Jamajka jest krajem położonym w całości na wyspie, która nosi tą samą nazwę. Wyspa ta należy do archipelagu o nazwie Wielkie Antyle, który jest położony na Morzu Karaibskim. Łączna powierzchnia kraju przekracza 11tys. km2 a liczba ludności wynosi 2,7 mln (2003) z czego wynika, że kraj posiada dużą gęstość zaludnienia wynoszącą średnio 245 os|km2. Stolicą Jamajki jest Kingston a za język urzędowy uznaje się angielski.

Centralną część wyspy zajmują wyżyny i łańcuchy gór, których największym szczytem jest Blue Mountain Peak (265 m n.p.m.) w Górach Błękitnych położonych we wschodniej części kraju. Naturalną roślinność tej części wyspy stanowi formacja chaparral i formacja sawannowa. Tereny nizinne położone są głównie na wybrzeżach i porośnięte są wilgotnymi lasami równikowymi natomiast same wybrzeża zajmują lasy namorzynowe. Obszary położone w bezpośrednim sąsiedztwie rzek porośnięte są z kolei lasami galeriowymi. Jamajka położona jest w gorącej i wilgotnej strefie zwrotnikowej. Średnia temperatura nieznacznie waha się w skali rocznej i przyjmuje wartości pomiędzy 25 a 28°C. Średnie roczne sumy opadów kształtują się na poziomie 850 mm.

Bajeczne plaże Wysp Karaibskich

pl.wikipedia.org/wiki/Jamajka

Głównym źródłem dochodu państwa jest turystyka. Każdego roku na wyspę przyjeżdża ok. milion turystów. Przyciąga ich tutaj rumowy poncz, oślepiające słońce Karaibów, możliwość pływania bambusowymi tratwami oraz gorący taniec w rytmach reggae. Co roku atrakcje oferowane przez wyspę przynoszą jej ok. 870 mln $ zysku. Turyści przybywający na wyspę są najczęściej ludźmi bardzo bogatymi, którzy zatrzymują się w luksusowych hotelach na złocistych plażach otoczonych lazurowym morzem i bujnymi palmami. Jamajka tak właśnie się im przestawia i taka pozostaje w ich pamięci- jako prawdziwy raj na ziemi pełen spokoju i beztroski. Jest to jednak tylko złudzenie mające przyciągać turystów, którzy chcą w taki obraz wyspy naiwnie wierzyć. Drugie, te bliższe prawdy oblicze wyspy jest o wiele bardziej brutalne, pełne przemocy i skrajnej nędzy. Za bujną zielenią wyspy kryje się postkolonialne piekło, które szczególnie widoczne jest na przedmieściach Kingston. Panuje tam nędza, analfabetyzm, wysoka przestępczość, handel narkotykami oraz prostytucja. Miasto to uważane jest za jedno z najbardziej niebezpiecznych na świecie.

Wiodącą branżą eksportową Jamajki, która jednak przynosi mniejszy dochód niż turystyka, jest produkcja boksytów. Branża ta przeżywa ostatnio duże kłopoty spowodowane spadkiem cen boksytów na światowych rynkach oraz strajkami górników. Od 1950 roku surowiec ten jest eksploatowany w Górach Błękitnych we wschodniej części kraju. Z początku wydobywane boksyty nie były przetwarzane na miejscu, obecnie jednak przeważająca ich część od razu przetapiana jest w aluminium. Jamajka jest trzecim co do wielkości producentem boksytów na świecie- dwa pierwsze miejsca zajmuje AustraliaGwinea. Ważną rolę w systemie gospodarczym kraju pełni również rolnictwo, w którym zatrudnienie znalazło prawie 25 % osób czynnych zawodowo. Największe znaczenie ma uprawa trzciny cukrowej, palmy kokosowej, bananów, kawy, kakao oraz drzew cytrusowych. Zdecydowanie mniejsze znaczenie ma w tym kraju hodowla. Rozwój rolnictwa jest tutaj jednak utrudniony z powodu często nawiedzających ten region kataklizmów przyrodniczych. Do tej pory odczuwalne są skutki ogromnej powodzi z 1993 roku oraz katastrofalnego huraganu Gilbert z 1988 roku.

