Cele komunikacji:

  •   przekazanie informacji, wiedzy, doświadczeń
  •   wpływanie na postępowania innych  ludzi 
  •   kształtowanie postaw i przekonań innych ludzi (partie polityczne, kościół, szkoły, rodzice, nauczyciele)
  •   przyjemność, nawiązywanie więzi
  •   wymiana informacji, idei
  •   dla rozwoju osobowości
  •   prezentacja własnej osoby i własnych przekonań
  •   organizacja pracy, współpracy
  •   koordynacja pracy innych
  •   uzgadnianie transakcji, negocjacje
  •   zmiana czyjejś osobowości – psychoterapia

Warunki skutecznej komunikacji:

1. znajomość celu komunikacji (co chcemy przekazać i dlaczego, czy jest to odpowiedni czas i miejsce)

2. świadomość swoich intencji (zadać ból, wyśmiać się)

3. znajomość i umiejętność pokonywania barier komunikacyjnych

4. znajomość i umiejętność odczytywania mowy ciała

5. umiejętność budowania pomostów komunikacyjnych:

    •   nawiązanie i utrzymanie kontaktu
    •   aktywne słuchanie
    •   umiejętność dawania informacji zwrotnej
    •   empatia
    •   asertywność

Bariery komunikacji interpersonalnej:

    • szumy, hałas
    • przeszkadzanie
    • złe emocje
    • nieświeży oddech
    • etykietowanie
    • język (brak zrozumienia)
    • nadmierna gestykulacja
    • brak zainteresowania tematem
    • nieśmiałość
    • brak kontaktu wzrokowego
    • krytykowanie, osądzanie
    •   rozkazujący ton
    •   niezgodne komunikaty werbalne i niewerbalne
    •   nieufność, niewiarygodność
    •   brak reakcji rozmówcy
    •   gry psychologiczne (mają na celu pognębienie innych ludzi)

Opanować emocje można przez:

  •   cichy głos
  •   kontrolować oddech

 Kroki do wdrażania wiedzy o barierach (do dobrej komunikacji):

samoobserwacja i samoświadomość swoich zachowań

AKTYWNE SŁUCHANIE

Wdrażanie aktywnego słuchania:

  •   empatia- wczuwanie się w stan emocjonalny rozmówcy
  •   parafraza- powtórzenia własnymi słowami usłyszanej informacji w celu upewnienia się co do stopnia zrozumienia jej

3 zasady parafrazy:

1. parafrazuje się (powtarza) wyłącznie sens wypowiedzi bez powtarzania całości

2. używa się wyłącznie własnych słów i wyrażeń

3. ton i język parafrazy należy dostosować do tonu i języka rozmówcy

Zalety parafrazy:

  •   pokazuje prawdziwe zainteresowania słuchacza i stopień zrozumienia tego co zostało powiedziane
  •   pozwala na zrozumienie i ewentualne skorygowanie intencji nadawcy
  •   pozwala uporządkować treść wypowiedzi
  •   daje czas na przemyślenie odpowiedzi i opanowanie emocji

Umiejętność słuchanie polega na:

  •   Okazywaniu cierpliwości (słuchanie bez przerywania i komentarzy)
  •   Wyrażanie zainteresowania tym o czym mówi rozmówca werbalnie i niewerbalnie
  •   Próbowanie obiektywizmu, powstrzymywanie się przed narzucaniem własnych interpretacji do słyszanych treści
  •   Otwartość i tolerancja
  •   Okazywanie życzliwości, wrażliwości i szacunku
  •   Dostarczanie pozytywnych wzmocnień za pomocą sygnałów werbalnych i niewerbalnych
  •   Pozwalanie rozmówcy na swobodny tok wypowiedzi, tzn. unikamy osądzania, oceniania, diagnozowania przyszłości,
  •   Stosowaniu parafrazy

Korzyści umiejętnego słuchania:

  •   Łapiemy mnóstwo korzystnych informacji
  •   Wzbudzamy w ludziach szacunek i sympatię
  •   Mamy dużo informacji, które możemy wykorzystać
KOMUNIKACJA NIEWERBALNA

Kody niewerbalne- znaki, które płyną z ciała (ok. 1mln kodów) Kody mogą być wrodzone, dziedziczne i nabyte.

