Druga Rzeczpospolita w liczbach, to przede wszystkim:

388 tys. km kwadratowych: tyle wynosiła powierzchnia Polski międzywojennej

27 milionów mieszkańców, - te dane pochodzą ze spisu z roku 1921, w roku 1938 liczba obywateli państwa polskiego wzrosła do ok. 35 milionów (czyli o ok. 3 miliony mniej niż obecnie)

  • w 1921 r. Ludność wiejska stanowiła 75,5% ogółu ludności, odsetek ten stopniowo spadał i w roku 1938 wynosił 70%
  • w 1921 r. Odsetek analfabetów wynosił aż 33%. Należy jednak zaznaczyć, że występowały w tej kwestii duże różnice miedzy regionami: na ziemiach dawnego zaboru pruskiego na skutek masowej scholaryzacji analfabetyzm praktycznie został zlikwidowany, natomiast na słabo zaludnionych i ubogich wschodnich obszarach II RP wskaźnik analfabetyzmu był bardzo wysoki. W ciągu dwudziestolecia międzywojennego dokonał się jednak w II RP dość znaczny postęp w tej dziedzinie: w 1939 r. odsetek analfabetów spadł od 15%
  • większość obywateli stanowili katolicy obrządku łacińskiego: 62%, grekokatolicy - 12%, 11% - osoby wyznania mojżeszowego. Przewaga katolików nie byłą tka znaczna jak obecnie:jednak w konstytucji II RP, mimo zagwarantowanej wolności sumienia dla wszystkich obywateli pojawił się zapis o dominującej roli religii katolickiej
  • osoby o narodowości polskiej stanowiły 69,2%, 15 -16% - ukraińskiej, 4 - 6% białoruskiej, na którym zamieszkiwało 27 milionów osób (według spisu z 1921 r), z czego 69,2% podało narodowość polską. Spośród mniejszości narodowych najliczniejsi byli Ukraińcy: 15 - 16% ogółu mieszkańców. Kolejną co liczebności mniejszość stanowili Żydzi: 8 - 10%. Białorusini stanowili 4-5%, a Niemcy: 2-3%. Mniejszości narodowe w II RP były silnie zróżnicowane pod względem ekonomicznym i kulturowym

W województwach położonych we wschodniej części kraju (tj. stanisławowskim, wołyńskim tarnopolskim i nowogrodzkim oraz poleskim) Polacy stanowili łącznie wg oficjalnych danych statystycznych 37,9 % ogółu ludności. Należy jednak pamiętać że ta liczba może być zawyżona: mieszkańcy tamtych terenów nie posiadali tożsamości narodowej i na pytania komisarzy dokonujących spisu odpowiadali "ja tutejszy/-a"). Brak jednoznacznej odpowiedzi sprawiał, ze ludzie ci, sami o tym nie wiedząc byli klasyfikowani jako Polacy. Część Polaków znalazła się również poza granicami Polski: na wschodnich obszarach ówczesnych Niemiec (wśród których znalazły się Górny Śląsk i Pomorze z Gdańskiem) znalazło się wówczas około miliona Polaków. Duże skupiska ludności polskiej zamieszkiwały również Zaolzie (część Śląska Cieszyńskiego leżąca na południe do rzeki Olzy), które należało wówczas do Czechosłowacji.

Jak już wspomniano Ukraińcy stanowili największą spośród mniejszości narodowych. Szczególnie liczne skupiska ludności ukraińskiej znajdowały się w południowo-wschodniej, części kraju (tj. na południe od rzeki Prypeć): Wołyń, Podole, Podkarpacie, Karpaty Wschodnie; a także (mniej licznie) na ziemi chełmskiej i podlaskiej.

Ok. 87 -88% spośród ludności ukraińskiej stanowili chłopi i robotnicy rolni. Wschodnie tereny kraju, które zamieszkiwali należały do najbardziej zacofanych i ubogich obszarów nie tylko w Polsce, ale także w Europie. Gospodarstwa rolne były niewielkie, pozbawione usprawnień technicznych, a wysokie wskaźniki analfabetyzmu utrudniały modernizację. Co więcej słaby rozwój przemysłu we wschodniej części Rzeczpospolitej przyczyniał się do przeludnienia na wsi, nie było dobrze prosperujących miast do których małorolni ukraińscy chłopi mogliby wyemigrować w poszukiwaniu pracy. Pod względem gospodarczym Ukraińcy znajdowali się zatem w bardzo niekorzystnym położeniu, mimo wysiłków nielicznej inteligencji, dążącej do rozbudowy ruchu spółdzielczego i ogólnego polepszenia sytuacji gospodarczej i kulturalnej ludności ukraińskiej.

Na podziały etniczne na ziemiach wschodnich nakładały się podziały klasowe: Ukraińcy przeważali wśród chłopów, podczas gdy warstwa ziemiańska była niemal wyłącznie polska. Kontrast pomiędzy poziomem życia Polaków i Ukraińców w połączeniu z propagandą prowadzoną przez Związek Radziecki z jednej strony i działalnością ukraińskich organizacji nacjonalistycznych z drugiej podsycał dodatkowo konflikt polsko -ukraiński, który szczególnie przybrał na sile w roku 1933, kiedy to minister spraw wewnętrznych Bronisław Piernacki został zamordowany przez ukraińskich nacjonalistów. Polityka państwa polskiego względem Ukraińców była niejednoznaczna: od projektów federacji wysuwanych przez Piłsudskiego po postulaty polonizacji propagowane przez Romana Dmowskiego.

