstaną wtedy, gdy podzieli połowę na pół, a 4/8 wówczas, gdy podzieli te dwie ćwiartki na kolejne połówki. Fakt, że podzielone, małe części wciąż tworzą całość, pomoże najmniejszym w zrozumieniu samego procesu dzielenia oraz mnożenia ułamków i pomoże w ich obliczaniu. Dziecko powinno zapamiętać, że aby podzielić jedną wartość przez drugą, trzeba zamienić dzielenie na mnożenie, a więc pierwszy ułamek należy pomnożyć przez odwrotność drugiego.  

Wytłumaczenie ułamków często spędza zatroskanym rodzicom sen z powiek. Nie warto się jednak poddawać – nauka tego zagadnienia może być przyjemna, a przede wszystkim skuteczna.  

Przeczytaj również:

Najczęstsze błędy na maturze z języka polskiego. Jak ich unikać?

Minewra, Junona, Kwiryn — tego możesz nie wiedzieć o bogach rzymskich

Rzeczownik. Nauczyli cię tego w szkole?