120

[Szymborska] "...Czemu ty się, zła godzino, z niepotrzebnym mieszasz lękiem? Jesteś - a więc musisz minąć!..."

[X] "...Mówiło wielu i pięknie, ale pozostał ten, kto mówił rzeczy najważniejsze..."

[J.Conrad] "...Sztuka to wielkie ucho i wielkie oko świata, słyszy i widzi - i ma zawstydzić, drażnić, budzić sumienie..."

[Kochanowski] "...Proszę niech ze mną za raz me rymy nie giną, Ale kiedy ja umrę, ony niechaj słyną..."

[Ks. Józef Tischner] "...W dziejowej mowie o Bogu słychać trzask łamanych i na nowo składanych słów..." [A.Camus] "...Aby istnieć człowiek musi się buntować..."

[Tetmajer] "...Jedynym oparciem dla ducha jest bunt! Bunt, co jak mina pod twierdzą wybucha, bunt przeciw rzeczom, ludziom i własnej istocie, przeciw życiu i śmierci..."

[B. Skarga] "...W życiu nie chodzi o szczęście, lecz o dobre życie..."

[Cycero] "...Cnota to stały i niewzruszony przymiot duszy, z siebie i dla siebie, bez względu na pożytek. Z niej pochodzą uczciwe chęci, czyny, zasady, prawy sposób myślenia..."

[X] "...Człowiek jest trochę zagubiony w moralnym labiryncie współczesnego świata..."

[Jan Paweł II] "Bywa nieraz, że stajemy w obliczu prawd, wobec których brakuje słów..."

[H. Krall] "...O tym, że masowe ludobójstwo ciągle jest możliwe, przekonują nas wydarzenia z Sarajewa, Kosowa, Czeczenii. Ale mam nadzieję, że wiek XX będzie także przestrogą... Ludzie będą bardziej czujni, boi wiedzą - bo dowiedzieli się - do czego są zdolni..."

[X] "...Poezja pozostaje zagrożona, jak wiele zagrożonych gatunków roślin czy zwierząt..."

[Z. Nałkowska] "...To ludzie ludziom zgotowali ten los..."

[Ernest Bryll] "...Poezja nie jest od tego by nawoływać do wiecznego optymizmu. Od tego mamy dzisiaj reklamę. Reklama mówi człowiekowi, że jest wspaniały, niezwykły, zasługujący na wszystko. Recepta reklamy na życie to: trzymaj uśmiech, za wszelką cenę. Jest w nas taka okropna żądza sukcesu. Nasz sukces jest w dużym stopniu udawany. Poezja i życie to nie reklama..."

[Stanisław Lem] "...Społeczeństwo bez przeszłości to zbiegowisko..."

[Bruno Schulz] "...Rzeczywistość przybiera pewne kształty tylko dola pozoru, dla żartu, dla zabawy. Ktoś jest człowiekiem, a ktoś karakonem, ale ten kształt nie sięga istoty, jest tylko rolą na chwilę przyjętą, tylko naskórkiem, który za chwilę zostanie zerwany..."

[Ks. Twardowski] "...Doskonała recepta na miłość niestety nie istnieje. podobnie jak nie ma gotowej recepty na szczęście. Miłość nie jest tylko uczuciem, jak to się niektórym dzisiaj wydaje. Miłość to ciężka praca. Trzeba umieć się dostosować. Trzeba umieć rezygnować. Miłość jest trudna, ale też i piękna. Dlatego warta i pracy, i trudów..."

[Żeromski] "...Człowiek - jest to rzecz święta, której krzywdzić nikomu nie wolno..."

[X] "...Nadzieje ludzkie są jak kwiaty na łące: jednakowo różnorodne i jednakowo krótko trwałe..."

[L. Staff] "...Każdy z nas jest Odysem, co wraca do swej Itaki..."

[A.Michnik] "...Prawdy tego narodu odkrywają poeci, a nie politycy. Nie zrozumie Polski ten, kto nie wsłuchuje się w głos polskiej literatury..."

[X] "...Praca czyni życie słodkim..."

[Norwid] "...Bo piękno na to jest, by zachwycało do pracy, praca - by się zmartwychwstało..."

[X] "...Rewolucja pożera własne dzieci..."

[X] "...Walkę stworzyła przyroda, nienawiść wynalazł człowiek..."

[X] "...Rozłąka osłabia mierne uczucia, a wzbogaca wielkie, jak wiatr gasi świeczkę, a rozpala ogień..." [Schopenhauer] "...Każde pożegnanie ma coś ze śmierci, każde ponowne spotkanie - coś ze zmartwychwstania..."

[Iwaszkiewicz] "...Samotność - wierna nieco gorzka piastunka..."

[X] "...Dopiero w samotności człowiek jest naprawdę sobą..."

[X] "...Przychodzimy z głębokich mroków, dochodzimy do głębokich mroków, między nimi jest jasna przestrzeń - życie..."

[X] "...Tolerancja jest córką wątpliwości..."

[X] "...Tolerancja to gotowość przyznania przedstawicielowi innego światopoglądu tej samej dozy inteligencji i dobrej woli, co sobie..."

[Szekspir] "...Świat jest teatrem - aktorami ludzie, którzy kolejno wchodzą i znikają..."

[X] "...Wojna nie kończy się, ona odpoczywa..."

[X] "...Życie jest grą. Istotne by swoją rolę grać dobrze, obojętnie jaka by ona była..."

