Motyw wsi był bardzo popularnym wśród wielu autorów. Tematykę i zagadnienia wsi poruszano w wielu różnych gatunkach literackich. Do najpopularniejszych z nich zaliczamy sielanki i fraszki.

Ukazywano w nich różne aspekty uroku jaki dawała wieś.

Sielanka to utwór opisujący życie na wsi. Jest to gatunek który ukazuje wieś w sposób bardzo wyidealizowany. Wieś to arkadia, kraina szczęśliwości do której dążą ludzie. Chcą oni żyć w zgodzie i w harmonii z naturą.

Twórca sielanek byli pisarze z Grecji i Rzymu. W Grecji pisał je Teokryt natomiast w Rzymie Wergiliusz.

Pod względem ujęcia tematu sielanki możemy podzielić na dwie grupy. Pierwsza grupa to tak zwane sielanki konwencjonalne. W tych sielankach wieś maluje się jako mityczna arkadia, kraina wiecznej szczęśliwości. Druga grupa to sielanki realistyczne. Jak sama nazwa wskazuje przedstawiają one sceny prawdziwe które w sposób obiektywny ukazują trudy pracy jaka towarzyszy na co dzień rolnikom.

Jedną z najwybitniejszych sielanek, która należy do grupy pierwszej to "Pieśń świętojańska o Sobótce". Autorem tego utworu jest Jan Kochanowski. Utwór ten ukazuje wieś jako to miejsce na ziemi, które daje szczęście i bezpieczeństwo. Człowiek jest mieszkańcem tej krainy, żyje w niej w zgodzie ze zwierzętami swoją ciężką pracą zapewnia byt sobie i swojej rodzinie.

Nad całością spokoju panuje gospodyni, ona to ukazana jest jako głowa wiejskiego domu. Dzięki jej staraniom dom pełen jest ciepła. Panuje w nim porządek i zgoda. Udaje się jej to wszystko mimo licznych obowiązków, które wymienia poeta. "Pieśń świętojańska o Sobótce" to typowa sielanka konwencjonalna, odnajdujemy w niej liczne nawiązania do kultury antycznej. Tu cytat:

" A sam pasterz siedząc w chłodzie,

Gra w piszczałkę proste pieśni;

A faunowie skaczą leśni"

Większość utworów Kochanowskiego jest o wsi. Elementy wsi znajdujemy także w najliczniejszej grupie utworów czyli we fraszkach. Do najbardziej znanych zaliczamy fraszki :

  • "Na lipę"
  • "Na dom w Czarnolesie"

Pierwsza fraszka "Na lipę" to zachwyt nad możliwością obcowania z przyrodą. Druga fraszka opisuje typowy wiejski dom. Jest on skromny i dobrze urządzony. Panuje w nim bezpieczeństwo spokój i rodzinna atmosfera.

Kochanowski przedstawia wieś z pozycji bogatego szlachcica. Dla takich osób życie na wsi nigdy nie będzie wiązało się z ciężką i żmudną pracą, z prostego powodu że nie musi on pracować by zapewnić byt swojej rodzinie. A praca na roli to nie jest jego jedyne źródło utrzymania.

Realistyczny i prawdziwy pejzaż wsi ukazuje natomiast inny znany poeta Szymon Szymonowic. Jest on autorem sielanki pt. "Żeńcy". Sielanka ta jest typowa odmianą sielanki realistycznej. Piękne i wyidealizowane opisy przyrody zastąpił Szymonowic opisem prawdziwej i ciężkiej pracy rolników. Chłopów ukazuje jako osoby które posiadają zarazem cechy pozytywne i negatywne.

Kolejnym trzecim już twórcą piszącym utwory o wsi jest Franciszek Karpiński. Napisał on dwie sielanki:

  • "Do Justyny"
  • "Laura i Filon"

Utwór "Do Justyny" to opis wiosny. W raz z nadejściem wiosny budzi się do życia wszystko. Ukazana jest wstająca z zimowego snu przyroda i zwierzęta. Z tym obrazem wsi skontrastowana jest postać tęskniącego za ukochaną mężczyzny.

Natomiast utwór drugi pt. "Laura i Filon" nawiązuje do tradycji antycznej. Wskazuje na to na przykład już same imiona tytułowych bohaterów. Ukazane są w utworze także proste i zwykłe czynności i przedmioty. Należą do nich np. wieniec, porcelanowy koszyczek z malinami. Mimo iż te przedmioty nie są rzeczami które pochodzą ze wsi utwór ma wymowę sielanki.

Podsumowując obraz wsi w dużym stopniu zależy od punktu widzenia zwłaszcza od tego punktu z którego patrzy autor. Wniosek ten nasuwa się dlatego, że obraz wsi jest bardzo zróżnicowany. Nie ma jednego konkretnego obrazu. Najczęściej są to obrazy przeciwstawne. Obraz arkadii skontrastowany z realistyczną egzystencją prawdziwego rolnika, który w pocie czoła pracuje by zapewnić byt swojej rodzinie.