Na Jamajce nielegalne uprawa się również konopie indyjskie, nazywane przez miejscowych "ganja'. Porasta ono wzgórza w centrum wyspy a narkotyki wyrabiane z niego sprzedawane są na plażach i w barach całego kraju. Corocznie ok. 1900 ton tego narkotyku zostaje przemycone do USA, co daje tutejszym hodowcom i sprzedawcom zyski rzędu 175 mln $. Taka skala przemytu powoduje, że narkotyki są najbardziej zyskownym towarem eksportowym Jamajki. Sami Jamajczycy reprezentują specyficzne podejście do "ganji'. Najlepszym przykładem tego są słowa Bob'a Marley'a, najbardziej znanego jamajskiego wokalisty: "Ziele jest absolutną świętością rastafarian, którzy je czczą. Przypalamy sobie ziele, które jest mądrością narodu. Tak jak alkohol jest zgubą rodzaju ludzkiego tak ziele jest zbawieniem. My akceptujemy ziele, jest ważne. Dziwne tylko, dlaczego zajmuje tak wiele miejsca w życiu ludzi, którzy go nie akceptują. Dla nas ziele jest rzeczywistością i życiem. Nie jest to coś materialnego, namacalnego. Mówi się, że ziele to roślina, ale tylko ganja jest dobra na wszystko. Dlatego ci, którzy mają z nią kontakt chcą czynić dobro. Są dobrzy nawet dla wysoko postawionych, nawet dla tych którzy zabraniają nam ją palić. Oni siedzą i mówią, że nie wolno i że się zabrania, bo ponoć to czyni z ciebie buntownika. Przeciw czemu? Ziele da ci czas na kontemplację, na prawdziwe życie, zaraz po użyciu. System jest przeciwko ziołu, bo ziele czyni cię niezłomnym. Kiedy palisz zioło - twoja świadomość staje przed tobą. I widzisz ją. Więc diabeł nie lubi, jak zawsze jesteś świadomy i robisz porządek ze swoim życiem. Diabeł wie, że wtedy nie będziesz robić głupot. Tak więc zioło jest uzdrowieniem narodu..."

Bob Marley - najbardziej znany z Jamajczyków

www.rrr.udp.pl/galeria2.htm

Duża część mieszkańców Jamajki, podobnie jak i pozostałych wysp na Karaibach, jest potomkami mieszkańców Afryki przywiezionych tutaj 200 lat temu jako niewolników. Mieli oni pracować na tutejszych wielkich plantacjach, gdzie uprawiana była głównie trzcina cukrowa i tytoń. Wyspy Karaibskie były wówczas opanowane przez Europejczyków, których muzyka mieszała się z pięknymi, afrykańskimi pieśniami i rytmami. Obecnie Jamajka postrzegana jest głównie jako ojczyzna Bob'a Marley'a i kolebka reggae. Czym tak naprawdę jednak jest reggae? Reggae jest rodzajem muzyki, obok jazzu i bluesa, którego najlepszymi wykonawcami są czarni artyści. Reggae jest niezwykłą mieszaniną kilku rodzajów muzyki takich jak jamajski calypso oraz amerykański rock, rhythm'n'blues i soul. W rzeczywistości jednak reggae nie jest tylko muzyką, jest pewnym rodzajem subkultury, pewnym sposobem na życie. Dla wielu jest ono utożsamieniem walki Dobra i Zła- stąd właśnie pochodzi określenie reggae jako muzyki Walki. Innym określeniem używanym w stosunku do reggae to muzyka Wiary- wiary, że Dobro ostatecznie zwycięży. Reggae przez Jamajczyków nazywane jest "patois", Słowo to określa coś co jest biedne i dzikie ale jednocześnie niezwykle godne, pełne dumy i wolności. Tematyka muzyki reggae jest związana głównie z Afryką, jej bogatą tradycją i kulturą. Ludzie żyjący według reggae mówią, że jest ono dla nich naturalnym uczuciem płynącym z serca i wielką wiarą, która wynosi ich ducha nad marnością tego świata. Reggae to przede wszystkim jednak czarna muzyka wolności, której najważniejszym wykonawcom w historii był niezrównany Bob Marley. Król reggae zmarł na raka płuc 11 maja 1981 roku. Był wówczas u szczytu kariery i sławy. Do dzisiaj pozostał najbardziej znanym Jamajczykiem, który jak nikt inny rozsławił kulturę i muzykę swojego kraju. W jego pogrzebie uczestniczyli mieszkańcy całej wyspy, którzy chcieli pożegnać swojego największego rodaka. Bob Marley został również uczczony świętem państwowym na wyspie, które przypada w dniu jego urodzin. Muzyka jamajska wykonywana jest głównie na bębnach, których są liczne rodzaje np. stalowe, nazywane "patelniami" czy tradycyjne, tzw. "bongosy", do budowy których wykorzystuje się drewno i skóry. Instrumenty perkusyjne wykonywane są samodzielnie przez muzyków do czego wykorzystują oni np. stare beczki po oleju. Można zatem śmiało powiedzieć, że muzyka jest podstawą kultury Jamajki. Jamajka jest również miejscem, w którym odbywa się największy karnawał na Wyspach Karaibskich, który poprzedza okres Wielkiego Postu. Towarzyszy mu oczywiście rytmiczna muzyka i gorący taniec, podczas którego wybiera się króla i królową Calypso, którzy podczas śpiewu obrażają się wzajemnie.