"...Vanitas Vanitatum et omnia Vanitas..." - "marność nad marnościami i wszystko marność

"errare humanum - "błądzenie jest rzeczą ludzką...";

"...Non omnis moriar" -"nie wszystek umrę"

"...Exegi monumentum aere perennius..." - "...wybudowałem pomnik trwalszy niż ze spiżu..." ;

"...Memento mori..." - "...pamiętaj o śmierci..." lub "...śmierć jest zbawieniem, pamiętaj, że umrzesz..." ;

[Terencjusz] "...Homo sum, humani nihil, a me alienum puto..." - "człowiekiem jestem i nic, co ludzkie nie jest mi obce..."

[Biblia] "...Miłość mocna jest jak śmierć, a jej żar jest żarem ognistym, płomieniem Boga! Bezmiar wód jej nie ugasi, ani strumienie jej nie utopią...";

"...Miłość cierpliwa jest, łaskawa jest. Miłość nie zazdrości, nie szuka poklasku, nie unosi się pychą, nie dopuszcza się bezwstydu, nie szuka swego, nie unosi się gniewem, nie pamięta złego, nie cieszy się z niesprawiedliwości, lecz współweseli się z prawdą. Wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, we wszystkim pokłada nadzieję, wszystko przetrzyma. Miłość nigdy nie ustaje, jak proroctwa, które się kończą, albo jak dar języków, który zniknie, lub jak wiedza, której zabraknie...";

"...Nagi wyszedłem z łona matki i nagi tam wrócę. Dał Pan i zabrał Pan. Niech będzie imię pańskie błogosławione...";

"...Wszystko ma swój czas. Jest czas urodzin i czas śmierci, jest czas zabijania i czas leczenia, jest czas ruin i czas budowania, jest czas płaczu i czas śmiechu, jest czas szukania i czas tracenia, jest czas milczenia i czas słów, jest czas miłości i czas nienawiści, jest czas wojny i czas pokoju..."

[Tyrtajos] "...Rzecz to piękna zaprawdę, gdy krocząc w pierwszym szeregu, ginie człowiek odważny, walcząc w obronie ojczyzny..."

[Safona] "...Będziesz w podziemnym świecie błądzić z innymi zmarłymi - cień zapomniany przez wszystkich..." [Symonides] "...Przechodniu powiedz Sparcie: tu leżym, jej syny, prawom jej do ostatniej posłuchni godziny..."; "...Los odmieni się, zanim lotna mucha w powietrzu zdąży przemknąć przed tobą..."

[Antygona] "...Nie ja mężczyzną tu będę, lecz ona, jeśli jej płazem ujdzie ta swoboda...";

"...Szczęściem człowieka - wielki rozum. To najcenniejszy dar. I zawszę wolę trzeba pełnić bożą, w cierpieniu ciężkich kar. Nie ujdzie ten, kto grzeszył dumą, na starość ucząc się rozumu..."

[Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią] "...Acz umrze, nic nie traci, pozbędzie świeckiej żałości, pójdzie w niebieskie radości..."

[Boska Komedia] "...Ty, który wchodzisz, żegnaj się z nadzieją..."

[Mikołaj Rej] "...A niechaj narodowie wżdy postronni znają, że Polacy nie gęsi, iż swój język mają..."

[Sęp - Szarzyński] "...Pokuj szczęśliwości, ale bojowanie byt nasz podniebny..."

[Naborowski] "...Czas - truciciel ludzkiego życia, czy doktor wszystkiemu?...";

"...Był przodek, byłeś ty sam, potomek się rodzi..."

[J.Ch.Pasek] "...Modlą się pod figurą, a diabła mają za skórą..."

[Szekspir - Makbet] "...Życie jest tylko przechodnim półcieniem, nędznym aktorem, który swą rolę, przez parę godzin wygrawszy na scenie, w nicość przepada - powieścią idioty, głośną, wrzaskliwą a nic nie znaczącą..."

J. Kochanowski

[Na dom w Czarnolesie] "...Ja panie niechaj mieszkam w tym gnieździe ojczystym, A ty mnie opatrz zdrowiem i sumieniem czystym, pożywieniem uczciwym, ludzką życzliwością, obyczajami znośnymi, nie przykrą starością..."

[O żywocie ludzkim] "...Nie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy, próżno tu człowiek ma, co mieć na pieczy..."; "...Zacność, uroda, moc, pieniądze, sława, Wszystko to minie jako polna trawa..." [O miłości] "...Próżno uciec przed miłością, próżno się przed nią schronić, Bo jak lotny nie ma pieszego dogonić..." [Pieśń IX - ks. pierwsze] "...U Fortuny to snadnie, że kto stojąc, upadnie..."; "...Kto tak mądry, że zgadnie, co nań jutro przypadnie..."; "...Wszystko się dziwnie plecie na tym biednym świecie..." [Pieśń IX - ks. wtóre] "...Nic wiecznego na świecie, Radość się z troską plecie..."; "...Lecz na szczęście wszelakie serce ma być jednakie, Bo z nas Fortuna w żywe, oczy szydzi, to da, to weźmie, jako się jej widzi..."; "...Nie porzucaj nadzieje jakoć się kolwiek dzieje..." [Pieśń XIX - pieśń o dobrej sławie] "...Niech szczepi między ludzi dobre obyczaje, Niech czyni porządek i rozterkom zabiega, Praw ojczystych i pięknej swobody przestrzega..."; "...Zwycięstwo liczby nie chce, męstwa potrzebuje..." [Pieśń XX - miło szaleć...] "...Przywileje powieśmy na kołku, a ty wedle pana siądź, pachołku..." [Pieśń V -pieśń o spustoszeniu Podola] "...Nową przypowieść Polak sobie kupi, że i przed szkodą i po szkodzie głupi..." [Pieśń świętojańska o sobótce] "...Wsi spokojna, wsi wesoła, który głos twej chwale zdoła! Kto twe wczasy, kto pożytki, może wspomnieć na nas wszytki..."; "...Bądź na wieki pochwalą, nieśmiertelny Panie, Twoja łaska, twa dobroć nigdy nie ustanie. Chowaj nas póki raczysz, na tej niskiej ziemi, Jeno zawżdy niech będzie pod skrzydłami twemi..." [Tren VIII] "...To tego, to owego wdzięcznie obłapując i onym swym uciesznym śmiechem zabawiając..."; "...Z każdego kąta żałość człowieka ujmuje, a serce swej pociech darmo upatruje..." [Tren XI] "...Ty wszystki rzeczy ludzkie masz za fraszkę sobie, Jednaką myśl tak w szczęściu jako w żałobie zawżdy niesiesz. Ty śmierci namniej się boisz..." [Tren X] "...Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi się podziała?..."; "...Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest, lituj mej żałości..." [Tren XI] "...Kogo kiedy pobożność jego ratowała? Kogo dobroć przypadku złego uchowała? Nieznajomy wróg jakiś miesza ludzkie rzeczy, Nie mając ani dobrych, ani złych na pieczy..." [Tren XIX - Sen] "Jeden ja Pan smutku I nagrody..." - Bóg [Odprawa posłów greckich] "...By rozum był przy młodości, Nigdy takiej obfitości..."

