Życie Starożytnego Egiptu było nierozerwalnie związane z główną rzeką - Nilem. Umożliwiał on mieszkańcom uprawę roli, bowiem po wylewach, które następowały w lipcu na polach pozostawał muł działający jak nawóz. Pola można było obsiewać tylko tam, gdzie następował wylew, Egipcjanie podejmowali, więc wysiłki celem powiększenia zalewanego obszaru. Służyć temu miał budowany wielkim wysiłkiem całego społeczeństwa system kanałów irygacyjnych, czyli nawadniających groblami, basenami i tamami. Żurawiami wylewano wodę na pola położone dalej, pozostające poza obszarem bezpośredniego wylewu Nilu. Na tak nawodnionych polach siano pszenicę, jęczmień, rośliny oleiste, len. Hodowano też owoce i warzywa. Nil był też podstawowym szlakiem komunikacyjnym, którym spławiano towary.

Historia starożytnego Egiptu dzieli się na Stare, Średnie i Nowe Państwo. W III tysiącleciu p.n.e. a więc w okresie Starego Państwa zjednoczenia Górnego i Dolnego Egiptu dokonał Menes, założyciel I dynastii rządzącej Egiptem. Stolicą uczynił Memfis. To w okresie Starego Państwa powstały najświetniejsze zabytki Egiptu - piramidy, świątynie, posągi sfinksów. Do dużego znaczenia doszli w tym okresie kapłani. Dla zaspokojenia potrzeb faraona nakładano na ludność coraz to nowe ciężary. Ostatecznie doszło do rewolty społeczeństwa egipskiego i Stare Państwo upadło. Około 2200 roku p.n.e. państwo zostało na nowo zjednoczone i rozpoczęło istnienie tzw. Średnie Państwo, którego stolicą zostały Teby. W tym okresie nastąpiły podboje w wyniku, których powstało wielkie państwo egipskie, rozkwitła literatura i sztuka. Pogłębiał się jednak ucisk ludności egipskiej, która ponownie podniosła bunt. Na osłabione państwo napadli Hyksosi, którzy szybko zdołali podbić Egipt. Dopiero po stu latach poradzono sobie z najeźdźcami i nastąpił okres Nowego Państwa. W IV wieku p.n.e. Amenhotep IV przeprowadził reformę religijną. Wpływowi kapłani z Teb, gdzie naczelnym bogiem był Amon chcieli postawić go wyżej od boga słońca Re. Tymczasem Amenhotep IV za naczelnego boga uznał Atona, a dla podkreślenia tego faktu przyjął imię Echnatona, stolicę zaś przeniósł z Teb do Tel-al-Amarny. Usunął ze swego otoczenia kapłanów i arystokratów a na doradców wybierał sobie chłopów. Otwartą walkę z kapłanami i kultami innych bogów rozpoczął po wykryciu spisku na swoje życie. Za jego rządów Egipt utracił Syrię. Stary porządek religijny przywrócił następca Echnatona i jego zięć Tutenchamon, który z powrotem zaprowadził kult boga Amona i przeniósł stolicę do Teb. Nowe Państwo rozpadło się na dwie części czyli ponownie Górny i Dolny Egipt w XI wieku p.n.e.

Władze państwowe organizowały i kontrolowały prace irygacyjne w Egipcie a także wielkie przedsięwzięcia budowlane. Około trzech tysięcy lat p.n.e. jak już wspomniano wyżej doszło do zjednoczenia Dolnego i Górnego Egiptu i powstania jednego państwa egipskiego. Na jego czele stał władca-faraon uważany początkowo za boga Słońca Re a później za syna boga Re. Dzierżył on nad swymi poddanymi nieograniczoną władzę despotyczną. Wolę faraona wypełniali podporządkowani mu urzędnicy. W kwestiach kultu religijnego ogromną władzę zyskali sobie kapłani. Dla sprawowania swych funkcji musieli posiąść znaczną wiedzę, umieli posługiwać się pismem. Ziemię uprawiali chłopi, a w okresach wolnych od prac rolnych byli zatrudniani przy pracach irygacyjnych a także budowach piramid i świątyń.

