Spis treści:

 

Czym jest Fundusz Ubezpieczeń Społecznych?

Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (w skrócie FUS) to polski państwowy fundusz celowy, którym zarządza instytucja państwowa – Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Do Funduszu wpływają składki, z których następnie są wypłacane świadczenia.

ZUS – jako instytucja – nie prowadzi odrębnej polityki finansowej, a jedynie dysponuje środkami Funduszu. Wysokość składek i zasady wyliczenia świadczeń są zależne od polityki rządzących. Zadaniem ZUS-u jest jedynie zbieranie składek i zapisywanie ich na kontach danych osób, a także wyliczanie i wypłacanie świadczeń.

ZUS i FUS to odrębne podmioty, przez co pieniądze wpłacane na konta podatników nie wpływają bezpośrednio do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Za obsługę FUS ZUS otrzymuje wynagrodzenie z budżetu państwa, a jego wysokość jest ustalana każdego roku przez Sejm i Senat.

Przeczytaj również: Korepetycje u studenta. Czy mogą ich udzielać i ile biorą?

Co ci się należy, gdy płacisz składki ZUS?

Zastanawiasz się, co ci się należy, gdy płacisz składki ZUS? W każdym miesiącu od wynagrodzenia odprowadzane są składki na ubezpieczenie społeczne, ale nie każdy wie, gdzie one trafiają i jakich świadczeń można się dzięki nim spodziewać. 

Składka ZUS pokrywa cztery podstawowe czynniki zwane też ryzykami. Pierwsze z nich to ryzyko starości i odpowiada mu ubezpieczenie emerytalne w wysokości 19,52% składki. Kolejne jest ryzyko niezdolności do pracy i wynikające z niego ubezpieczenie rentowe, które zabiera 8% składki. Macierzyństwo i ryzyko choroby mieszczą się w katalogu ubezpieczenia chorobowego i pochłaniają 2,45% składki. Ostatnie jest ryzyko wypadków przy pracy, ale w tym przypadku składka dotycząca ubezpieczenia wypadkowego jest zmienna. Oto jakie składki trzeba płacić, gdy pracujesz na podstawie umowy o pracę.

Czy warto płacić składki ZUS?

Jeśli zastanawiasz się, czy warto płacić składki ZUS, poznaj kilka sytuacji, w których mogą ci się one przydać. Przede wszystkim skorzystasz z nich w momencie osiągnięcia wieku emerytalnego, gdy wystąpisz z wnioskiem o emeryturę. Wysokość składek decyduje o przyszłej emeryturze. To oznacza, że im wyższe płacisz składki i im dłuższy jest czas ich odprowadzania, tym wyższa będzie twoja finalna emerytura.

Czy warto płacić składki ZUS, myśląc nie tylko o emeryturze? Ubezpieczenie rentowe zabezpiecza podatnika na wypadek długotrwałej utraty zdolności do pracy. To oznacza, że w przypadku poważnej choroby możesz otrzymać rentę. Z kolei ubezpieczenie chorobowe pozwala otrzymywać zasiłek nie tylko przez krótki czas absencji w pracy, ale i podczas kilkumiesięcznej przerwy oraz w trakcie urlopu macierzyńskiego. Jeśli wykonujesz pracę obarczoną wysokim ryzykiem zawodowym, to dodatkowo może ci być naliczane ubezpieczenie wypadkowe, które chroni pracownika w przypadkach losowych.

Przeczytaj również: Piszesz w ten sposób e-maile? To świadczy o kompetencji

Czy można ominąć płacenie składek ZUS?

Niektórzy szukają sposobów na to, by ominąć konieczność płacenia składek. Popularne jest też zagadnienie, od kiedy trzeba wpłacać składki ZUS. Jest kilka sytuacji, w których składki ZUS nie są obowiązkowe.

Jedną z nich jest praca na podstawie umowy o dzieło. Dotyczy to osób wykonujących wolne zawody czy artystów. Praca musi nosić znamiona dzieła, czyli nie być powtarzalna, być możliwa do ukończenia i wykonywania bez nadzoru. Podobnymi prawami rządzi się praca na umowę-zlecenie dla studentów, którzy nie ukończyli 26. roku życia. Oni również są zwolnieni z obowiązku płacenia składek społecznych i zdrowotnych.

Pozostałe przypadki, gdy składki ZUS nie są obowiązkowe, dotyczą przedsiębiorców. Składek nie muszą płacić ci, którzy prowadzą działalność nierejestrowaną, czyli taką, w której miesięczny przychód nie przekracza połowy minimalnego wynagrodzenia. Składek nie zapłacą również przedsiębiorcy przez 6 pierwszych miesięcy prowadzenia biznesu oraz ci, którzy łączą działalność z etatem.

Przeczytaj również: Pięć sposobów na naukę języka obcego

Czy można opłacać składki, nie pracując?

Niektórzy wolą unikać płacenia składek. Inni, myśląc o emeryturze, zastanawiają się, czy można opłacać składki, nie pracując. To rozwiązanie dla osób, które czasowo nie pracują lub wykonują pracę na podstawie umowy o dzieło i mogą sobie pozwolić na regularne opłacanie składek z własnej kieszeni.

Okazuje się, że każdy, kto nie płaci obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego, np. pracując na etacie czy prowadząc działalność gospodarczą, może przystąpić do nich dobrowolnie. Warunkiem jest złożenie w ZUS wniosku dotyczącego objęcia ubezpieczeniem emerytalnym oraz rentowym. Nie ma możliwości zgłaszania się do ubezpieczenia chorobowego oraz wypadkowego.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne oraz rentowe stanowi samodzielnie zadeklarowana kwota. Nie może być niższa niż minimalne wynagrodzenie. Na podstawie tej kwoty wylicza się składki. To oznacza, że w 2022 roku najniższa dobrowolna składka emerytalna i rentowa wynosi 590,95 zł.


Przeczytaj również:

Szkolna trauma. Czego najbardziej boją się uczniowie?

Nomofobia i phubbing. To coraz powszechniejsze wśród nastolatków zjawiska

Korepetycje u studenta. Czy mogą ich udzielać i ile biorą?