[Horacy]- "...Sapere aude..."- miej odwagę posługiwać się swym rozumem [Kartezjusz]- "...Cogito, ergo sum..." - myślę więc jestem [Pascal Błażej]- "...Jestem tylko trzciną na wietrze, ale trzciną myślącą..." [Oda do młodości]: "...świat martwy pogrążony we mgle, obszar gnuśności zalany odmętem..." ; "... sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem, Goniąc za żywiołkami drobniejszego płazu to się wbija, to w głąb wali, Nie lgnie do niego fala, ani on do fali

A wtem jak bańka prysnął o szmat głazu, Nikt nie znał jego życia, nie zna jego zguby, To samoluby..." ; "...Takie widzi świata oko jakie tępymi zakreśla oczy..." ; "...Hej! ramię do ramienia! spólnymi łańcuchy, Opaszmy ziemskie kolisko! Zestrzelmy myśli w jedno ognisko, I w jedno ognisko duchy..." ; "...łeb urwał Hydrze, Ten młody zdusi Centaury, Piekłu ofiarę wydrze, Do nieba pójdzie po laury..." ; "...Gwałt niech się gwałtem odciska, A ze słabością łamać uczmy się za młodu!..." ; "...Razem młodzi przyjaciele! I ten szczęśliwy, kto padł wśród zawodu, Jeżeli poległym ciałem Dał innymi szczebel do sławy grodu..." ; "...Dalej, bryło z posad świata! Nowymi Cię pchniemy tory, Aż opleśniałeś się zbywszy kory, Zielone przypomnisz lata..." ; "...W rajską dziedzinę ułudy; Kędy zapał tworzy cudy, Nowości potrząsa kwiatem, I obleka w nadziei złote malowidła..." [Konrad Wallenrod]: "...Macie bowiem wiedzieć, że są dwa sposoby walczenia...trzeba być lisem i lwem..." ; "...Widzisz (...) łąki nadbrzeżnej kobierce, Już je piasek obleciał; widzisz te zioła pachnące, Czołem się silą jeszcze przebić śmiertelne pokrycie, Ach! daremnie, bo nowa żwiru nasuwa się hydra, Białe płetwy roztacza, lądy żyjące podbija, I rozciąga dookoła dzikiej królestwo pustyni, Synu, plony wiosenne, żywo do grobu wtrącone, To są ludy podbite, bracia to nasi Litwini, Synu, piaski z zamorza burzą pędzone - to Zakon!..." ; "...Wolnym rycerzom wolno wybierać oręże, I na polu otwartym bić się równymi siłami, Tyś niewolnik, jedyna broń niewolników- podstępy..." ; "...Skąd że nagła w mej córce odmiana, Gdy jej dawna wesołość, gdzie jej dziecinne rozrywki? W święto wszystkie idą zabawić się tańcem, Ona siedzi samotna albo z Walterem rozmawia..." ; "...Jej z rąk wypada igła, nici plątają się w krośnach, Sama nie wie co robi, Wszyscy mi to powiadają..." ; "...Jeden sposób, Aldono, jeden pozostał Litwinom, skruszyć potęgę zakonu; mnie ten sposób wiadomo..." ; "...Jesteś wdowa po wielkim człowieku, który dla dobra ojczyzny wyrzekł się nawet ciebie..." ; "...Zdobią go wielkie chrześcijańskie cnoty: ubóstwo, skromność i pogarda świata..." ; "...Patrzcie, o giaury! Jam siny, blady. Zgadnijcie czyim ja posłem? Jam was oszukał, wracam z grenady, ja wam za razem przyniosłem..." ; "...Jam to uczynił, dopełnił przysięgi. Straszniejszej zemsty nie wymyśli piekło. Ja więcej nie chcę, wszak jestem człowiekiem (...) Już dosyć zemsty- i Niemcy są ludzie..." ; "...Ty może dzisiaj już nie jesteś taki jakim bywałeś przed laty..." ; "...I kiedyś w przyszłości, z tej pieśni wstanie mściciel naszych kości..." ; "...Arko! tyś żadnym nie złamana ciosem póki cię własny cię lud nie znieważy, O pieśni gminna, ty stoisz na straży (...) płomień rozgryzie malowane dzieje, Skarby mieczowi spustoszą złodzieje pieśń ujdzie cało..." [Sonety Krymskie] "...Kto poetę chce zrozumieć, musi pójść w kraj poety..." ; "...Tak ucho natężam ciekawie, że słyszał bym głos z Litwy- Jedzmy nikt nie woła..." [Giaur] "...Walka o wolność, gdy się raz zaczyna, z ojca krwią spada dziedzictwem na syna, Sto razy w rogów zachwianych potęgą skończy zwycięstwem..." ; "...Dosyć jest wiedzieć że nikt nie zagrzebie, Bo własne tylko upodobanie ducha, ugina wolnych szyję do łańcucha..." ; "...Wstań niewolniku podły, wstań na chwilę, Powiedz: ten wąwóz- czy nie Termopile? (...) Przypomnij, nazwij tych epok wyżyny, Zatokę, wyspy- wyspy Salaminy! Powstań! te dawne zapomniane boje, Odnów i przywłaszcz, te dziedzictwo twoje..." ; "...Zaiste, miłość jest świętym pożarem, iskrą zatloną w ogniach nieśmiertelnych, Aniołów dobrem, Wszechmogącego darem, Balsamem rajskim dla serc skazitelnych..." [Faust] "...Dopóki darzy, błądzi człowiek..." [Cierpienia młodego Wertera] "...Przeżywam dni tak szczęśliwe, jakie Bóg chowa dla swych świętych, czuję samego siebie i całe szczęście, które dane jest człowiekowi..." ; "...Samotne mieszkanie w celi, włosiennica i pas kolczasty, była by rozkoszą, której łaknie ma dusza..." ; "...Natura nie znajdzie wyjścia z labiryntu splątanych i sprzecznych sił i człowiek musi umrzeć..." : "...Boże w niebie, czyś takim uczynił los ludzi, że są szczęśliwi zanim dojdą do rozumu i kiedy go znów stracą..." [Dziady II] "...Bo kto nie był ni razu człowiekiem, Temu człowiek nic nie pomoże..." ; "...Kto nie dotknął ziemi ni razu, ten nigdy nie może być w niebie..." ; "...Kto nie doznał goryczy ni razu, Ten nie dozna słodyczy w niebie..." ; "...Ujrzeć ją znowu, poznać się, rozłączyć, I com cierpiał, to cierpieć co roku, I jakem skończył, zakończyć..." [Dziady IV] "...Kto miłości nie zna, ten żyje szczęśliwy, I noc ma spokojną i dzień nietęskliwy..." ; "...Gdy na dziewczynę zawołają: żono! Już ją żywcem pogrzebano..." ; "...Według bożego rozkazu kto za życia choć raz był w niebie, Ten po śmierci nie trafi od razu..." ; "...Wybiło dwie godziny: miłości, rozpaczy, A teraz następuje godzina przestrogi..." ; "...Ty mnie zabiłeś!- ty mnie nauczyłeś czytać! Ty dla mnie ziemię piekłem zrobiłeś i rajem..." ; "...Kobieto! puchu marny! ty wietrzna istoto! Postaci twojej zazdroszczą anieli, a duszę gorszą masz, gorszą niżeli!... Przebóg! tak cię oślepiło złoto! I honorów świecąca bańka, wewnątrz pusta! Bodaj!... Niech czego dotkniesz, przeleje się w złoto, Gdzie tylko zwrócisz serce i usta, Całuj, ściskaj zimne złoto!..."