Kanały komunikacji niewerbalnej:

  1. 55% ciało:
  •   dystans(odległość)
  •   postawa
  •   gesty
  •   mimika
  •   oczy
  •   dotyk
  •   fizjologia
  •   wygląd
  1. 38% głos:
  •   ton(wysoki, umiarkowany, niski)
  •   tempo(szybkie, wolne, umiark.)
  •   melodia(intonacja)
  •   siła(głośno, cicho, umiark.)
  •   barwa
  •   pozawerbalne(drżenie)
  1. 7% słowa
CIAŁO

Cztery strefy dystansu:

  1. intymna
  •   do 45cm- rodzina, partnerzy
  •   do okazywania miłości
  •   przekracza się w celu walki, agresji lub gdy jesteśmy  tłoku, np. w windzie
  1. osobista- do 120 cm- znajomi przyjaciele
  2. społeczna-120-360cm- do zatrudnionych fachowców, sąsiadów, do „nowego” w pracy
  3. publiczna - powyżej 360cm- kiedy zwracamy się do większej ilości osób 

Postawą ciała można okazać:

Szacunek, lekceważenie, przyjaźń, otwartość, wrogość, zainteresowanie (pochylenie), sztywna postawa, kiwanie się na krześle- znudzenie

Gesty:

  •   skrzyżowane ręce-wieża-„wiem wszystko”
  •   zacieranie dłoni- kroi się biznes
  •   policja i władza (ręce z tyłu)- niczego się nie boję
  •   dotykanie twarzy (ucho, oko, nos) gesty oszukańcze
  • podciąganie kołnierzyka- zakłopotanie

Mimika:

  •   mikroruchy twarzy(usta, brwi, policzki)
  •   usta- uśmiech (szczery, szyderczy, ciepły, udawany, ironiczny, sarkastyczny)
  •   marszczenie brwi- złość, zdziwien9ie, skupienie, niezrozumienie

Oczy:

  •   zwierciadło duszy
  •   wzrok- smutny, zaciekawiony

Dotyk:

  •   uścisk dłoni, pewność siebie
  •   stan skóry, sucha-wilgotna

Fizjologia:

  •   kolor skóry(wstyd, zażenowanie, skok ciśnienia)
  •   zwężone źrenice
  •   przekrwione oczy(zmęcznie, brak snu)
  •   pokasływanie, wydzielanie zapachowe

Wygląd:

  •   zadbany
  •   czy lubi jeść
  •   ubiór

Funkcje komunikacji niewerbalnej:

1.  komunikowanie interpersonalnych postaw i emocji

2.  samoprezentacja (ubiór, fryzura, buty)

  •   gadżety- mogą oznaczać religię, style, upodobania, status ekonomiczny, status społeczny, polityczne

3.  rytuał

    •   witanie się, żegnanie się
    •   uroczystości-wesela, święta, pogrzeby, chrzciny;„orator”- osoba świecka, która prowadzi pogrzeb dla ateistów; rytuał świecki, święta państwowe

4.  podtrzymywanie komunikacji werbalnej

  •   gestykulacje, kontakt wzrokowy, kiwanie głową

5. powtarzanie

  •   gesty takie, jak słowa „zapraszam”

6. zastąpienie

7. regulacja konwersacji

  •   sygnalizowanie niewerbalne, że się chce coś powiedzieć

8. akcentowanie tekstu mówionego

  •   gdy coś jest ważne to mówimy głośniej i to podkreślamy ruchem ręki

9. maskowanie

  •   ukrywanie, oszustwo, kłamanie

Zasady interpretacji mowy ciała:

1.  bierzemy pod uwagę kanały komunikacji niewerbalnej (co najmniej 3 kanały)

2.  musimy mieć świadomość, że każdy z nas może niektóre kanały interpretować niewłaściwie

3.  przy świadomej interpretacji należy werbalizować to, co zauważamy

4.  interpretacje powinny podlegać zespoły gestów a nie pojedyncze gesty

5.  należy zwracać uwagę na spójność pomiędzy komunikatami werbalnymi albo niewerbalnymi

