1. Ruch zmienny

Ruchem zmiennym nazywamy ruch, w którym zmienia się prędkość, tzn. rośnie lub maleje.

Wyróżniamy dwa rodzaje ruchu zmiennego (ze względu na wartość prędkości):

  • ruch zmienny przyspieszony - gdy wartość prędkości rośnie
  • ruch zmienny opóźniony - gdy wartość prędkości maleje.

W czasie ruchu zmiennego, jak już wiemy, zmianie ulega prędkość. Dlatego aby podać jej wartość musimy rozważyć dwa przypadki:

  • prędkość chwilowa - czyli prędkość jaka posiada ciało w danej chwili, lub w danym miejscu pokonywanego toru
  • prędkość średnia - czyli prędkość, która wyraża stosunek całkowitej przebytej drogi do całkowitego czasu ruchu.

Obie te prędkości są sobie równe tylko, gdy rozważamy nieskończenie malutki odcinek drogi.

Gdy ciało porusza się ruchem zmiennym, wartość o jaką zmienia się w danym odcinku czasu wartość jego prędkości nazywamy przyrostem prędkości i oznaczamy "∆V" - gdzie sam symbol "∆" oznaczający przyrost jest grecką literą - delta.

Wzór na przyrost prędkości: ∆V = Vk - V0, w którym V0 - prędkość początkowa, Vk - prędkość końcowa.

2. Przyspieszenie

Przyspieszenie to wielkość fizyczna (wektorowa), która pojawia się w czasie ruchu, gdy w jednostce czasu zmienia się prędkość ciała. Czyli zmiana prędkości jest przyczyną przyspieszenia. Dokładnie, przyspieszenie wyraża stosunek przyrostu prędkości, do czasu, w którym ten przyrost nastąpił. Przyspieszenie oznaczamy literą "a".

a = ∆V/∆t,

∆V = Vk - V0 - przyrost prędkości,

"∆V= tk - t0 - przyrost czasu, czyli różnica między czasem końcowym, a początkowym.

W ruchu jednostajnym, w którym prędkość jest stała, wartość przyspieszenia jest równa zero. Natomiast w ruchu zmiennym:

  • przyspieszony - przyspieszenie ma wartość dodatnią, kierunek i zwrot zgodny z kierunkiem i zwrotem prędkości,
  • opóźnionym - przyspieszenie ma wartość ujemną, ale pojawiający się w ten sposób znak "-" określa fakt, że mimo iż kierunek przyspieszenia jest taki sam jak kierunek prędkości, to jednak ich zwroty są przeciwne. Opóźnienie powoduje spowalnianie ruchu, a nawet jego zatrzymanie.