{3 rodzaje śmierci} 1. Ciała - "...Uchodzi dolica krasa, wzrok zapada i zagasa, usta więdną, gubią blask szkarłatu..." 2.Bolesne rozstanie kochanków (zabicie nadziei) - druga osoba "...ona żyje, ona chodzi, kilka drobnych łez wyleje..." 3. Potępienie za grzechy, czyli "...śmierć wieczna, jak Pismo mówi..." [Dziady III] "...Św. pamięci Janowi Sobolewskiemu, Cyprianowi Daszkiewiczowi, Feliksowi Kółakowskiemu, spółuczniom, spólwięźniom, spóułwygnancom, za miłość ku ojczyźnie prześladowanym, z tęsknoty ku ojczyźnie zmarłym, w Anchangielsku, na Moskwie, w Petersburgu, narodowej sprawie męczennikom, poświęca Autor..." ; "...Wziął na przód na męki dzieci i młodzież, aby nadzieje przyszłych pokoleń w zarodzie samym wytępić..." ; "...Całą administrację nakręcono jako jedną wielką Polaków torturę, której koło obracali carewicz Konstanty i senator Nowosilcow..." ; "...Ja śpiewak- i nikt z mojej pieśni nie zrozumie Nic- prócz niekształtnego i marnego dźwięku..." ; "...Bogu Najlepszemu, Największemu, Gustaw zmarł 1823 roku 1 listopada- tu narodził się Konrad 1823 roku 1 listopada..." ; "...Dosyć było taką strawę w pokoju zakadzić, a żeby myszy wytruć i świerszcze wygładzić!..." ; "...Póki cała carska szyja, Jezus Maryja, póki Nowosilcow pija, Jezus Maryja, nie wieże że nam sprzyja, Jezus Maryja..." {Cichowski} "...Ale to była okrutna otyłość, wydała go zła strawa i powietrza zgniłość. Policzki mu nabrzmiały, pożółkły i zbladły, w czole zmarszczki pół wieku, włosy wszystkie spadły..." ; "...Odwraca się, głowę na ręku opiera, ścina usta, by słowa same nie wypadały. Oczy spuszcza, by szpiegi z oczu co nie zgadły..." ; {Wielka improwizacja} "...Samotność- cóż po ludziach, czym śpiewak dla ludzi? Gdzie człowiek, co z mej pieśni całą myśl wysłucha, Obejmie okiem wszystkie promienie jej ducha? Nieszczęsny, kto dla ludzi głos i język trudzi..." ; "...Boga, natury godne takie pienie! Pieśń to wielka, pieśń- tworzenie. Ja czuję nieśmiertelność, nieśmiertelność tworzę. Cóż Ty większego mogłeś zrobić- Boże?..." ; "...Ale ta miłość moja na świecie, Ta miłość nie na jednym spoczęła człowieku, Jak owad na róży kwiecie: Nie na jednej rodzinie, nie na jednym wieku. Ja kocham cały naród!- objąłem w ramiona Wszystkie przeszłe i przyszłe jego pokolenia, Przycisnąłem tu do łona, Jak przyjaciel, kochanek, małżonek, jak ojciec. Chcę go dźwignąć, uszczęśliwić, Chce nim cały świat zadziwić..." ; "...Daj mi rząd dusz (...) Ja chce mieć władzę, jaką ty posiadasz, Ja chcę duszami włada, jak ty nimi władasz..." ; "...Kłamca, kto Ciebie nazywał miłością, Ty jesteś tylko mądrością..." ; "...Ja wydam Tobie krwawszą bitwę niżli szatan, On walczył na rozumy, ja wyzwę na serce..." ; "...Ja i ojczyzna to jedno, Nazywam się Milijon- bo za milijony Kocham i cierpię katusze..." ; "...Krzyknę, żeś Ty nie Ojcem świata, ale..." diabeł: "...carem..." ; "...Panie! Czymże ja jestem przed Twoim obliczem? Prochem i niczem..." ; "...To obrońca! Wskrzesiciel narodu- Z matki obcej, krew jego dawne bohatery, A imię jego będzie 44..." ; "...Nasz naród jak lawa, Z wierzch zimna i twarda, sucha i plugawa, Lecz wewnętrznego ognia 100 lat nie wyziębi, Plwajmy na tę skorupę i zstąpmy do głębi..." ; "...Oni to wszyscy mali, ale patrz w ich serce, Najlepiej ogień zgasić, dopóki w iskierce..." ; "...Jedną ranę miał na czole, Jedną tylko i niewielką, Zda się być czarną kropelką, Tę ranę sam sobie zadał, Śmierć z niej uleczyć nie może..." ; "...Ach żal mi ciebie, biedny Słowianinie! Biedny narodzie! Żal mi twojej doli. Jeden znasz tylko heroizm- niewoli..." ; "...Ale o, krwi, tej, co się świeżo lała, o łzach, którymi płynie Polska cała, o sławie, która jeszcze nie przebrzmiała..." [Pan Tadeusz] "...Imię zdrajcy przylgnęło do mnie jak dżuma, odwracali ode mnie twarz obywatele, uciekali ode mnie dawni przyjaciele..." ; "...Grzeczność wszystkim należy, lecz każdemu inna..." ; "...Takiej kawy jak w Polszcze nie ma w żadnym kraju..." ; "...Kawa ma czarność węgla, przejrzystość bursztynu, Zapach mokki i gęstość miodowego płynu..." [Kordian] "...Niech wasz naród wygubi w sobie ogniów jakobińskich zaród, niech się weźmie psałterza i radeł i sochy..." ; "...Jam jest posąg człowieka na posągu świata..." ; "...Ludy! Winkelried ożył! Polska Winkielriedem narodów! Poświęci się, choć padnie jak dawniej! jak nie raz..." ; "...A potem kraj nasz wolny, potem jasność dniowa! I po burzliwej nocy oddycha i żyje..." [Grób Agamemnona] "...To los mój senne królestwo posiadać, Nieme