Ustrój polityczny Jamajki to monarchia parlamentarna przynależna do Brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Funkcję głowy państwa sprawuje monarcha brytyjski, którego reprezentuje generalny gubernator. Władzę ustawodawczą sprawuje natomiast dwuizbowy parlament. Pierwszym jego członem jest Senat, który mianuje gubernator i w skład którego wchodzi 20 osób. Drugim jest Izba Reprezentantów składająca się z 60 osób wybieranych w wyborach powszechnych. Struktura ludnościowa na wyspie przedstawia się następująco: 75% to Murzyni, 15% Mulaci, 2% stanowią Indusi i Chińczycy a pozostali mają pochodzenie europejskie Zambo lub inne. Wyspa jest bardzo zróżnicowana religijnie- niezwykle liczne są tu kościoły chrześcijańskie, sekty i kultury synkretyczne, których łączna liczba szacowana jest na ponad 100. Największą grupę wyznaniową tworzą protestanci, których szacuje się na 56% ogóły ludności. Blisko 20 % społeczeństwa Jamajki jest zdeklarowanymi ateistami. Mniejsze znaczenie mają katolicy (5% wyznawców) oraz rastafarianie (również 5% społeczeństwa) a także bahaiści, muzułmanie oraz żydzi. Rdzennymi mieszkańcami wyspy byli Arawakowie, którym zawdzięczamy jej nazwę. Używali oni w stosunku do wyspy określenia Xaymaca które oznaczało "ziemię drewna i wody". Byli to Indianie, których wymordowali kolonizatorzy hiszpańscy podczas zasiedlania przez nich wyspy. W 1494 roku wyspa stała się kolonią hiszpańską a jej zarządcą został sam Krzysztof Kolumb. W 1655 roku nadal jako kolonia przeszła w posiadanie monarchii brytyjskiej odzyskując niepodległość dopiero w 1963 roku.

Wyspa urzekła już Krzysztofa Kolumba

www.rrr.udp.pl/jamaica.htm

Wyspa zawsze robiła na przybyszach ogromne wrażenie, czego dowodem mogą być słowa Krzysztofa Kolumba, który powiedział o niej: "To najpiękniejsza wyspa, jaką widziało ludzkie oko".

Literatura

"Przewodnik po świecie" Ilustrowana Encyklopedia Geograficzna, Przegląd Reader's Digest;

"Wielka Encyklopedia PWN", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa ,2003

"Multimedialna Encyklopedia PWN"