Wielkim osiągnięciem starożytnych Egipcjan było pismo. Początkowo było to pismo obrazkowe, z czasem używano hieroglifów, które ryto w kamieniu lub malowano na glinianych tabliczkach. Drugim rodzajem pisma było pismo hieratyczne, którym posługiwano się do zapisów na papirusie. Pismo demotyczne czyli ludowe używane było do korespondencji i sporządzania notatek.

Egipcjanie wyznawali wielobóstwo. Naczelnym bogiem był bóg słońca Re. Ozyrys władał światem umarłych i był bogiem płodnej natury. Horus opiekował się faraonami i był władcą niebios. Bóg Ptah był opiekunem Memfis a Amon Teb. Bogów przedstawiano bądź pod postacią zwierząt bądź jako ludzi z głowami zwierząt. Bogów czczono w świątyniach, gdzie znajdowały się ich posągi. Nad kultem nadzór sprawowali kapłani. Świątynie były fundowane i wyposażone przez faraona w ziemię, zboże, niewolników, kosztowności. Z czasem zyskały sobie silną pozycję ekonomiczną i stały się drugimi obok faraonów posiadaczami ziemi w państwie. Wierzono w życie po śmierci, stąd tradycja mumifikowania zwłok, ciało było bowiem niezbędne do dalszego życia. Mumie składano w bogato wyposażonych grobowcach, tak, by zmarłemu nie brakowało żywności i podstawowych przedmiotów. W grobowcach umieszczano też "Księgę umarłych", która była zbiorem zaklęć i informacji koniecznych zmarłemu do funkcjonowania w zaświatach. Najbardziej okazałe grobowce w postaci piramid wznosili faraonowie III i IV dynastii. Pierwsza schodkowa piramida została wzniesiona przez architekta Imhotepa dla faraona Dżesera. Największe i najbardziej znane to piramidy Cheopsa, Mykerinosa i Chefrena w Gizie. Traktowano je jako przedsionek w drodze faraonów do nieba. Wierzono, że żeby możliwe było życie po śmierci ciało nie może ulec rozkładowi, stąd balsamowanie zwłok. Mumiom umieszczanym w grobowcach zostawiano całe wyposażenie, żywność, wszelkie potrzebne przedmioty. Żeby ostatecznie dostać się do krainy szczęśliwości wiecznej trzeba było przejść przez sąd Ozyrysa, w trakcie którego ważono na szali złe i dobre uczynki. Piramidy mają kształt ostrosłupów zbudowanych z bloków skalnych z taką dokładnością, że nie można między nie wcisnąć ostrza noża. Teren pod nie jest zniwelowany niemal idealnie. Najwyższa jest piramida Cheopsa i mierzy niespełna 150 metrów. Budowano ją dwadzieścia lat a przy transporcie bloków kamiennych zatrudniano sto tysięcy robotników. Bloki te najpierw sprowadzano Nilem z kamieniołomów, a następnie na lądzie transportowano pochylnią na płozach, przed którą robotnik zwilżał grunt wodą, by łatwiej się przemieszczała. Bloki były wciągane na wysokość przez specjalne rampy. Ściany piramid ozdabiano płaskorzeźbami i mozaikami, a szczyty dekorowano czystym złotem. Charakterystycznymi dla Egiptu są też ogromne posągi Sfinksów czyli leżących lwów z ludzkimi głowami, które miały symbolizować władzę faraonów.

Dokonali też Egipcjanie znaczących postępów w dziedzinie matematyki. Nauczyli się dokładnie wyliczać datę wylewów Nilu oraz obliczać powierzchnię pól. Stworzyli kalendarz słoneczny, wynaleźli koło garncarskie oraz technikę wyrobu papirusu. Rozwinęła się znacząco medycyna, Egipcjanie potrafili dokonywać nawet trepanacji czaszki i operacji okulistycznych.