nieć harfy i słuchaczów głuchych, Albo umarłych..." [Testament mój] "...Lecz zaklinam- niech żywi nie tracą nadziei (...) A kiedy trzeba-na śmierć idą po kolei, Jak kamienie przez Boga rzucone na szaniec!..." [Fortepian Chopina] "...Ciesz się, późny wnuku!... Jękły- głuche kamienie, Ideał sięgnął bruku..." [Do obywatela Johna Brown] "...Bo pieśń min dojrzy, człowiek nieraz skona, A niźli skona pieśń, naród pierw wstanie..." [Asnyk] "...Przeżytych kształtów żaden cud nie wróci do istnienia..." ; "...Przeszłość nie wraca jak żywe zjawisko w dawnej postaci- jednak nie umiera. Odmienia tylko miejsce, czas, zjawisko i świeże kształty dla siebie przybiera..." ; "...Z naszych czynów i naszej zasługi korzystać będą znów następcy nasi..." ; "...Póki w narodzie myśl swobody żyje, wola i godność i męstwo człowiecze, póki sam w ręce nie odda się czyje i praw się swoich do życia nie z rzecze, to ani łańcuch, co mu ściska szyję, ani utkwione w jego piersiach miecze, ani go przemoc żadna nie zabije- i w nos dziejowej hańby nie zawlecze..." [Potop] "...Nie pójdę za człowieka, na którym ciążą łzy, krew ludzka, którego panami wyzywają, banitą, rozbójnikiem zowią i za zdrajcę mają..." ; "...Lecz pospolita to postaw czerwonego sukna, za które ciągną Szwedzi, Chmielnicki, Hiperborejczykowie, Tatarzy, elektor i kto żyw na około..." [Mendel Gdański] "...Wszyscy ludzie dzieci są od jednego Ojca i wszyscy ludzie kochać się mają jak te bracia..." [Lalka] "...Żydzi genialna rasa, ale podłe charaktery..." ; "...Żydzi- łajdacy, oni świat zdobędą, a nawet nie rozumem tylko szachrajstwem i bezczynnością, Żydzi są najgenialniejszą rasą na świecie..." ; "...Oto miniatura kraju, w którym wszystko dąży do spodlenia i wytępienia rasy. Jedni giną z niedostatku, drudzy z rozpusty. Miłosierdzie hoduje bezczelnych próżniaków, a ubóstwo nie mogące zdobyć się na sprzęty, otacza się wiecznie głodnymi dziećmi, których największą zaletą jest wczesna śmierć..." ; "...Jako Żyd jestem tylko nienawistny dla chrześcijan, a jako meches byłbym wstrętny i dla chrześcijan i dla Żydów..." [Horacy] "...Dulce et decorum est pro partia mori..."- "...słodko i zaszczytnie jest umierać za ojczyznę..." [Koniec wieku XIX] "...Lat już minęły tysiące, a idee są zawsze tylko ideami..." ; "...Walka? Ale czyż mrówka wrzucona na szyny może walczyć z pociągiem nadchodzącym w pędzie..." [Święty Boże Święty Mocny] "...Oko zachodzi mgłą, a skrzydła plami krew wypływająca z serca..." ; "...Aby nie było dla nas potrzeba skąpić dziecinom chleba, chroń nas od zdrady i daj nam tyle, byśmy we własnej spoczęli mogile, by nasze dzieci czy wnuki, gdy przyjdzie im dla ojców starych kopać grób, nie były przymuszone iść między sąsiady i prosię o jałmużnę, ach! na cztery deski, na prostą, białą skrzynię z naznaczonym smołą krzyżem u głowy..." ; "...Po ziemi tej krąży na pokolenia, zrzuca zdradną sieć, w synu na ojca zapalczywość budzi, wynaturzony gniew, że syn przed ojcem zamyka swój dom, bratu na brata wciska otwarty nóż, podpala nasze stodoły z garstką zwiezionych świeżo zbóż..." ; "...szatanie z nieukojoną żałobą klękam przed tobą, zlituj się, zlituj nade mną, gdzie ból i rozpacz drzemią..." ; "...A Ty o Święty, Mocny, Nieśmiertelny proch gwiazd przesypuj w swej klepsydrze złotej i płódź żywoty, aby tak klęły jak ja, aby płakały jak ja..." [Kasprowicz] "...Ojcze rozpusty! Nic co się stało pod sklepieniem niebiosów bez Twojej się woli nie stało! O źródło zdrady, Przyczyno grzechu i zemsty i rozpaczy szaleńczego śmiechu..." ; "...Przestałem się wadzić z Bogiem, serdeczne to były zwady, zrodziła je ludzka niedola na którą nie ma już rady..." ; "...Na wargach tak rzadko jawi się wyraz: Ojczyzna, bo świętość ta schowana jest w najgłębszej serca głębinie..." [Siłaczka] "...Człowiek nie mający butów na zimę, wygrzebujący w marcu z cudzych pól zgniłe, zeszłoroczne kartofle w celu czynienia sobie z nich podpłomyków, mielący na przednówku korę olszową na mąkę, aby tej domieszać do zbyt szczupłej miary mąki żytniej, gotujący kaszę z niedojrzałego ziarna, nabranego o świcie sposobem kradzionym..." [Rozdziobią nas kruki i wrony] "...Wszystko przełajdaczone, przegrane, nie tylko do ostatniej nitki, ale do ostatniego westchnienia wolnego..." ; "...Czego dawniej nie odważyliby się powiedzieć jeden drugiemu na ucho, to teraz będą opiewać heksametrem..." ; "...Zaczęła wbijać się zapamiętale do wnętrza czaszki Winrycha, do tej ostatniej twierdzy polskiego powstania..."

