Wertując prasę, czytając strony internetowe, można odnieść wrażenie, że jak napisać felieton, wie w zasadzie każdy. Rzeczywiście, wielkim atutem tej formy wypowiedzi, jest dopuszczana w niej swoboda.

 Czym jest felieton?

Łatwość z jaką wielu piszących sięga po tę formę, wiąże się z daleko idącą swobodą, jaką się w niej dopuszcza. O tym, że dany tekst uznajemy za felieton, decyduje kilka czynników: często sięga się w nim po środku literackiej ekspresji, najczęściej dotyczy aktualnych w danym momencie wydarzeń lub problemów, ale nie stanowi do nich programowego komentarza, a raczej jest zbiorem swobodnych dywagacji autora, często pisanych z zacięciem satyrycznym. Dopuszczalne są w felietonie elementy fikcyjne, ale nie stanowią one celu same w sobie, służą zaś celom publicystycznym.

Jak napisać felieton wartościowy kompozycyjnie?

Przed autorem felietonu nie stawia się żadnych rygorystycznych wymogów formalnych. Ostateczna forma felietonu od niego samego zależy. I tak felieton mieć przypominać notkę, szkic literacki, opowiadanie - jakakolwiek nie była by to forma, ma być krótka, efektowna i żartobliwa.

Wyeksponowany w niej powinien być subiektywny, nawiązujący kontakt z odbiorcą narrator oraz finalizujący swój tekst zwięzłą, trafną i zaskakującą puentą.

Jak napisać felieton rzeczywiście twórczy?

Jak rzadko w której formie wypowiedzi, tu nie tylko można, ale nawet i trzeba zaznaczać swój subiektywizm. Można podkreślić go przez używanie 1 osoby liczby pojedynczej. Felieton ma być komentarzem autora na temat jakichś aktualnych zjawisk czy wydarzeń, na które zdaniem autora warto zwrócić uwagę. 

W felietonie nie wolno zdradzać ignorancji - skoro wybrało się jakiś temat, warto przy okazji jego poruszenia wykazać się znajomością znanych anegdot go dotyczących, przywołać cytaty, powiedzonka, posłużyć się dowcipem słownym i sytuacyjnym. Felieton ma być przystępny dla czytelnika, zatem posługiwać się należy językiem żywym, błyskotliwym, dowcipnym, bez zbędnych pojęć naukowych. 

Odbiorcę należy pozyskać, skłonić do myślenia, potencjalnej polemiki z autorem. W tym celu należy sięgnąć po barwny język, wzbogacony obecnością w nim różnych stylów literackich oraz środków wypowiedzi, nawet tak wyrazistych jak ironia, satyra, groteska czy też paszkwil. Wszystko to ma służyć wyrażeniu poglądu autora. A ten, by mógł zostać zapamiętany, ma przykuwać uwagę czytelnika - również zwracając uwagę indywidualnym stylem wypowiedzi jej autora. 

Felieton zwykle służy ukazaniu krytycznego spojrzenia na rzeczywistość, ma wyrazić poglądy autora na temat jakiegoś problemu, ewentualnie jego propozycję rozwiązania tej sprawy, bywa że wyrażoną w wyrazistej puencie. Może nosić znamiona fikcji literackiej, ale w celu służebnym publicystyce, bo to ona głównie jest celem tworzenia felietonu. Autor decydujący się na tę formę wypowiedzi, winien pamiętać też, że jej cechą zasadniczą jest cykliczność.

Jak napisać felieton - kilka wskazówek praktycznych

Nie ma możliwości napisania dobrego felietonu bez zachowania kilku zasad:

- podstawowym warunkiem dla stworzenia udanego tekstu tego typu jest zainteresowanie tematem. Bez emocji autora będzie to tekst wymuszony i pozbawiony szans na zyskanie uwagi czytelnika. Subiektywizm felietonisty jest szczególnie w cenie. Ten gatunek ma skrzyć się emocjami: śmiech, gniew, oburzenie, niechęć, cynizm, temat kontrowersyjny - felieton nie może być suchą notką, jeżeli nie umie się zyskać tego typu emocji, lepiej odpuścić sobie pisanie felietonu lub raz jeszcze przemyśleć wybór jego tematu

- felieton jest gatunkiem o rodowodzie dziennikarskim. Pisze się go z założeniem o dotarciu do adresata. Pisząc, najlepiej założyć, kim jest grupa docelowa felietonu. W innym wypadku można chybić serwując słownictwo zbyt wyszukane lub specjalistyczne, albo wręcz przeciwnie - zbyt trywialne. Jeżeli chcemy przyciągnąć uwagę czytelnika, dostosujmy pod niego swój język wypowiedzi

- równie ważny jak założony adresat, jest cel wypowiedzi. Warto ustalić sobie na początku, z jaką myślą zaczynamy pisać tekst

- gdy już ustali się powyższe, należy zacząć pisać felieton dostosowując formy wyrazu. Felieton satyryczny zakłada obecność czytelników oczytanych, inteligentnych, rozpoznających ironię. Felieton logiczny przewiduje odbiorcę o otwartym umyśle, skłonnego zmierzyć się z innym niż jego własny punktem widzenia i rozważyć jego słuszność. Najpopularniejszą metodą pisania felietonu, z uwagi na potencjalną możliwość zdobycia jak największej ilości czytelników, jest felieton emocjonalny

- pisząc należy unikać zbyt długich monologów nużących czytelnika - to może okazać się prawdziwą sztuką. Ożywienie stylu uzyska się wplataniem anegdot, wypowiedzi - warto sięgać po takie środki wyrazu (np. użyć cech stylu retorycznego), które zapoczątkują z czytelnikiem dialog

- zamiast nużącego komentarza w finale oraz sztampowego podsumowania wypowiedzi - warto użyć puenty. Dobitnie brzmiące powiedzenie, przysłowie, aforyzm będzie świetnym środkiem umożliwiającym celne sfinalizowanie tekstu

- nadanie felietonowi tytułu zwróci na niego uwagę najlepiej. Po napisaniu całości, najlepiej będzie można wyodrębnić to, co w nim najcelniejsze i na miarę sensacji.

Jak nie pisać felietonu - najczęściej popełniane błędy

Zdecydowanie najbardziej rażącymi błędami w felietonie są:

- wyczuwalny brak zainteresowania tematem autora

- pomylenie felietonu z reportażem

- nieumiejętność wykazania się subiektywizmem

- nużący język, nie przykuwający zainteresowania czytelnika