Teocentryzm - sposób myślenia, w którym Bóg uznawany jest za centralny punkt odniesienia dla całej rzeczywistości i wszelkiego rozumowania. Nieustannie podtrzymuje on istnienie świata i ludzi, którzy bez niego ulegliby unicestwieniu, dlatego też wszelkie ludzkie działania muszą odwoływać się do Boga.

Uniwersalizm - cecha średniowiecznej kultury, którą spajały wspólny język, wiara (Chrześcijaństwo), podwójna duchowa i świecka władza, reprezentowane przez papieża i cesarza.

Deesis - motyw ikonograficzny obecny w sztuce chrześcijańskiej, jego grecka nazwa oznacza "modlitwę", na obrazach przedstawiano jako centralną postać Chrystusa, a po jego obu bokach Maryję i św. Jana Chrzciciela.

Plankt - średniowieczny gatunek liryczny, którego temat stanowiło cierpienie Matki Boskiej po śmierci Jezusa, ale także cierpienie ludzkie w ogóle.

Apokryfy - teksty nawiązujące do historii biblijnych, ale niewłączone do kanonu tzw. ksiąg kanonicznych, czyli uznawanych za natchnione przez Ducha Św. Często są wyrazem ludowej wyobraźni, która rozwija i uzupełnia opowieści ze Starego i Nowego Testamentu.

Pieta - wyobrażenie Matki Boskiej przeżywającej cierpienie i opłakującej umarłego Syna, którego ciało spoczywa na jej kolanach.

Scholastyka - średniowieczny sposób uprawiania filozofii, dążący do wyjaśnienia prawd wiary za pomocą rozumu.

Litania - gatunek modlitewny, w którym bezpośrednie zwroty do świętych, Maryi lub samego Boga przeplatają się z kierowanymi do nich prośbami w formie rozkaźników.

Hagiografia - gatunek piśmiennictwa średniowiecznego, którego tematem są żywoty świętych i towarzyszące im cuda, służył napomnieniu i kształtowaniu wzorców osobowych.

Asceza - postawa skrajnego wyrzeczenia się dóbr ziemskich i skupienia wyłącznie na dążeniu do tego, co duchowe.

Franciszkanizm - nazwa nurtu w kulturze średniowiecznej związanego z postacią św. Franciszka z Asyżu oraz późniejszych nawiązań do niego, także w literaturze XX w.

Herezja - twierdzenie sprzeczne z prawdami wiary przyjętymi przez Kościół.

Alegoria - motyw, którego znaczenie jest podwójne, sens dosłowny odsyła do ukrytego znaczenia, zwanego alegorycznym. Związek obu znaczeń jest określony przez tradycję, konwencjonalny, inaczej niż w przypadku symbolu, który jest wieloznaczny.

Danse macabre - taniec śmierci; alegoryczny obraz ukazujący tłum postaci, zaproszonych do tańca przez śmierć, która wiedzie ich wszystkich niezależnie od bogactwa czy stanu. Obraz wyrażać ma więc ideę nieuchronności śmierci i równość ludzi w jej obliczu.