Bitwa o Monte Cassino - streszczenie krótkie
Bitwa o Monte Cassino była jednym z najcięższych i najbardziej symbolicznych starć II wojny światowej. Trwała od stycznia do maja 1944 roku i miała na celu przełamanie niemieckiej linii Gustawa, która blokowała aliantom drogę na Rzym. Walki toczyły się w niezwykle trudnym, górzystym terenie, pod silnym ostrzałem i w nieustannym deszczu ognia artyleryjskiego.
Pierwsze natarcia rozpoczęli Amerykanie, którzy próbowali sforsować dolinę rzeki Rapido, jednak ponieśli ogromne straty i musieli się wycofać. W kolejnych miesiącach atakowali Brytyjczycy, Francuzi i Nowozelandczycy, lecz również nie zdołali zdobyć klasztoru. 15 lutego 1944 roku alianci dokonali zbombardowania opactwa benedyktyńskiego, sądząc, że Niemcy ukryli w nim pozycje obronne. W rzeczywistości bombardowanie zniszczyło bezcenny zabytek i zabiło wielu cywilów, a ruiny stały się jeszcze lepszą osłoną dla niemieckich spadochroniarzy.
Trzy pierwsze ofensywy zakończyły się niepowodzeniem, dlatego w maju 1944 roku do walki włączono 2 Korpus Polski pod dowództwem generała Władysława Andersa. Polacy mieli za zadanie zdobyć sam klasztor i przełamać ostatecznie linię Gustawa. Rozpoczęto akcję maskującą, mającą zmylić Niemców co do kierunku ataku. 11 maja o godzinie 23.00 rozpoczęła się kanonada artyleryjska, a następnie do natarcia ruszyła piechota polska. Walki były wyjątkowo krwawe i zacięte, szczególnie o wzgórza 593 i 569, o Widmo, Gardziel oraz S. Angelo, zwane „Górą Anioła Śmierci”.
Saperzy pracowali w nieustannym ogniu, rozminowując drogi i budując przejścia dla czołgów, a łączność była często przerywana. Polscy żołnierze walczyli w górach, gdzie nie można było liczyć na wsparcie artylerii ani czołgów. Wielu zginęło, inni zostali ciężko ranni. Mimo strat utrzymywano pozycje, a kolejne wzgórza przechodziły w polskie ręce. Niemcy bronili się z desperacją, lecz ich siły były coraz słabsze.
18 maja 1944 roku żołnierze 12 Pułku Ułanów Podolskich weszli do ruin klasztoru Monte Cassino. Nad zgliszczami zawisła biało-czerwona flaga, a chwilę później zabrzmiał hejnał mariacki. Był to moment zwycięstwa Polaków i całych sił alianckich, który otworzył drogę na Rzym. W kolejnych dniach trwały jeszcze walki o Piedimonte i Passo Corno, gdzie rozbito linię Hitlera, czyli drugą niemiecką linię obrony.
Bitwa zakończyła się 25 maja 1944 roku o godzinie dziewiętnastej. Zwycięstwo zostało okupione ogromnymi stratami – zginęło około tysiąca żołnierzy polskich, a tysiące zostały rannych. Monte Cassino stało się symbolem bohaterstwa, poświęcenia i odwagi polskiego żołnierza, który walczył nie tylko o wolność Europy, ale także o honor i pamięć narodu pozbawionego własnego państwa.
