Co to jest epitafium

Termin epitafium można rozumieć dwojako. Epitafium w węższej definicji to napis znajdujący się (wyryty) na płycie nagrobnej, mający na celu upamiętnienie zmarłej osoby, podkreślenie jej cnót, przywołanie jej zalet.

Epitafium w szerszym znaczeniu to utwór liryczny nawiązujący w formie i treści do nagrobnego napisu. Epitafium zalicza się do liryki okolicznościowej, a dokładniej funeralnej. Gatunkiem pokrewnym z epitafium jest epigramat.

Wiersze o charakterze epitafium powstawały w różnych epokach. Przykładem jest "Epitafium Urszuli Kochanowskiej" Jana Kochanowskiego, "Epitafium Rzymowi" Mikołaja Sępa Szarzyńskiego, w którym, poeta, tłumacząc z łaciny wiersz innego poety, wyraża żal z powodu zniszczenia miasta.

Starożytne epitarium - cechy

Epitafium mogło był umieszczone, nie tylko w rzeczywistym miejscu pochówku, ale także na grobie symbolicznym, pomniku lub innym miejscu pamięci. Często epitafium towarzyszyły wyryte formy graficzne - portret zmarłego, symbole, atrybuty. Taka forma epitafium wywodzi się z antyku. Epitafia pojawiły się w Atenach, najprawdopodobniej w okresie wojen perskich, kiedy zapisywano je na grobach poległych w obronie ojczyzny.

Epitafium najczęściej ma panegiryczny, pochwalny charakter, w uroczysty sposób sławi daną osobę, jej czyny, nawołuje do pamięci o niej.

Starożytne epitafia miały też funkcję informacyjną, informowały, kto spoczywa w danym miejscu, kim był itp. Epitafium oznacza również tablicę wmurowaną w ścianę świątyni, kościoła, często bogato zdobioną.

Epitafium - gatunek literacki

Epitafium z racji swej pierwotnej funkcji było utworem niedługim, przekazującym treść w zwięzły sposób. Z czasem epitafia były dłuższe. Epitafium najczęściej jest skonstruowane zgodnie z trzyczęściowym schematem: comploratio (wyrażenie żalu i poczucia straty), laudatio (pochwała zmarłego) i consolatio (ukojenie żalu).