18. Części zdaniapodmiot – nazywa wykonawcę czynności, nosiciela stanu, rzecz, o której się coś orzeka;zwykle wyrażony jest mianownikiem, rzadziej występuje w dopełniaczu (np. wody ubywa), wyróżnia się podmiot logiczny (występuje w mianowniku),podmiot gramatyczny (pojawia się w dopełniaczu), podmiot szeregowy (Ania i Krysia; dniem i nocą)podmiot towarzyszący (np. matka z synem) Orzeczenie –orzeka o czynnościach, stanach, cechach podmiotu (np. Andrzej pracuje; ojciec śpi)Orzeczenie czasownikowe wyrażone jest czasownikiem,orzeczenie słowno-imienne zbudowane jest z łącznika i orzecznika (był lekarzem; jest mądry, będzie śpiący) = być + rzeczownik lub przymiotnik + imiesłów Dopełnienie informuje o obiektach objętych czynnościami, łączy się głównie z czasownikiem, odpowiada na pytania przypadków (tych zależnych), dzieli się na dopełnienie bliższe (przy zmianie strony czynnej na bierną staje się podmiotem : Andrzej czyta książkę , bo książka jest czytana przez Andrzeja)”Dopełnienie dalsze to każde, które tej zmiany nie przewiduje, które nie pozwala się transformować (np. rozmawiam z kolegą, a kolega jest rozmawiany przeze mnie)Przydawka – to każde określenie rzeczownika, łączy się z rzeczownikami jako przydawka rzeczowna (np. dom ojca) przydawka imiesłowowa (czytający uczeń, napisany list) przydawka przymiotna, przydawka liczebnikowa ( dwóch uczniów, pierwszy zawodnik), przydawka zaimkowa ( ten chłopiec, mój długopis, nasza mama)Okolicznik – nazywa cechy cech, czynności, jest określeniem czasownika, łączy się z nim w związku przynależności i dzieli się na okolicznik miejsca (np. czytam w domu), okolicznik czasu (np. czytam wieczorami), okolicznik przyczyny (np. z powodu choroby), celu (np. dla poratowania zdrowia), okolicznik sposobu, okolicznik przyzwolenia (mimo co, mimo czego), okolicznik stopnia i miary (np. bardzo głośno).