[Dr Piotr] "...bezspodniowców zapadniętymi brzuchami i wydłużonym przewodem pokarmowym wskutek bezwstydnego przeładowywania go samymi kartoflami..." [Sonet Szalony] "...Włóczęga, król gościńców, pijak wiecznego słońca, Zwycięzca słodnych wichrów burz i niepogody..." [Przedśpiew] "...Znam gorycz i zawody, wiem co ból i troska, Złuda miłości, zwątpień mrok, tęsknot rozbicia, A jednak śpiewać wam będę pochwałę życia..." [Ludzie bezdomni] "...W smutku wiecznym śnią o śmierci..." ; "...Umiemy pilnie tępić mikroby w sypialni bogacza, ale ze spokojem wyłączamy z zakresu naszego widzenia fakt przemieszkiwania dzieci pospołu z prosiętami..." ; "...Nie mogę mieć ani ojca, ani matki, ani jednej rzeczy, którą bym mógł do serca przycisnąć z miłością, do póki z oblicza ziemi nie znikną, te podłe zmory. Muszę wyrzec się szczęścia, muszę być sam jeden, żeby obok mnie nikt nie był, nikt mnie nie trzymał..." [Wesele] "...Ale tu wieś spokojna, Niech na całym świecie wojna, byle polska wieś zaciszna, byle polska wieś spokojna..." ; "...Bawiom, bawiom, moiściewy, a toć były dawniej gniewy! Nawet była krew, rzezańce i splamiła krew sukmany..." ; "...Mego ojca gdzieś zadźgali, gdzieś zatłukli, spopychali, kijakami, motykami krwawiącego przez lód gnali..." ; "...A bo chłop i ma coś z Piasta, coś z tych królów Piastów- wiele! Kiedy sieje, orze, miele, taka godność, takie wzięcie, co czyni, to czyni święcie, godność, rozwaga, pojęcie. A jak modli się w kościele, tak godność, to przejęcie, bardzo wiele, wiele z Piasta, chłop potęgą jest i basta..." ; "...Ptok ptokowi nie jednaki, Człek człekowi nie dorówna..." ; "...Masz ty kaduceus, chwyć! Rządź. Mąć nim wodę mąć! Mąć tę narodową kadź, serce truj, głowę trać..." ; "...Miałeś chamie złoty róg, Miałeś chamie czapkę z piór: Czapkę wicher niesie, róg huka po lesie, Ostał ci się ino sznur..." [Moralność pani Dulskiej] "..Bom się urodził po kołtuńsku , Bo w łonie matki już nim byłem, Bo żebym skórę zdarł z siebie, Mam tam pod spodem w duszy całą warstwę kołtunerii, której nic wyplenić nie zdoła..." [Granica] "...Istnieje jakaś granica, za którą nie wolno przejść, za którą przestaje się być sobą..." [J.P.Sartre] "Absurdem jest żeśmy się urodzili, absurdem, że umrzemy..." [A.Sandauer] "...A jednak nieznalezienie jest formą znalezienia. Bywają klęski wyższe od zwycięstw..." [Ferdydurke] "...Nie ma ucieczki przed gębą, jak tylko w inną gębę, a przed człowiekiem schronić się można jedynie w objęcia drugiego człowieka. Przed pupą zaś w ogóle nie ma ucieczki..." [Proces] "...Sąd niczego od ciebie nie chce, przyjmuje cię, gdy przychodzisz, wypuszcza, gdy odchodzisz..." ; "...Wśród wszystkich znanych mi spraw, nigdy nie było wypadku o niewinności..." [Mistrz i Małgorzata] "...Tchórzostwo nie jest jedną z najstraszliwszych ułomności, ono jest ułomnością najstraszliwszą..." ; "...Na co by się zdało twoje dobro, gdyby nie istniało zło i jakby wyglądała ziemia, gdyby z niej zniknęły cienie..." ; "...No cóż, ludzie są tylko ludźmi, lubią pieniądze, ale przecież tak było zawsze... Ludzkość lubi pieniądze z czegokolwiek byłyby zrobione, czy to ze skóry, czy z papieru, z brązu czy złota..." [Barbara Skarga] "...Prawa nią (rzeczywistość obozowa) rządzące są moralnością odwróconego dekalogu..." [T.Borowski] "...Już się zupełnie wyzbyłem tamtego świata z domu. Piszę i piszę Ci tylko o obozie, o jego drobnych zdarzeniach..." ; "...Mało jest w Europie ludzi, którzy nie zabili człowieka i mało jest ludzi, których by inni ludzie nie pragnęli zamordować..." [Medaliony] "...Jeżeli objąć myślą ogrom przyśpieszonej śmierci, jakiej miejscem stały się tereny Polski, to obok zgrozy najsilniejszym uczuciem, jakiego doświadczamy, jest zdziwienie..." ; "...W Ravensbruck nas, owszem, męczyli. Znęcali się zastrzykami, wyrabiali na kobietach praktyki, otwierali rany... I to ich doktorzy robili, inteligencja..." [Baczyński] "...Nas nauczono. Nie ma litości. Nas nauczono. Nie ma sumienia. Nas nauczono. Nie ma miłości. Nas nauczono. Trzeba zapomnieć, żeby nie umrzeć rojąc to wszystko..." ; "...Krąg przetnie światło zanim dzień minie..." [Rozmowy z katem] "...Żydzi to naprawdę nieludzie w naszym pojęciu. Żydzi, Cyganie i rozmaite Mongoły są w rozumieniu prawdziwej nauki prawie zwierzętami, albo niepełnymi ludźmi (...) Nasi biologowie i chirurdzy stwierdzili, że krew i tkanki Żydów są zupełnie inne niż Aryjczyków. A przecież Aryjczycy są wzorem prawdziwego człowieka..." [Początek] "...W Wietnamie ludzie padali jak owady pod działaniem gazu, przewyższając doskonałością cyklon B, w Indonezji rzeki stały się najzupełniej dosłownie czerwone od ludzkiej krwi, w Biafrze tak wysychali z głodu, że trupy na Nalewkach wyglądałyby przy nich jak ciała obżartuchów, a w Kambodży usypywano piramidy z ludzkich czaszek, przewyższając krematoria i komory gazowe..."; "...Jakim prawem najpierw uczyniony zostałem Żydem, aby następnie być