Proces komunikacji w dużym stopniu składa się z wymiany informacji. Jeżeli chcemy uzyskać jakieś konkretne informacje, zwrócić na coś szczególnego uwagę partnera, zasygnalizować określone potrzeby czy dążenia, musimy posiąść umiejętność stawiania pytań. Możemy wyróżnić kilka ich rodzajów:

  1. Pytania zamknięte

Są to pytania, które zaczynają się od słówka pytajnego "czy", choć może ono znajdować się w zdaniu jedynie w domyśle. Celem pytania zamkniętego jest uzyskanie od partnera interakcji potwierdzenia lub zaprzeczenia po to, by:

    • skłonić go do podjęcia jednoznacznej decyzji w jakiejś sprawie
    • skoncentrować uwagę partnera na określonej części przekazu
    • skończyć lub ograniczyć interakcję
    • wspomóc przystosowanie się do nowej sytuacji

Jeżeli po pytaniu "czy" przedstawiamy co najmniej dwie możliwości rozwiązania problemu, znaczy to, że mamy do czynienia z odmianą pytań zamkniętych jaką są pytania alternatywne. Różnią się od wcześniej omówionych tym, że wskazujemy rozmówcy, że istnieje więcej niż jedno rozwiązanie omawianej podczas interakcji sytuacji, przy czym możemy sugerować, którą opcję powinien wybrać.

  1. Pytania alternatywne (indukcyjne)

Dajemy w tych pytaniach partnerowi co najmniej 2 możliwości działania, z których wyraźnie preferujemy jedną opcję ponieważ jest bardziej dla niego lub dla nas korzystna. Stosujemy je w przypadku, gdy:

    • chcemy w pośredni sposób wpłynąć na decyzję partnera zgodnie z preferowanym przez nas kierunkiem działania
    • chcemy zyskać więcej czasu i oddalić rozwiązanie które nas nie interesuje
    • chcemy pomóc komuś kto nie potrafi sam do końca zwerbalizować myśli i podjąć jednoznaczną decyzję
  1. Pytania zamknięte bezpośrednie

Są to pytania najdobitniej wyrażające nasz własny pogląd na omawianą sprawę, jasno określające, które rozwiązanie uważamy za słuszne i co chcemy osiągnąć. Zadajemy zatem takie pytania, gdy:

    • chcemy pokazać swoje propozycje jako właściwe i godne realizacji
    • chcemy poprzeć rozwiązanie partnera, które nam odpowiada
    • chcemy wprowadzić do rozmowy jeszcze jedno rozwiązanie omawianej sprawy, które jest po naszej myśli
  1. Pytania otwarte

Nastawione są na skłonienie partnera konwersacji do narracyjnego opisu swojego stanowiska. Na ogół zaczynamy konwersację w taki sposób w celu zainicjowania rozmowy i redukcji początkowego napięcia. Należy jednak pamiętać, że informacje podawane przez partnera podlegają zmiennej aprobaty społecznej, czyli będzie on chciał przedstawić się w jak najlepszym świetle, dlatego warto zastosować pytania kontrolne w celu ich weryfikacji, jeśli zależy nam na uzyskaniu rzetelnych danych.