6.  należy pamiętać, że nie istnieje uniwersalny słownik gestów

7.  należy pamiętać o wpływie sytuacji na zachowanie

8.  podczas interpretacji komunikatów niewerbalnych możemy zadawać pytania kontrolne

9.  należy zwracać uwagę na to, jak nasze zachowania niewerbalne wpływają na zachowania innych ludzi

10.  podstawową rzeczą w interpretacji zachowań niewerbalnych jest świadomość własnych zachowań

Kroki w poznaniu komunikacji niewerbalnej:

  •   samoobserwacja
  •   samoświadomość (własnego ciała)
  •   pamięć wzrokowa

EMPATIA

Wczuwanie się w sytuację innej osoby, współczuwanie

Warunki empatii:

  •   znajomość mowy ciała
  •   znajomość i świadomość własnych emocji
  •   właściwa intencja
  •   równowaga psychiczna i bogactwo świata wewnętrznego
  •   skupienie (koncentracja)
  •   poczucie własnej wartości

uległość (Ty masz prawo, ja nie mam prawa) + asertywność (Ty masz prawo, ja mam prawo)  ¹ agresja (Ty nie masz prawa, ja mam prawo)

Uległość powoduje:

  •   uczucie osamotnienia
  •   krzywdy
  •   uczucie złości, frustracji
  •   utrata poczucia własnej wartości

ASERTYWNOŚĆ umiejętność swobodnego wyrażania swoich myśli, przekonań, uczuć i życzeń, w sposób akceptowalny społecznie przyznając równocześnie innym ludziom prawo do czynienia tego samego.

Zachowanie asertywne polega na:

  •   umiejętności mówienia „nie” w sprawach nacisku.
  •   okazywaniu niezadowolenia, gniewu, złości i radości.
  •   obronie i domaganiu się własnych praw
  •   wyróżnianiu własnej opinii
  •   udzielaniu krytycznych opinii
  •   szczerym wyznawaniu myśli, uczuć i przekonań

Rodzaje umiejętności związane z asertywnością:

  •   umiejętność proszenia
  •   u. Odmowy
  •   u. Przyjmowania krytyki
  •   u. Przyjmowania pochwał
  •   u. Odbioru krytyki z godnością i spokoje

Co warunkuje zachowania asertywne?

  •   Poczucie własnej wartości
  •   Pewność siebie i odwaga
  •   Przestrzeganie i posiadanie terytorium psychologicznego
  •   Kultura osobista
  •   Odpowiedzialność za swoje wybory
  •   Szczerość wobec własnego siebie

Skutki asertywności:

  •   Zabezpieczenie swoich praw
  •   Zyskujemy w oczach innych
  •   Rośnie poczucie wartości oraz szacunek
  •   Zaczynamy przejmować kontrolę nad własnym życie

Prawa związane z asertywnością:

  •   Prawo do własnej opinii
  •   P. do dbania o swoje interesy
  •   P. do odmowy
  •   P. do wyrażania uczuć
  •   P. do domagania się własnych praw
  •   P. do własności
  •   P. do popełniania błędów, do niewiedzy, do dokonywania własnych wyborów
  •   P. do robienia wszystkiego, co nie narusza wolności i praw innych ludzi
  •   P. do dysponowania swoim ciałem i własnością
  •   P. do ekspresji swojej seksualności
  •   P. do informacji
  •   P. do dóbr i usług, za które się zapłaciło
  •   P. do nieingerencji ze strony innych ludzi

INFORMACJA ZWROTNA

 Przekonanie rozmówcy o tym, jak odbieramy jego wypowiedz

Warunkiem skutecznej komunikacji jest informacja zwrotna. Informacja zwrotna dodatnia to pochwała, natomiast ujemna, to krytyka.

