Protista- termin ten został po raz pierwszy użyty w 1866 roku przez E. Haeckela. Określił on nim organizmy jednokomórkowe. Pojęcie to występuje także w systematyce opracowanej przez Whittakera na określenie jednego z pięciu królestw. Protista obejmuje organizmy jednokomórkowe eukariotyczne, część glonów, pierwotniaki. Niektórzy badacze zaliczają do tej grupy także grzyby niższe. Współcześnie termin Protista coraz częściej zastępowany jest określeniem Protoctista.

  1. Bakterie-
    • odżywianie- bakterie dzieli się na formy cudzożywne (heterotrofy) i samożywne (autotrofy); większa część bakterii należy do grupy odżywiającej się cudzożywnie- nie mają bowiem zdolności samodzielnego syntetyzowania materii organicznej z prostych składników nieorganicznych; ich pokarm musi więc składać się z gotowych substancji odżywczych; odżywianie cudzożywne polega na wydzielaniu do środowiska określonych enzymów, które rozkładają materię organiczną; wyróżnić można bakterie saprofityczne oraz pasożytnicze; bakterie samożywne, które zdolne są do wytwarzania organicznych substancji ze związków nieorganicznych stanowią niewielką grupę;
    • oddychanie- biorąc za kryterium oddychanie wyróżnić możemy bakterie tlenowe / aerobowe i beztlenowe / anaerobowe;
    • rozmnażanie- bakterie rozmnażają się bezpłciowo poprzez podział macierzystej komórki na dwie potomne;
  1. Glony- glony nie są jednorodną grupą- w jej skład wchodzą sinice, wiciowce, okrzemki, zielenice, krasnorosty, brunatnice; są to organizmy jednokomórkowe, kolonijne albo wielokomórkowe; łączy je to, że są samożywne oraz mają prostą budowę ciała; samożywność glonów jest związana z występowaniem w ich komórkach plastydów, które zawierają określone barwniki odpowiadające za reakcje fotosyntezy; wszystkie glony zawierają chlorofil;
    • sinice- organizmy jednokomórkowe; autotrofy; rozmnażają się wegetatywnie przez podział komórki i fragmentację plechy jak rozwieź bezpłciowo za pomocą zarodników; tworzą kolonie; spotkać je można głównie w wodach słodkich;
    • wiciowce- organizmy z pogranicza świata roślin i zwierząt; najpopularniejszym przedstawicielem jest klejnotka- jej ciało jest wydłużone, wrzecionowate; wiciowce rozmnażają się bezpłciowo; w trudnych warunkach mogą przejść w stan życia utajonego;
    • zielenice- są to glony, których komórki podobne są do komórek wiciowców; występują jako organizmy jednokomórkowe, kolonie lub organizmy kolonijne (przykładem organizmu kolonijnego jest toczek- rozmnaża się przez podział komórek oraz płciowo);
  1. Pierwotniaki - do grupy tej zalicza się między innymi zarodziowce i orzęski; ich ogólne cechy są charakterystyczne dla jednokomórkowców, ale w szczegółach budowy występuje pewne zróżnicowanie; pierwotniak jest to pojedyncza komórka mikroskopijnej wielkości, który wykazuje różny stopień rozwoju budowy; pod kątem fizjologicznym można powiedzieć, że jest to samodzielny organizm;
    • budowa- komórka pierwotniaka otoczona jest cytoplazmatyczną błoną- może być pojedyncza bądź złożona; ( u ameby błona komórkowa nie jest niczym wzmocniona ani usztywniona; u klejnotki- usztywniona błona komórkowa; u pantofelka- błona komórkowa jest wzmocniona pasmami białkowych włókien);
    • pobudliwość- pierwotniaki reagują na bodźce mechaniczne, chemiczne, świetlne i termiczne; taksje- to ruchy całego organizmu w reakcji na bodźce;
    • odżywianie- pierwotniaki są heterotrofami (przeważająca ich liczba);
    • oddychanie- wolno żyjące pierwotniaki oddychają tlenowo (wymiana gazowa odbywa się całą powierzchnią ciała); formy pasożytnicze oddychają w sposób beztlenowy;
    • rozmnażanie- bezpłciowo przez podział poprzeczny lub podłużny; u orzęsków występuje koniugacja- proces płciowy;
  1. Grzyby- stanowią one bardzo dużą grupę roślin plechowych; w przeważającej mierze są to organizmy lądowe, rzadziej wodne;
    • budowa- u większości grzybów plecha ma udowe strzępkową- strzępki zaś to mikroskopijnej wielkości nitkowate twory; ciało grzyba może budować jedna mniej bądź bardziej rozgałęziona strzępka; ciało grzybów, które ma budowę strzępkową nazywa się grzybnią;
    • odżywianie się grzybów- wszystkie grzyby są cudzożywne; tak jak bakterie - grzyby wydzielają do podłoża enzymy, które rozkładają materię organiczną; przeważająca część grzybów odżywia się saprofitycznie;
    • nie posiadają plastydów, zabarwienie jest wynikiem obecności specyficznych barwników w wakuolach albo ścianach komórkowych;
    • oddychanie- tlenowo bądź beztlenowo;
    • rozmnażanie- u grzybów występują trzy sposoby rozmnażania- płciowo ( izogamia, anizogamia, oogamia), bezpłciowo (przez zarodniki ruchliwe albo nieruchliwe), wegetatywnie ( przez fragmentację grzybni, podział komórki , pączkowanie);