Karpaty to największy masyw górski na terenie Polski. Położony jest na południu kraju i rozciąga się na długości przeszło 300 kilometrów od okolic Cieszyna po Przemyśl. Podzielony został na Karpaty Zewnętrzne (pogórze i Beskidy) i Karpaty Wewnętrzne (Tatry i Podhale).

Wielkość górotworu warunkuje występowanie w jego obrębie zróżnicowań pionowych i poziomych.

Jednym z nich jest piętrowość klimatyczna Karpat. Wzrost wysokości nad poziom morza i przesuwanie się w głąb masywu powoduje zmiany klimatyczne i wyostrzanie się ich charakteru.

Podobnie rzecz się ma w stosunku do roślinności. Jej układ piętrowy koreluje ze zmieniającymi się warunkami klimatycznymi. Działają tu jednak również inne czynniki. Wydzielono: regle dolny i górny, piętro kosodrzewiny, piętro hal i turni.

Karpaty są głównym obszarem źródliskowym polskich rzek. Wisła jest największą z nich a jej dopływy przecinają całe polskie Karpaty. Na nich też prowadzi się gospodarkę wodną i energetykę. W Karpatach spotyka się wody mineralne i lecznicze.

Występują tutaj złoża ropy naftowej i gazu ziemnego. W Tatrach w czasach historycznych wydobywano rudy metali a także poszukiwano rud uranu.

W pokrywie glebowej dominują odmiany górskie głównie gleb brunatnych kwaśnych, rędzin i inicjalnych w Tatrach. Na przedpolu Karpat i na pogórzu na naniesionych pyłach wytworzyły się gleby płowe. Rzeźba terenu bardzo zróżnicowana. Pas pogórza to łagodna wzniesienia. Beskidy odznaczają się różnym układem wzniesień od wyspowego po rozróg. Pieniny mają formę pasa skałkowego a Tatry posiadają rzeźbę wysokogórską. Na obszarze Karpat spotykamy liczne kotliny.

W rolnictwie dominuje uprawa ziemniaków, żyta i owsa. Odeszły już czasy kiedy uprawa sięgała do poziomu 600 metrów nad poziom morza. Dzisiaj coraz więcej osób porzuca rolnictwo tradycyjne a do łask wraca hodowla owiec.

Przemysł intensywniej rozwinął się jedynie na pogórzu i w kotlinach. Najlepiej rozwija się u wylotu dolin rzek karpackich (Andrychów, Bielsko-Biała, Myślenice). Do rozwiniętych gałęzi należą: elektromaszynowy, włókienniczy i metalowy).

Turystyka jest dzisiaj podstawą ekonomiki regionu karpackiego. Zarówno występują formy turystyki weekendowej, zorganizowanej czy kwalifikowanej. Uprawiana jest ona przez cały rok i ciągle się rozwija.

Sudety

Masyw Sudetów rozciąga się w południowo-zachodniej Polsce na kierunku północny-zachód południowy-wschód. Odznacza się dużym wewnętrznym zróżnicowaniem. Dzieli się na część Sudetów właściwych i Przedgórze.

Klimat Sudetów jest podobnie jak Karpat zróżnicowany pionowo i poziomo. Wysunięcie górotworu w kierunku zachodnim i jego izolacja powodują, że warunki klimatyczne w najwyższych partiach są bardziej ekstremalne niż wynikałoby to z wysokości bezwzględnej.

Roślinność również wykazuje piętrowy przebieg, podobnie jak w Karpatach dominuje świerk. Inaczej jednak układają się granice pomiędzy piętrami roślinności. Pewna odmiennością w stosunku do Karpat jest występowanie górskich torfowisk.

Budowa geologiczne to prawdziwa mozaika skał różnego pochodzenia i wieku. Najstarsze są te z gór Sowich. Rzeźba jest również różna. Spotkać możemy zarówno góry zrębowe jak i wulkaniczne. W rzeźbie dominują jednak rozległe kopulaste wzniesienia, często pokryte lasami. Występują również kotliny. Na terenie Sudetów występuje znacznie więcej złóż minerałów (węgiel kamienny, złoto) czy kamieni szlachetnych i półszlachetnych.

Rolnictwo rozwinęło się szczególnie dobrze na przedgórzu i w dolinach. Uprawia się pszenicę (na północy), ziemniaki, żyto. Dobrze rozwinięte jest warzywnictwo i sadownictwo. Ze zwierząt gospodarskich hoduje się bydło i owce.

Przemysł w Sudetach ma bogata historią i jest rozwinięty bardzo dobrze. Dominuje przemysł wydobywczy (szczególnie surowców skalnych) i takich gałęzi jak: elektromaszynowy, włókienniczy i odzieżowy, drzewny i szklarski.

Turystyka podobnie jak w Karpatach odgrywa coraz większą rolę. W Sudetach bardzo dobrze rozwija się turystyka kwalifikowana i zimowa. Dominują pod tym względem dwie kotliny i ich okolice: jeleniogórska i kłodzka.