Krytyka może być:

  •   Złośliwa
  •   Absurdalna itd.
  •   Nieuzasadniona

Zasady udzielania informacji zwrotnej:

  •   Chwalimy publicznie, ganimy w cztery oczy
  •   Nie oceniamy człowieka tylko jego postępowanie
  •   Udzielając negatywnej informacji zwrotnej należy mieć świadomość własnych intencji
  •   Odpowiedni dobór słów
  •   Umiejętność przekazania informacji w jak najszybszym czasie
  •   Uwagi krytyczne powinny wskazywać sposoby rozwiązania problemu
  •   Krytykujemy raz a konkretnie i nie wypominamy
  •   Nie porównujemy osoby krytykowanej do innych, np. Andrzej to zrobił lepiej
  •   Informacja powinna być opisowa a nie oceniająca
  •   Udzielając informacji zwrotnej należy być wrażliwym i wczuwać się w sytuację tej osoby

Taktyki, a by taktyka była mniej bolesna:

  •   Odwrócenie- informacja zwrotna kończy się komplementem
  •   Przeplatanie- zaczyna się od komplementu, potem krytyka i komplement

Jak czerpać korzyści z negatywnej informacji zwrotnej:

  •   Traktujemy komunikat jak nie atak lecz jako wskazówkę
  •   Unikamy kłótni, tłumaczenia się, złości, podchodzimy z dystansem
  •   Skupiamy się na problemie
  •   Przekonanie o pozytywnych intencjach osoby przekazującej negatywną informację zwrotną
  •   Eliminacja emocji, lęku

NADAWCA I ODBIORCA

Dobry nadawca:

  •   Mówi wyraźnie
  •   Wyraża komunikaty spokojnie
  •   Dobiera tempo i ton głosu do odbiorcy
  •   Używa właściwych słów i wie o czym mówi
  •   Zrozumiale przekazuje wiadomości
  •   Nie ośmiesza, nie drwi

Dobry odbiorca:

  •   Nie przerywa
  •   Zwraca uwagę na nadawcę, utrzymuje kontakt wzrokowy
  •   Używa parafrazy w przypadkach niejasnych
  •   Nie prowadzi innych rozmów
  •   Przyjmuje pozycję otwartą
  •   Nie krytykuje pochopnie i powstrzymuje się nagłego komentowania

Magnetyzm osobisty- zaspokaja podświadome potrzeby innych ludzi

  •   Potrzeba akceptacji
  •   Aprobaty
  •   Doceniania
  •   Poczucia własnej wartości
  •   Pozyskiwania uwagi innych ludzi

AUTOPREZENTACJA

Polega na wykorzystaniu naszego wizerunku dla własnych korzyści

Funkcje autoprezentacji:

  1. na poziomie jednostki
    • oddziaływanie interpersonalne
    • budowa i podtrzymywanie poczucia własnej wartości
    • regulowanie emocji
  1. ewolucyjne podstawy autoprezentacji
  2. społeczne korzyści z autoprezentacji
  3. kontrola wywieranego wrażenia.
  •   Rodzaje kontroli:
  •   nieświadomość wywieranego wrażenia
  •   podświadome sprawdzanie wywieranego wrażenia
  •   świadomość wywieranego wrażenia i koncentrowanie się na wywieranym wrażeniu
  1. manipulacja wywieranym wrażeniem

Wysoka samoświadomość publiczna- wyraża się w zwracaniu większej uwagi na własny wygląd, reputację czy sposób wykonywania określonych czynności

Cechy osoby o wysokiej świadomości publicznej:

  •   bardziej stara się manipulować wrażeniem
  •   są bardziej wrażliwi na odrzucenie
  •   przywiązują większą uwagę do ubioru i makijażu, chcą wywrzeć dobre wrażenie
  •   częściej są konformistyczni w zachowaniach grupowych
  •   trafniej oceniają wrażenie wywołane na innych
  •   wykazują większy niepokój w sytuacjach społecznych

Autoprezentacja albo manipulowanie wizerunkiem (zarządzanie wrażeniem)- proces kontrolowania sposobu w jaki widzą na inni. To również selekcja prezentowanych „obrazków” i informacji

Taktyki w autoprezentacji:

