Orogeneza alpejska to nazwa procesu górotwórczego zapoczątkowanego około 230 milionów lat temu w okresie jury w wyniku którego powstały góry nazwane alpidami od Alp, które właśnie w czasie tej orogenezy powstały. Fałdowanie alpejskie można podzielić na dwie części. Pierwsza z nich miała miejsce jeszcze w mezozoiku i trwała pomiędzy 230 a 180 milionów lat temu. W tym okresie powstały między innymi Góry Wierchojańskie i Sichote-Alin, utworzyły się też góry na Krymie. Druga część fałdowań alpejskich zapoczątkowana została w kredzie a jej główne wypiętrzenia miały miejsce już w trzeciorzędzie. Druga faza trwa od 140 milionów lat temu do dzisiaj. W wyniku działania sił w drugim okresie orogenezy alpejskiej powstały: Karpaty, Bałkany, Pireneje, Apeniny, Góry Dynarskie, Kaukaz, Taurus, Himalaje, Atlas, KordylieryAndy. Na terytorium dzisiejszej Polski na początku tego orogenu było morze. W wyniku działania sił wewnętrznych wypiętrzony został obszar centralnej Polski. Jednak północna część kraju była płytkim morzem a na południu wciąż znajdowała się głęboka część Oceanu Tetydy. W wyniku dalszego napierania sił z południa cały obszar Polski został podźwignięty. Najbardziej została wypiętrzona część południowa gdzie powstały Karpaty z Tatrami a Sudety zostały odmłodzone. W Sudetach pojawiły się w tym okresie liczne spękania wzdłuż których część bloków skalnych została podniesiona a część opadła. Powstały w wyniku tego góry zrębowe. Wystąpiły tam tez ponownie zjawiska wulkaniczne. Wyniesione ponownie zostały też Góry Świętokrzyskie.

Jezioro Gopło to polodowcowe jezioro rynnowe zlokalizowane na Pojezierzu Gnieźnieńskim. To jezioro w województwie kujawsko-pomorskim położone jest niedaleko Gniezna i Kruszwicy. Jest to jezioro przepływowe a rzeką przez niego przepływającą jest Noteć. Systemem kanałów jest też połączone z Wartą i dalej z innymi drogami wodnymi. Jezioro znajduje się na wysokości 77 metrów nad poziomem morza. Powierzchnia to około 22 kilometry kwadratowe, długość 25 kilometrów a szerokość waha się między 200 a 3200 metrów. Nie jest jeziorem głębokim; średnia głębokość to tylko 4,7 metra a maksymalna 16,5. jest to jezioro rynnowe a więc o wydłużonym południkowym kształcie, brzegi jeziora są niskie z licznymi zatokami.

Mapy plastyczne to rodzaj map sporządzanych od blisko 200 lat w kartografii. Za specjalistów w ich tworzeniu zawsze uważani byli szwajcarzy a to za sprawą między innymi pionierów w ich konstruowaniu: Charlesa Francois Exchaquet (1742/6-1792) i Joachimato Eugen Müller (1752-1833). To oni zapoczątkowali wykonywanie tych niezwykle dokładnych obrazów powierzchni ziemi. Wykonywali mapy obszarów kartowanych przez samych siebie. Wykonywano je na dwa sposoby. Pierwszy czerpał z klasycznej kartografii i opierał się na sporządzeniu sieci punktów znaczących na podstawie których tworzono obraz plastyczny. Druga prostsza metoda schodkowa (frazerska) polega na wycinaniu płaszczyzn odpowiadających przebiegowi poziomic. Później takie warstwy się składało i powstawała mapa plastyczna. Mapy te odegrały dużą rolę w nauczaniu geografii, geologii czy geomorfologii przed erą komputerów. Innym wielkim ich twórcą byli Imfeld (1853-1909) i Carl Meili (1871-1919). Wszyscy oni wykonywali swoje mapy z ogromna dokładnością a ich dokładność postanowiono sprawdzić po latach przy użyciu współczesnych technik komputerowych i z wykorzystaniem dokładnych map. Okazało się, że odbiegają od rzeczywistości bardzo niewiele a ich kolejną zaletą jest to, że w sposób dokładny odwzorowywały duży obszar. Dzisiaj takie mapy nie maja dużego znaczenia. Można je jeszcze spotkać w muzeach, schroniskach młodzieżowych czy szkołach na różnym poziomie kształcenia.

W badaniach klimatu minionych okresów geologicznych wykorzystuje się dzisiaj lodowce. Okazało się bowiem, że warunki w jakich powstawał lud mają swoje odbicie w lodzie. Nawet niewielkie zmiany klimatu pozostawiają w lodzie wyraźna ślady. W lodzie bada się między innymi zawartość CO2 w atmosferze w momencie tworzenia się lodu. Takie wiercenia wykonuje się między innymi na Grenlandii. Ich głębokość to czasami aż 3 kilometry co obejmuje zmiany klimatu ze 110 tysięcy lat. Naukowcy są w stanie Rozróżnić poszczególne warstwy reprezentujące poszczególne lata. To co odkryli zaskoczyło wszystkich. Okazało się jak gwałtowne potrafią być zmiany klimatu na Ziemi. W tym czasie zdarzały się okresy długich mrozów poprzedzielane gwałtownymi ociepleniami. Na Grenlandii zdarzały się spadki średnich rocznych temperatur w ciągu kilku lat o 6 stopni Celsjusza. Odkryto też, że ocieplenie po ostatnim zlodowaceniu miało inny przebieg niż przypuszczano. Połowa z całego ocieplenia miała miejsce w ciągu pierwszych 10 lat. W lodzie zawarta jest nie tylko informacja o temperaturze klimatu i zawartości dwutlenku węgla. W rdzeniach lodowych zawarty jest także pył i inne zanieczyszczenia. Pył ten pochodzi znad Azji co pozwoliło określić główny kierunek wiatru. Okresowo w rdzeniach znajdowane są mniejsze ilości soli morskich czy pyłu wulkanicznego. Naukowcy utożsamiają to ze zmniejszającą się siłą wiatru w okresie ociepleń. Te informacje z rdzeni lodowych łączą z tymi pochodzącymi z badań dendrologicznych, oceny pyłków czy badań zawartości den jezior.

Środowisko wodne nie jest również jednolite. Ma ono swoje zróżnicowanie a jednym z nich jest podział na strefy życia organizmów morskich. Najważniejsza pod tym względem jest strefa sublitoralna czy przybrzeżna. Występuje ona nie tylko w morzach ale również w jeziorach gdzie obejmuje strefę roślin stale zanurzonych i głębsze strefy misy jeziornej. Są takie trzy główne strefy w wodzie morskiej gdzie życie ma odmienny charakter:

  • litoral - strefa przybrzeżna
  • batial - warstwa wody o głębokości od 200 do 1000 m.
  • abysal - głębie oceaniczne

w każdej z wymienionych stref żyje inny rodzaj organizmów żywych. I tak na dnie żyją organizmy określane jako bentos. W toni morskiej żyją organizmy pływające i unoszące się nazywane ogólnie nektonem. Natomiast na powierzchni znajduje się plankton. Jedną z najważniejszych dla funkcjonowania środowiska morskiego jest strefa przybrzeżna. Należą do niej wody w strefie przybrzeża, części nadbrzeża oraz końcowe fragmenty rzek. Stanowią one jednolity system hydrologiczny. Świat organiczny jest tutaj bardzo bogaty. Intensywnie rozwijają się rośliny morskie, strefa wykazuje duże zróżnicowane co tylko wyzwala bogactwo rozwijających się tu zwierząt.