Etos rycerza narodził się w średniowiecznej Europie, o tym jak wyglądało postępowanie prawdziwego rycerza dowiedzieć się można z takich utworów jak "Pieśń o Rolandzie" czy cykl pieśni "O Rycerzach okrągłego stołu." Jakie cechy należałoby więc mieć gdy chciało się pretendować do miana prawdziwego rycerza?

Etos rycerza odżywa z wielką mocą w literaturze, która powstała wówczas gdy Polska była pod zaborami czyli w epoce romantyzmu, pozytywizmu i Młodej Polski.

Bohaterowie "Trylogii" Henryka Sienkiewicza być może nie przypominają na pierwszy "rzut oka" typowych rycerzy. Nie noszą zbroi, nie stronią od utarczek a nawet bijatyk, jednak są niezwykle interesującym przykładem czerpania z rycerskiego etosu. Tak jak rycerze średniowieczni są niezwykle odważni, szlachetni i służą swej ojczyźnie, podporządkowują jej cały swój osobisty świat. Są także niezwykle religijni a nawet występują w obronie wiary, jest tego wymaga sytuacja. Poniekąd tak właśnie odczytać można wysadzenie przez Andrzeja Kmicica ogromnej szwedzkiej armaty, która zagrażała klasztorowi na Jasnej Górze i zebranym w nim ludziom.

Założenia pozytywizmu nie sprzyjają rycerzom. Wówczas wyżej niż walkę zbrojną i odwagę na polu walki ceniono odwagę w interesach i pracę na rzecz pomnażania dóbr kraju, aby przez to móc przyczynić się do jego odnowy. Postać Stanisława Wokulskiego, bohatera powieści Bolesława Prusa pod tytułem "Lalka" pokazuje jednak, iż możliwe jest połączenie dwóch postaw. Wokulski był człowiekiem szlachetnym i odważnym walczył za ojczyznę , jednocześnie miał także dużą zdolność do pomnażania zdobytego majątku. Był wykształcony, inteligentny i operatywny, niestety miłość, która podporządkowała sobie wszystkie jego dążenia sprawiła iż jest to postać tragiczna.

Młodopolskim wzorem rycerza jest Zawisza Czarny, pojawia się on w dramacie Stanisława Wyspiańskiego pod tytułem "Wesele", stając się symbolem minionej sławy i chwały Polski.

Czy we współczesnej literaturze można znaleźć etos rycerza? Z pewnością jego elementy są widoczne we współczesnym świecie, jednak trudno jest znaleźć ludzi, którzy kierują się kodeksem honorowym i chyba częściej można spotkać zagubionych rycerzy podobnych do Don Kichota.