Torfowisko jest to siedlisko należące do mokradeł. Mokradła są to typy siedlisk, które są silnie uwodnione, charakteryzując się przez to specyficzną roślinnością i akumulacją osadów organicznych. Torfowiska występują głównie na obszarach o klimacie umiarkowanym i chłodnym. Powstają one w wyniku stałego odkładania się organicznych osadów na dnie jeziora i powolnego zarastania brzegów jeziora, w wyniku czego powstają zmiany w siedlisku, głównie poprzez zakwaszenie środowiska. Procesy te prowadzą do powstania, początkowo bagna, a następnie torfowiska. Torfowisko jest terenem stale podmokłym, o trudno przepuszczalnym podłożu. Pokryte jest ono zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Charakteryzuje się zdolnością wchłaniania i akumulowania wody, przez co pełni również funkcję regulatora stosunków wodnych. Torf wykorzystywany jest w lecznictwie (borowiny), w rolnictwie (składnik kompostu) oraz w gospodarstwie jako opał.

Typy torfowisk

Ze względu na proces tworzenia, rodzaj zbiorowiska roślinnego i właściwości torfu, wyróżnia się:

  • torfowiska wysokie (mszary) - powstają w obniżonych miejscach terenu, gdzie nie występuje odpływ wody. Mają silnie kwaśny odczyn i zawierają bardzo niską ilość prawie składników odżywczych. W wyniku wyjątkowo trudnych warunków środowiskowych, występuje niewielkie zróżnicowanie gatunkowe roślin. Głównie występują mchy torfowce, które mają zdolność chłonięcia i magazynowania wód opadowych w swoich komórkach. Wykazują one tendencję do dużego przyrostu. Wzrastając w górę, powodują tworzenie się wysokich wzniesień, skąd pochodzi nazwa tego typu torfowiska. Ponadto występują również inne gatunki roślin, takie jak, wełnianka wąskolistna, bagno zwyczajne, żurawina błotna, borówka bagienna, rosiczka okrągłolistna. Fauna torfowiska wysokiego wykazuje znacznie większe zróżnicowanie gatunkowe. Występują tu m.in. ważki, drobne skorupiaki i inne owady wodne, a także żaby, kaczki i bobry
  • torfowiska niskie (łąkowe) - powstają w dolinach wolno płynących rzek, strumieni i starorzeczach. Są bogate w sole mineralne i próchnicę, przez co są żyzne i bogate gatunkowo. Występują zbiorowiska szuwarowe - trzcina pospolita, pałka wodna, skrzyp bagienny lub zbiorowiska turzycowe, które składają się z różnych gatunków turzyc i mchów. W siedlisku tym żyje wiele rozmaitych gatunków zwierząt, przy czym do najczęściej spotykanych należą stułbie, pierścienicemięczaki. Ten typ torfowisk występuje w Polsce najczęściej
  • torfowiska przejściowe - jak sama nazwa wskazuje, powstają one w warunkach środowiskowych pośrednich pomiędzy torfowiskami wysokimi a niskimi, lub są one stadiami pośrednimi, prowadzącymi do powstania torfowiska wysokiego. Na torfowiskach przejściowych żyją gatunki roślin i zwierząt, które występują na torfowiskach wysokich i niskich, a więc np. z roślin są to wełnianka wąskolistna, borówka bagienna, trzcina pospolita, zaś ze zwierząt - żaby, żółwie, kaczki, głuszce, bociany czarne, bobry i łosie

Wiadomości dodatkowe

Bagna Biebrzańskie stanowią największy zespół naturalnych torfowisk w Europie Środkowej. W celu ich ochrony, w 1993 na ich terenie powstał Biebrzański Park Narodowy. Mieszczą się tu prawie wszystkie typy zbiorowisk wodnych, bagiennych i torfowiskowych, charakterystycznych dla Polski.

Torf jest skałą osadową o barwie brunatnej lub czarnej. Jest to masa organiczno-mineralna powstała z obumarłych szczątków roślinności bagiennej (torfowiskowej), które zaszły w wyniku biochemicznych procesów torfienia. Procesy te przebiegają w warunkach bardzo wysokiej wilgotności i przy niskiej zawartości powietrza. Proces torfienia jest długotrwałym, częściowym rozkładem, który powoduje dostarczenie roślinnej materii organicznej takich pierwiastków jak węgiel i azot.