Szymon Szymonowic to najmłodszy z renesansowych pisarzy. Pochodził z Lwowa, z rodziny mieszczańskiej. Studiował w Akademii Krakowskiej na wydziale sztuk wyzwolonych, następnie za granicą, m.in. we Francji. Po powrocie do kraju związał się z Janem Zamoyskim, kanclerzem i hetmanem wielkim koronnym. Szymonowic, podpisujący się jako Simonides, przeszedł do historii jako twórca staropolskiej sielanki.

Szymonowic zaczął pisać w okresie studiów w Krakowie. Jest autorem łacińskiego poematu wzorowanym na poezji greckiej Pindara, "Divus Stanislaus", porusza problem szkodliwości wojen. W 1588 roku powstał zbiór pieśni łacińskich "Flagellum livoris", sławi w nim zwycięstwo Zamoyskiego pod Byczyną. Szymonowic tworzył po polsku i po łacinie. Publikował liczne wiersze i poematy okolicznościowe, patriotyczne wezwania do narodowej obrony kraju przed Tatarami.

W 1614 roku ukazało się najwybitniejsze dzieło poety- "Sielanki". Do wydania dołączono zbiór epitafiów zwierzęcych "Nagrobki zbieranej drużyny". "Sielanki" to zbiór dwudziestu utworów poetyckich, utrwalają w literaturze polskiej wzór sielanki jako gatunku. Napisane 13- zgłoskowcem, nawiązują do tradycji greckiej idylli Teokryta i łacińskich Bukolik Wergiliusza, wkomponowane odpowiednio w realia polskie. Najbardziej znane to m.in. "Żeńcy", "Kołacze", "Baby", "Kiermasz". Szymonowic głosił pochwałę harmonijnego porządku natury w duchu renesansowej afirmacji świata. Autor w niektórych tekstach krytykuje ujemne cechy ludzi, obyczaje, politykę, życie społeczne. Ważnym elementem całego zbioru jest ukazanie wrażliwości autora na niedolę chłopów , wyrażona w najwybitniejszej sielance "Żeńcy". Jest to sielanka na wskroś realistyczna. Nie ma w niej nastroju pogodnego, ukazuje dzień pracujących w polu chłopów pańszczyźnianych. Oleńka i Pietrucha narzekają na ciężką pracę i na nadzorcę Starostę. Pietrucha śpiewa pieśni oskarżające Starostę i jego nieludzki stosunek do chłopów:

"Babę, boś tego godzien, babę-ć narajemy,

Babę o czterech zębach"…

Pietrucha jednak złorzeczy tylko wtedy, gdy urzędnik jest daleko, gdy nadchodzi, dziewczyna śpiewa pieśń pochlebną, która chroni Pietruchę przed biczem Starosty.

Szymonowic twierdzi, że wieś jest miejscem, gdzie wyzyskuje się człowieka. Pisarz ukazuje ujemne aspekty życia na polskiej wsi, tworzy utwór zbliżony raczej do antysielanki. Opisuje życie na wsi, ale jest to opis pełen tragizmu, pokazujący prawdę o ówczesnych stosunkach społecznych.

Zbiór "Sielanek" zyskał wielką popularność wśród współczesnych i potomnych autora. Cenił go Krasicki, a naśladowali Naruszewicz i Karpiński.