Druga pod względem liczebności mniejszość etniczna - Żydzi, była rozproszona w miastach i miasteczkach po całym kraju. Żydzi zajmowali się głównie handlem: prowadząc niewielkie sklepy lub zajmując się pośrednictwem, część z nich dochodziła do znacznych majątków; żydowska burżuazja dominowała w włókiennictwie oraz w branży spożywczej. Część Żydów dążyła do asymilacji z Polakami; większość jednak tworzyła zamkniętą społeczność religijną. Mniejszość żydowska była stosunkowo dobrze wykształcona i zamożna; twórcy pochodzenia żydowskiego maja swój znaczący wkład od polskiej literatury tamtego okresu: wspomnieć należy Juliana Tuwima, Brunona Schulza czy pochodzącego ze spolonizowanej żydowskiej rodziny Bolesława Leśmiana co wzmagało ataki ze strony polskich nacjonalistów. Ówczesna Młodzież Wszechpolska nawoływała do bojkotu żydowskich sklepów bądź do ograniczenia liczby żydowskich studentów lub organizowała antysemickie zamieszki. stanowili Białorusini.

Kolejną co do wielkości mniejszość narodową stanowili Białorusini: ich położenie było pod wieloma względami podobne do położenia Ukraińców: zamieszkiwali w zwartych skupiskach północno - wschodnią część kraju, niski poziom gospodarczy i kulturalny, przewaga warstwy chłopskiej. Białorusini nie byli do końca uświadomieni narodowo, uważali się przede wszytsk8im za "tutejszych" jednak w latach międzywojennych nastąpił wzrost świadomości narodowej. Podobnie jak w przypadku Ukraińców różnice narodowe nakładały się na klasowe: białoruscy chłopi i "polskie pany".

Co się tyczy mniejszości niemieckiej, to jej przedstawiciele skupiali się głównie na Pomorzu, Górnym Śląsku i w Wielkopolsce, a także w nieco mniejszych ilościach w Polsce centralnej, Galicji i na Wołyniu. Przedstawicieli tej mniejszości można było spotkać wśród wszystkich warstw społecznych: chłopów, ziemiaństwa czy burżuazji. Mniejszość niemiecka była dość zamożna: gospodarstwa rolne należące do niemieckich chłopów osiągały 50 -100 ha, ponad 85% ogólnej powierzchni ziem uprawnych z terenu Górnego Śląska, Pomorza i Wielkopolski należało do niemieckich właścicieli ziemskich, wreszcie Niemcy dominowali wśród właścicieli kopalń i fabryk w województwie śląskim. Dobrze wykształcona i zamożna o wykształconym poczuciu odrębności narodowej i wysokim poziomie kultury mniejszość niemiecka często przejawiała nastroje antypolskie dążąc do przyłączenia do Republiki Weimarskiej / III Rzeszy. Programy przyłączenia do kraju macierzystego głoszone nie tylko przez mniejszości zamieszkujące tereny przygraniczne nazywane są programami irredenty.

Polska jako sygnatariusz traktatu wersalskiego była zobowiązana do ochrony prawnej mniejszości narodowych. Na mocy art. 93 traktatu wersalskiego 28 czerwca 1919 r. Polska wraz ze Stanami Zjednoczonymi, Wielką Brytanią, Francja, Włochami i Japonią podpisała traktat o ochronie mniejszości narodowych, który określał zakres praw mniejszości narodowych i obowiązków Polski wobec ich przedstawicieli. Podobne traktaty zostały podpisane przez Czechosłowację, Grecję, Rumunię, Austrię, Jugosławię, Bułgarie, Węgry, Turcję oraz, nieco później, Niemcy Porozumienie w kwestii mniejszości narodowych zawarte przez Polskę miało charakter jednostronny i stanowiło rodzaj zobowiązania przed ówczesnymi mocarstwami.

Prawa mniejszości narodowych w Polsce były również regulowane przez:

- dwustronny traktat ryski podpisany 18 marca 1921, jego sygnatariuszami były: Polska, Rosja Radziecka i Ukraina;

  • konwencję genewską regulująca kwestie podzielonego miedzy Polskę i Niemcy Górnego Śląska, konwencja również była porozumieniem dwustronnym

Sprawa mniejszości narodowych w państwie takim jak II Rzeczpospolita stanowiła trudne wyzwanie: istniały tereny, na których ludność "tutejsza" dopiero wkraczała w proces narodowotwórczy. Z drugiej strony w ówczesnej RP wieli obszarów było mieszanych etnicznie. Polska międzywojenna rozdarta miedzy separatystycznymi dążeniami organizacji nacjonalistycznych z różnych mniejszości narodowych i hasłami nacjonalistycznymi propagowanymi przez endencję, a także polityką państw ościennych (Niemcy, ZSRR) podsycających antypolskie nastroje wśród Niemców, Ukraińców i Białorusinów, ostatecznie w 1934 wypowiedziała traktat o ochronie mniejszości narodowych.