skazany na śmierć za swe żydostwo..."; "...Na tej ulicy Tatar bił pokłon twarzą zwróconą do Mekki, Żyd czytał Torę, Niemiec Lutra, a Polak gromnicę palił u stóp ołtarzy w Częstochowie i na Ostrej Bramie (...) Tu buł środek ziemi, oś wszechświata, gdzie Zachód brał w ramiona Wschód, północ wyciągała ręce do południa..."; "...Nareszcie zdechł mit o polskiej wyjątkowości, o tym polskim cierpieniu, które zawsze było czyste, prawe i szlachetne..."; "...Rozpoczyna się nowy rozdział, który trwać będzie bez końca, przez całe życie, rozpoczyna się czas rozstań, pożegnań i wiecznych trwóg..." [Miłosz] "...I wtedy po wielu latach, Na nowym Campo de Fiori, Bunt wznieci słowo poety..."; "...pamięta, możesz go zabić, narodzi się nowy, spisane będą czyny i rozmowy..."; "...zabroniona była skarga, bo skarżyła się samej sobie..."; "...Szaleństwo tak żyć bez uśmiechu..." [J.Paweł II] "...Cywilizacja pozbawiona Boga, to cywilizacja śmierci..." [Zdążyć przed Panem Bogiem] "...Umieranie z bronią jest piękniejsze niż bez broni..."; "...Śmierć ludzi ginących w milczeniu jest niczym, bo nic nie pozostawia po sobie, a ci, co strzelają, pozostawiają legendę..."; "...Kiedy Pan Bóg chce już zgasić świeczkę, ja muszę szybko osłonic płomień, wykorzystując jego chwilową nieuwagę. Niech się pali choć trochę dłużej, niż On by sobie tego życzył..." [Inny świat] "...I tak dzień po dniu-tygodniami, miesiącami, latami-bez radości, bez nadziei, bez życia..."; "...Tu otwierał się inny, odrębny świat. Tu panowały inne, odrębne prawa, inne obyczaje, inne nawyki i odruchy..."; "...Trudno sobie wyobrazić, do jakiego stopnia można skazić ludzka naturę..."; "...Człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach i uważam za upiorny nonsens naszych czasów próby sadzenia go według uczynków, jakich dopuścił się w warunkach nieludzkich..." [Dżuma] "...Jest rzeczą równie rozsądną ukazać jakiś rodzaj uwięzienia przez inny, jak ukazać coś, co istnieje rzeczywiście, przez coś, co nie istnieje..." ; "...Na świecie było tyle dżum, co wojen, mimo to dżumy i wojny zastają ludzi zawsze tak samo zaskoczonych..." ; "...Wojna jest na pewno zbyt głupia, ale to nie przeszkadza jej trwać..." ; "...Zniecierpliwieni teraźniejszością, wrogowie przeszłości, pozbawieni przyszłości, przypominaliśmy tych, którym sprawiedliwość lub nienawiść ludzka każe żyć za kratami..." ; "...Każdy nosi w sobie dżumę, nikt bowiem, nikt na świecie nie jest od niej wolny. Mikrop jest czymś naturalnym..." ; "...Bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie znika, może przez dziesiątki lat pozostać uśpiony w meblach i bieliźnie, czeka cierpliwie w pokojach, w piwnicach, w kufrach, w chustkach i w papierach; nadejdzie być może dzień, kiedy na nieszczęście ludzi i dla ich nauki, dżuma obudzi swe szczury i pośle je, by umierały w szczęśliwym mieście..." [Różewicz] "...Człowiek tak się zabije jak zwierzę..." ; "...To są nazwy puste i jednoznaczne: człowiek i zwierzę miłość i nienawiść wróg i przyjaciel ciemność i światłość (...) Pojęcia są tylko wyrazami: cnota i występek prawda i kłamstwo piękno i brzydota męstwo i tchórzostwo..." ; "...Szukam nauczyciele i mistrza niech przywróci mi wzrok słuch i mowę niech jeszcze raz nazwie rzeczy i pojęcia niech oddzieli światło od ciemności..." ; "...Chciałbym nie być Chciałbym zasnąć i zbudzić się po wojnie..." ; "...Jesteśmy odpowiedzialni za kształt każdego człowieka..." [Wieża] "...Równocześnie ze światłem zbawienia ujrzeć ogień ostateczny pochłaniający wraz z nim całą ziemię..." [Szymborska] "...Nie do cofnięcia słowa i odruchy, marzę, gdyby choć jedną środę przećwiczyć zawczasu, albo choć jeden czwartek ras jeszcze powtórzyć..." ; "...Człowiek żyje przez mgnienie galaktyki małej..." ; "...Niezła jest sprawiedliwość na początek, potem już pędzi sama nienawiść!..." ; "...Miał być lepszy od zeszłych nasz XX wiek. Już tego dowieść nie zdąży, lata ma policzone, krok chwiejny, oddech krótki. Już zbyt wiele się stało, co się stać nie miało, a to, co miało nadejść, nie nadeszło..." ; "...Kto chciał cieszyć się światem, ten staje przed zadaniem nie do wykonania..." [Grochowiak] "...Wolę brzydotę, jest bliżej krwiobiegu..." ; "...Są na świecie ludzie tak wymyci, że gdy przechodzą nawet pies nie warknie, choć ani święci, ani też cisi..." [Mrożek] "...Nie ma powrotu, nie ma teraźniejszości, nie ma przyszłości. Niczego nie ma. Stare formy nie stworzą rzeczywistości..." ; "...Władza jest buntem góry przeciw dołom..." ; "...Bunt to opoka, na której buduję kościół mój..." [Herbert] "...To wcale nie wymagało wielkiego charakteru mieliśmy odrobinę koniecznej odwagi lecz w gruncie rzeczy była to sprawa smaku..." ; "...Ocalałeś nie po to, aby żyć, trzeba dać świadectwo..." ; "...W mieście wybuchła epidemia instynktu samozachowawczego obywatele nie chcą się bronić uczęszczają na przyspieszone kursy padania na kolana biernie czekają na wroga..."

