Spis treści:

Co to jest manipulacja językowa?

Co to jest manipulacja językowa? To odpowiedni dobór intencjonalnego komunikatu i tonu wypowiedzi, mających wywołać określoną reakcję u odbiorcy, który nie ma świadomości, że się nim manipuluje. Gdzie występuje manipulacja językowa? Najczęściej można ją spotkać w sieci, ale również w polityce, w reklamach telewizyjnych, w trakcie zakupów. Jesteśmy manipulowani codziennie, dlatego warto mieć świadomość mechanizmów manipulacji, by się przed nią ochronić.

Przeczytaj również: Orwellowska przepowiednia spełnia się

Środki językowe sprzyjające manipulacji

Środki językowe, które sprzyjają manipulacji językowej, to:

wyrazy wartościujące i oceniające zarówno negatywnie, jak i pozytywnie;

  • formy wyrazowe w 1. osobie liczby mnogiej, które mają sprawić wrażenie tożsamości nadawcy i odbiorcy;
  • argumentacja, której prawdziwość jest nieweryfikowalna;
  • stosowanie eufemizmów;
  • liczne niedopowiedzenia;
  • bezpośrednie formy zwrotu do odbiorcy np. dla Ciebie;
  • tryb rozkazujący;
  • zwroty i wyrażenia, które uwypuklają rzekomy szacunek do odbiorcy;
  • pytania retoryczne.

Przykłady manipulacji językowej

Jakie są obecnie najczęściej spotykane przykłady manipulacji językowej?

  1. „Szczepionki powodują autyzm u dzieci” – to zdanie jest napisane tak, jakby to był fakt naukowy, chociaż nie ma na to jednoznacznych dowodów. Niestety wielu rodziców łatwo się nabiera na takie komunikaty, bo wśród zaszczepionych dzieci rzeczywiście są też dzieci autystyczne, a spektrum autyzmu wykrywane jest już po okresie szczepiennym.
  2. „Ciotka z Ząbek widziała, jak dwoje nieznanych mężczyzn, ukradło w sklepie chleb. Podobno mieli na rękawach niebiesko-żółtą flagę” – to najczęstszy przykład manipulacji językowej, która służy rosyjskiej dezinformacji i ma na celu wzbudzenie niechęci do Ukraińców. Podobne komunikaty są udostępniane w sieci i za którymś razem, zwłaszcza gdy się słyszy podobną historię z ust bliskiej osoby, można w to uwierzyć. Powołanie się na „znajomego znajomej” jest tanią sztuczką, która niestety działa.
  3. „Rosja wygrywa operację specjalną z Ukrainą. Zachód powiela kłamstwa względem Kremla” – jeszcze do niedawna takie komunikaty padały z ust rosyjskich przywódców. Sytuacja na ukraińskim froncie zmienia się dynamicznie, jest trudna do zweryfikowania, więc łatwo uwierzyć, że jedna lub druga strona konfliktu zyskuje przewagę, a nawet wygrywa.
  4. „Amerykańscy eksperci potwierdzili, że jedzenie jajek wydłuża życie” – w takich komunikatach lubują się nie tylko portale społecznościowe, ale często można je spotkać na portalach informacyjnych. To popularna manipulacja przez odwołanie do autorytetu.
  5. „Badania wykonane parę lat temu w USA pokazują, że 50% małżeństw cywilnych kończy się rozwodem [...] W przypadku małżonków, którzy chodzą razem regularnie do kościoła, to już tylko 2%” – trzeba przyznać, że Fundacja Kornice jest mistrzem manipulacji językowej. Rzadko wiadomo, na jak dużej grupie społecznej wykonano takie badania, ale operowanie liczbami i faktami w komunikatach manipulacyjnych jest bardzo przekonujące. 

Kto stosuje manipulację językową?

Kto stosuje manipulację językową? Oprócz ww. osób manipulację językową stosują: handlowcy, marketerzy, psychologowie, przywódcy sekt i grup religijnych, a także wszyscy, którzy chcą kogoś do czegoś przekonać dla własnych korzyści, niekoniecznie w etyczny sposób.

Przeczytaj również: Podróż do przeszłości. Kontrowersyjny eksperyment Ellen Langer

Po co stosuje się manipulację językową?

Po co stosuje się manipulację językową? Najczęściej do tego, by pozyskać grono wyborców (w przypadku polityków) i utrzymać większość w partii rządzącej, by spolaryzować grupy społeczne i doprowadzić do wewnętrznych konfliktów, by komuś udowodnić swoją rację w trakcie kłótni, by przekonać kogoś do zakupu konkretnego produktu czy usługi.

 
 
 
 
 
Wyświetl ten post na Instagramie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Post udostępniony przez media manipulacje (@media.manipulacje)

Manipulacja językowa w mediach społecznościowych

Media społecznościowe i manipulacja to częste połączenie, szczególnie w komunikatach reklamowych. Najczęściej stosuje się manipulację językową w komunikatach, które mają przekonać odbiorców do zakupu wyjątkowego produktu z ogromną zniżką. Czasem sklepy internetowe udają, że się zamykają, robiąc wielką wyprzedaż, po czym wracają do codziennej działalności. 

 

Przeczytaj również:

Syndrom hybris. Naukowcy twierdzą, że cierpi na niego Putin

Oto kręgi czarownic. Skąd się biorą tajemnicze wzory?

Jeziora wybuchają i zabijają. Dlaczego tak się dzieje?