Dekadentyzm to kluczowe pojęcie literatury Młodej Polski. Termin zapożyczono z tytułu francuskiego pisma literackiego "La Decadent", założonego w 1886 roku. Pojęcie oznacza schyłek, postępujący rozpad kulturowych formacji, przekonanie o nieuchronnym upadku kultury, starzeniu się i umieraniu społeczeństw, o schyłku dotychczasowych idei i autorytetów oraz wyczerpaniu się zdolności tworzenia nowych wzorców. Powodem takiego sposobu myślenia charakterystycznego dla końca XIX wieku było przeświadczenie o wyczerpaniu się umiejętności twórczych różnych kręgów artystycznych, ich porażającej apatii i często spotykanym pogrążeniu się w biedzie. Dekadentyzm to światopogląd charakterystyczny dla tych grup społecznych, które głosiły brak wiary w kulturotwórcze umiejętności mieszczaństwa i chęć pracy dla dobra ogółu społeczeństwa.

Literatura autorstwa twórców dekadentyzmu wyróżniała się skrajnym pesymizmem, który miał swe źródło w filozofii Schopenhauera. Najważniejszym założeniem jego poglądów było zanegowanie sił twórczych mieszczaństwa, zaś tej grupie społecznej przeciwstawiono wykreowany wzorzec artysty - człowieka nieprzystosowanego do świata i świadomego własnej słabości. Schopenhauer głosił, że dążenie do szczęścia jest z góry skazane na klęskę, że życie człowieka jest męką i niekończącym się pasmem cierpień, zaś jego końcem jest śmierć.

Sposobem na przezwyciężenie męki życia i złagodzenie jej było wyzbycie się potrzeb i wszystkich pożądań. W późniejszym okresie taka postawa była charakterystyczna dla niektórych grup cyganerii i wyrażała się w hedonistycznym podejściu do życia.

Inne nazwy często stosowane dla oznaczenia poglądów charakterystycznych dla końca XIX wieku to fin de siecle, czyli schyłek wieku.

Przedstawiciele europejskiego dekadentyzmu:

Charles Baudelaire

Paul Verlaine

Stephane Mallarme

Polscy dekadenci:

Kazimierz Przerwa - Tetmajer

Zenon Przesmycki

Tadeusz Miciński

Utworem, który najlepiej obrazuje założenia dekadentyzmu, jest "Koniec wieku XIX" Kazimierza Przerwy - Tetmajera. Jego pesymistyczny charakter współgra z obrazem dekadenta, który nie potrafi sobie poradzić z udręką życia, jest bezsilny wobec losu. Wiersz zawiera 10 pytań - propozycji postaw wobec życia. Są one różnorodne: przekleństwo, ironia, aprobata idei, modlitwa, wzgarda, walka, rozpacz, rezygnacja. Jednakże żadna z nich nie jest na tyle skuteczna, aby pomóc bezsilnemu człowiekowi końca wieku; wszystkie są negowane i odrzucane po kolei, gdyż żadna nie jest dobrym sposobem na walkę z niesprzyjającym światem. Jedyną reakcją człowieka końca XIX wieku jest w istocie jej brak: "Głowę zwiesił niemy..."