  1. opisywanie siebie
  •   kreujemy obraz siebie nieświadomie
  •   powinniśmy mieć świadomość co mówimy, do kogo i w jaki sposób
  •   musimy selekcjonować informacje
  •   pisemnie: CV, list motywacyjny, ogłoszenie matrymonialne
  1. wyrażanie postaw (stosunku do czegoś)
  •   emblematy: krzyż, fryzura, jakieś znaczki, krawaty
  •   werbalnie- słowa
  •   często jest to wykorzystywane w polityce
  1. publiczne atrybucje
  •   atrybucja- to wniosek człowieka na temat przyczyny jakiegoś człowieka
  1. pamięciowe manipulacje
  •   udawanie, że się nie pamięta jest niekorzystne
  1. zachowania niewerbalne
  •   służą do manipulowania otoczeniem
  •   wygląd zewnętrzny (ubiór, fryzura, makijaż, gadżety)
  •   dreskod- sposób ubierania się w danej firmie)
  1. kontakty społeczne
  •   człowieka można poznać po tym z kim przystaje
  •   pławienie się w odbitym blasku (osoby sławne)
  •   polerowanie i retuszowanie (wyolbrzymianie, manipulowanie)
  •   podnoszenie swojej wartości
  1. konformizm i uleganie
  •   konformizm- uleganie, podporządkowanie się do innych
  •   ulegamy grupie, żeby nas lubili, więc się zgadzamy, mamy takie same poglądy
  •   musimy mieć świadomość czy to prawda
  1. otoczenie
  •   tam gdzie mieszkamy, dom czy blok, jaki wygląd, działka
  •   meble, działka, ogrody, samochód, rasy zwierząt
  •   własny ochroniarz, zabezpieczenia, baseny
  •   w pracy- biuro, gdzie, jaka dzielnica, pracownicy
  1. inne taktyki
  •   sporty: golf, nurkowanie, tenis, jazda konna- posiadanie konia; helisky- narciarstwo w górach na „dzikich” górach
  •   zachowania pro społeczne: sponsorowanie, wspieranie
  •   podróże, jedzenie (co , gdzie)
  •   ponoszenie ryzyka, brawura
  •   prezentowanie agresji

Strategie w autoprezentacji w sytuacjach stresowych:

  •   autoprezentacja pozytywna
  •   konformizm
  •   podnoszenie wartości partnera- ingerancjacja
  •   autodeprecjacja
  •   adonizacja (bóg grecki- bardzo piękny; eksponowanie własnej atrakcyjności fizycznej i seksapilu)

MANIPULACJA

  •   kierowanie kimś bez jego wiedzy, posługiwanie się nim w celu osiągnięcia własnych celów
  •   podstępne wykorzystywanie faktów, naginanie faktów, kierowanie kimś bez jego wiedzy, wpływanie na cudze sprawy, zachowania, nastroje

Cechy manipulacji:

  •   celowa
  •   skryta i mająca złe intencje

MANUS PELLERE- mieć kogoś w ręku

Metody manipulacji:

  1. manipulowanie informacją (treść, słowa, sposób przekazania)
    1. najprostszą jej formą jest kłamstwo. Posługuje się przysłowiami. Powoływanie na powszechność sądu (np. wszyscy wiedzą, ze..) Używanie przenośni i porównań oraz stosowanie presji o pozycji (założony sens wydarzeń)
    2. używanie eufemizmów (zmiana słowa np. strajk na przerwa w pracy)
    3. implikowanie pewnych treści (sugerowanie informacji)
    4. używanie niezrozumiałych słów dla odbiorcy
    5. zaciemnianie obrazu (używanie obcych słów)
    6. snobizm intelektualny- nie przyznawanie się do niewiedzy
  2. manipulowanie emocjami
    1. Emocje pozytywne:
      1. Adonizacja
      2. Kiedy podwyższamy poczucie ich własnej wartości- ingracjacja
    2. Emocje negatywne:
  1. Wzbudzanie poczucia winy
  2. Atak personalny
  3. Zastraszanie kogoś
  4. Metoda dobry- zły glina
  5. Przeszkadzanie
  1. manipulowanie procesami fizjologicznymi
    1. czyli pranie mózgu, przymusowa perswazja
    2. po chińsku hsi nao
    3. Trzy etapy przymusowej perswazji:
      1.  Rozmrażanie

