Ta nazwa obejmuje każdy rodzaj opadów kwaśnych, czyli zanieczyszczenia kwaśnego powietrza, mogącego występować w kwaśnej mgle, deszczu czy też w śniegu kwaśnym. Tego rodzaju sposób przemieszczania na ziemię związków chemicznych będących kwasami nazywa się DEPOZYCJĄ MOKRĄ. DEPOZYCJA SUCHA - gdy zanieczyszczenia transportowane są bezpośrednio na ziemię jako pyły lub gazy bez absorbowania wilgoci przez nie.

Zanieczyszczenia kwaśne powietrza powodowane są głównie poprzez następujące rodzaje gazów:

  • tlenki siarki - oznaczenia: SxOy - przede wszystkim SO2, wydobywający się podczas spalania kopalnych paliw czyli gazu ziemnego, węgla, ropy, oraz z morskich wód, wulkanów oraz rozkładu organicznej materii. Te zanieczyszczenia są głównie spowodowane poprzez koksownie, elektrownie węglowe i huty;
  • tlenki azotu -oznaczenia: NxOy albo NOx - w przybliżeniu 50% ich ilości ma swe źródło w naturalnych źródłach. W Europie - jedynie 10 % jest naturalnego pochodzenia. 90% powstaje w trakcie wysokotemperaturowego spalania kopalnych paliw np. w węglowych elektrowniach, koksowniach a także w transporcie;
  • węglowodory - oznaczenie: CxHy - pochodzą ze spalinowych silników;
  • ozon O3 - natężenie ozonu jest niewielkie przy powierzchni globu, po złączeniu z NOx, węglowodorami (CxHy) zwiększa się, stając się przez to szkodliwe;

Gazy wymienione wyżej tworzą kwasy, po połączeniu z kroplami wody, które występują w powietrzu (depozycja mokra) albo spadają na powierzchnię ziemi wytwarzając kwasy w wodzie, glebie i na drzewach. Depozycja sucha zanieczyszczeń obecna jest zwykle w pobliżu źródeł tych zanieczyszczeń, mokra depozycja z kolei może wystąpić w odległości większej niż 1000 km od źródła jej powstania. Deszcze kwaśne nie tylko zanieczyszczają powietrze, ale dodatkowo wykazują wpływ szkodliwy na zwierzęta, rośliny i również człowieka.

WPŁYW NA ROŚLINNY

Kwaśne deszcze wywołują obumieranie dużej liczby drzew, również niszczenie leśnego runa. Drzewa posiadają liście uszkodzone, a to wyzwala zbyt intensywne parowanie wody oraz zakłócenia w fotosyntezie. W rezultacie charakteryzują się niewielką odpornością na klimatyczne warunki. Kwaśne deszcze poza tym zakwaszają glebę, a to stanowi przyczynę uaktywnienia się kadmu i glinu, oraz do nagromadzenia siarczanów i azotanów, co skutkuje tym, iż korzenie roślin charakteryzują się pomniejszoną możliwością pobierania potasu, magnezu i wapnia (niezbędnych odżywczych składników), które występują w niedoborze w wyniku ich wymywania poprzez kwaśne deszcze. Skutkiem tego jest zamieranie korzenia i ginięcie rośliny. Te przykładem jest żółknięcie oraz utrata igieł świerka w środkowej Europie. Pierwszy raz zauważono proces degradacji lasów w Bawarii z końcem 70 lat; na początku 80lat około 25% całości europejskich lasów uznanych zostało za umiarkowanie albo poważnie uszkodzone.

WPŁYW NA WODNE ZBIORNIKI I ZWIERZĘTA

Kwaśne deszcze i inne opady kwaśne trafiają do rzek, jezior oraz innych zbiorników, wywołując ich zakwaszenie a także czyniąc je niezdatnymi dla zwierząt i ludzi. Do zbiorników substancje szkodliwe dostawać się mogą na dwa sposoby, tzn. bezpośrednio albo wymywane są z terenów sąsiednich. Glin, który z gleby zostaje wymyty jest niebezpieczny szczególnie dla ryb, ponieważ ulega kumulacji w skrzelach ryb, przez co uniemożliwia oddychanie. W słodkowodnych ekosystemach podłoże jest tworzone przez granitowe skały, będące wysoce odpornymi na wietrzenie, dlatego też deszcz kwaśny nie zostaje zneutralizowany w glebie, skutkując wysokim zakwaszeniem cieków oraz jezior. Ryby - przede wszystkim łososie i pstrągi - zaprzestają rozmnażania, ginąc stopniowo w wodzie kwaśnej.

Skutki są widoczne na tereni:

SZWECJI - tam wyeliminowane zostały liczne gatunki ryb z około 20 000 jezior;

NORWEGII - tam kwas spowodował zatrucie 165 tys. km2 jezior.

WPŁYW NA RÓŻNE MATERIAŁY i BUDOWLE

Kwaśne opady - zwłaszcza depozycja siarki - powodują przyspieszenie wietrzenia budowli, które zbudowane są z wapienia czy piaskowca. Dodatkowo zanieczyszczenia szkodliwie działają na sztuczne tworzywa, witraże, na metale nawet, wywołując korozję tych materiałów. Ulegają zniszczeniu obrazy, sitodruki, litografie w muzeach, bibliotekach i galeriach sztuki. Biblioteka Brytyjska poniosła koszt milionów funtów przy montowaniu nowych klimatycznych instalacji, by zabezpieczyć posiadane zbiory przed zanieczyszczeniami szkodliwymi; rozmiar pomnika Abrahama Lincolna, który stoi w pobliżu lotniska Waszyngtona od roku 1922 w przeciągu 60 lat pomniejszył się z każdej ze stron o 8 mm.

WPŁYW ZAKWASZENIA NATURALNEGO ŚRODOWISKA NA ZDROWIE LUDZI

Smogi, jakie powstają przy wysokim stężeniu CO2, SO2 oraz węglowego pyłu w powietrzu wilgotnym stanowią przyczynę powstawania chorób oddechowego układu oraz układu krążenia, mogą nawet prowadzić do zgonu. Kwaśne deszcze powodują zakwaszenie również pitnej wody, co jest przyczyną wzrostu zawartości różnych ciężkich metali przyczyniających się do wystąpienia wielu chorób:

  • KADM - uszkadza wydalniczy układ
  • GLIN - uszkadza mózg i kości
  • OŁÓW - uszkadza nerwowy układ

Kwasy, które znajdują się w pitnej wodzie powodują niszczenie także wodociągowych instalacji tzn. wyzwalają jej korozję, a to łączy się z kolei z ogromnymi kosztami naprawy. Kwaśne deszcze stanowią ogólnoświatowy problem. Powodują wiele zniszczeń, wykazują wpływ na wszystkie aspekty życia ludzkiego. Przyczyną ich wytwarzania jest przede wszystkim działalność człowieka, jedynie on może zapobiec ich ekspansji. W przyszłości to powinno być jednym z podstawowych celów ludzi, którzy zasiedlają Ziemię.