[Nadzieja] "...Im większa nadzieja tym boleśniejszy zawód..." ; "...Nadzieje są jak chmury: jedne przechodzą, inne przynoszą deszcz..." ; "...Nie należy okrętu przytwierdzać do jednej kotwicy, ani życia do jednej nadziei..." [Ojczyzna] "...Ojczyzna jest wspólną matką wszystkich nas..." ; "...Człowiek bez ojczyzny jest jak człowiek bez pieśni..." ; "...Władcy są śmiertelni, państwo wieczne..." ; "...Marne to państwo, co jednemu tylko służy..." [Praca] "...Kto Polskę miłuje gorąco i szczerze, ten czasu nie traci, do pracy się bierze..." ; "...Praca sama sobie płaci..." ; "...Od próżniactwa człowiek choruje, od pracy- zdrowieje..." ; "...Praca jest matką chwały..." ; "...Praca ma gorzki korzeń, ale słodkie owoce..."

[Szczęście] "...Kogo szczęście chce zgubić, temu rozum odbiera..." ; "...Pierwszym warunkiem szczęścia jest rozsądek..."

[Człowiek] "...Pan Bóg stworzył wieś, a człowiek miasto..."

[Wojna] "...Podczas wojny milczą prawa..." ; "...Sprężyna wojny-pieniądz..."

[Cierpienie] "...Gdzie cierpienie, tam i nadzieja..."

[Cnota] "...Wszelka cnota to droga umiaru..."

[Historia] "...Historia uczy tylko, że ludzie niczego się nie nauczyli..."