(1. rozstrajanie organizmu mające na celu rozbicie osobowości, destabilizacja psychofizyczna, ogranicza się sen i jedzenie, poddaje się stresowi i ciężkiej pracy, ograniczenie dopływu informacji, ma wzbudzić silne poczucie winy

  1. przekształcanie

(1.  przekształcanie jednej tożsamości w drugą

  1. zamrażanie

(1. utrwalanie nowej tożsamości, przekonań

  1. manipulacje oparte o wrodzone mechanizmy psychologiczne (prawa Cioldiniego)
    1. Reguły Cialdini’ego („wywieranie wpływu na ludzi”
      1. Reguła wzajemności

(1.  Ktoś pomaga dla mnie to ja czuję się zobowiązany pomóc mu 

(2.  Manipulowanie poprzez dawanie prezentów, w zamian oczekuje się rewanżu

  1. Konsekwencji

(1.  Metody manipulacji wykorzystujące regułę konsekwencji w handlu

(a. Niska piłka

(i.  Wykorzystywana w dużych marketach; przy cenie na półce jest napisane, że obniżka, a przy kasie okazuje się, ze nie ma promocji, ale mimo to mało osób odłoży ten produkt, bo chcą pokazać konsekwencję i że jest on im potrzebny

(b. Stopa w drzwi

(i.  Rozpoczynamy od małej prośby, a później jak ktoś to spełni to prosimy o więcej; od małej prośby do coraz większej

(c. Od rzemyczka do koziczka

(i.  Przychodzimy po jedną rzecz, a wychodzimy z trzema (potrzebujemy garnitur to wcisną nam krawat i koszulę)

(d. oskubywanie

  1. konformizmu

(1.  uleganie wpływom grupy

(2.  powoływanie się na innych (bo większość to kupuje, co 2 Polak to ma)

  1. sympatii

(1.  efekt halo- jak kogoś lubimy, to ta osoba ma większy wpływ na nas (np. na bilbordach znane osoby)

(2.  adonizacja- wykorzystuje się swoją urodę do przekonania kogoś

  1. władzy

(1.  inaczej autorytetu- ludzie ulegają bardziej osobom, które uznają za autorytet

(2.  Trzy symbole autorytetu:

(a. Tytuł (np. profesor, doktor, itd.)

(b. Ubiór

(c. Samochody

(3.  Jak się bronić?

(a. Być asertywnym

(b. Zadajemy sobie pytanie- czy ten autorytet jest prawdziwy, czy możemy mu zaufać

(c. Mieć przytomność umysłu

  1. Limitu (niedostępności)

(1.  Lubimy rzeczy mało osiągalne, coś co jest rzadkie

(2.  Chwyty reklamowe w handlu- limitowana wersja, promocja trwa do.., do wyczerpania zapasów

Socjotechnika- nauka o sposobach świadomego wpływania na rzeczywistość społeczną przez system prawny wydawanie, sprawowanie władzy. Przedmiotem działanie socjotechniki są działania społeczne

Propaganda- celowe oddziaływanie na zbiorowości i jednostki zmierzające poprzez wykorzystywanie środków perswazji intelektualnej i emocjonalnej do wykształcenia pożądanych przekonań i zachowań

Perswazja- przekazywanie za pomocą słów. Jest pewna w porównaniu do manipulacji stosujemy też racjonalne argumenty.

Jak nie dać się manipulatorom?

  •   Umiejętność zdiagnozowania reguły manipulacji
  •   Wiedza
  •   Trzeba bronić się poprzez:
    • Humor- większa stabilność emocjonalna
    • Dystans emocjonalny- odcinamy się od sytuacji, myślimy o czymś innym
    • Samodzielne myślenie
  •   Wiedza o metodach manipulacji
  •   Naturalny mechanizm obronny
    • Habituacja – przyzwyczajenie- stopniowy zanik reakcji na powtarzające się pobudzenia zewnętrzne o średniej sile)
    • Reaktancja- to opór, chroni przed manipulacjami jawnymi, gdy coś się zakazuje, nakazuje, zaciera, wywodzi się z silnej potrzeby wolności, wzrost atrakcyjności zabronionych rzeczy

Osobowość i skłonność do manipulacji

Najbardziej podatni na manipulację są osoby o średniej samoocenie. 

Temperament i manipulacja

Ekstrawertycy- lubią być w grupie, lubią wyzywać, są mniej wrażliwi na bodźce zewnętrzne

Introwertycy- lubią ciszę, małą grupę, nie są odporni na stres, bardziej podlegają manipulacjom

Ingracjacja- wkupywanie się w czyjeś łaski przez pochlebstwa, komplementy

KOMUNIKACJA MIĘDZYKULTUROWA

Komunikowanie interpersonalne z ludźmi z różnych kultur

Bariery:

  •   Język
  •   Osobowość człowieka (np. niskie poczucie własnej wartości)
  •   Zakładanie podobieństwa zamiast różnic
  •   Brak umiejętności w zakresie komunikacji interpersonalnej (brak umiejętności słuchania, mylne interpretacje komunikatów, brak asertywności, empatii)
  •   Lęki i niepewność
  •   Kultura:
    • Etnocentryzm
      • Światopogląd, skierowanie na własną kulturę, ze ona jest najlepsza, najważniejsza
      • Relatywizm kulturowy- przeciwieństwo etnocentryzmu, to zrozumienie zachowań innych ludzi możliwe jest tylko wtedy, gdy rozpatruje się to w danej kulturze
    • Uprzedzenie i stereotypy
      • Uprzedzenie- wroga lub negatywna postawa wobec pewnej grupy oparta na uogólnieniach wyprowadzonych z fałszywych lub niekompletnych informacji
      • Rasizm- inny kolor skóry
      • Religia
      • Inna orientacja seksualna (homofobia)
      • Narodowość (ksenofobia)
      • Polityczne
      • Seksizm (do innej płci)
      • Ageizm (do osób starszych)
    • Pierwotny poziom kulturowy
    • Różnice kulturowe wg G. Hofstede
    • Pozdrowienia, autoprezentacja, etykieta, konwenanse

Przyczyny uprzedzeń:

  •   Potrzeba uzasadnienia swego zachowania
  •   Potrzeba władzy i pozycji społecznej
  •   Ekonomiczna i polityczna rywalizacja lub konflikt
  •   Przemieszana agresja, kozioł ofiarny
  •   Potrzeby osobowościowe (autorytarna)
  •   Konformizm w stosunku do istniejących norm społecznych

Stereotyp – z gr. Stereos i typos – sztywny wzór

  •   Społeczny to przypisywanie identycznych cech każdej osobie należącej do danej grupy bez uwzględnienia rzeczywistych różnic miedzy członkami też grupy

Prawa komunikacji międzykulturowej:

  1. Ludzie różnie interpretują świat, a my musimy ten fakt uznać i wyciągnąć z niego wnioski
  2. Kultura jest największym źródłem barier w komunikacji, a my musimy pogodzić się z tym, ze inni ludzie zostali wychowani inaczej i są uczestnikami innej kultury
  3. Każda kultura jest współrzędna, nie ma kultur lepszych czy gorszych, są inne
  4. Inność nie jest zagrożeniem lecz może być wzbogaceniem i inspiracją

Warunki skutecznej komunikacji międzykulturowej:

  1. Wiedza i znajomość o różnicach kulturowych
  2. Tolerancja
  3. Otwartość, zainteresowanie innymi kulturami
  4. Poczucie własnej wartości
  5. Znajomość języka
  6. Być sprawnym w obrębie własnej kultury w komunikowaniu się

Pierwotny poziom kulturowy wyraża się w:

  1. Dystansie podczas komunikacji- proksemika
  2. Gestach, minach i ruchach ciała- kinestyka
  3. Stosunku do czasu- chronemika
    1. Kultura
      1. Monochroniczna (USA, kraje skandynawskie)
      2. polichroniczna
  4. Dotyku stosowanym podczas rozmowy- heptyka
  5. Kontakcie wzrokowym- okulestyka
  6. Stosowanych niewerbalnych elementach głosy - paralangue