W poezji epoki baroku wyróżnia się dwa typowe wzory kultury, tj. widoczny w twórczości Wacława Potockiego i Jana Chryzostoma Paska nurt ziemiański oraz spotykany u Jana Andrzeja Morsztyna i Daniela Naborowskiego nurt tzw. dworski. Tematykę utworów J. A. Morsztyna stanowią przede wszystkim miłość i dobra kompania. Wiersze tego poety charakteryzują zarówno bogate i zróżnicowane środki wyrazu, jak i humor i znakomite pomysły. Po mistrzowsku wykorzystywane są takie środki wyrazu jak: wymyślne epitety, antytezy, hiperbole, porównania czy też metafory.

W utworze "Niestatek" dwa obrazy-portety są zestawione i skontrastowane przez podmiot liryczny; pierwszy jest zdominowany przez - ukazującą pełnię urody i życia - bogatą metaforykę (np. ogień, złoto, perły...), drugi skontrastowany z pierwszym jest tylko dwukolorowy (np. śmierć i rozpad, biel i czerń). Przeciwstawienie sobie takich dwu kobiecych portretów pokazuje zmienność uczuć, wynikającą wyłącznie z kaprysu, a także może sugerować nastrój dworskiej zabawy czy gry uczuciowe.

W sonecie "Do trupa" również wykorzystane jest przeciwstawienie-porównanie, tym razem osoby zakochanej i nieboszczyka. I dlatego w pierwszej części w poszukiwaniu przeciwieństw mamy do czynienia z próbą identyfikacji podmiot liryczny=trup. W drugiej - spokój nieboszczyka jest skontrastowany z cierpiącym zakochanym. Całość kończy niezwykła w wymowie pointa - los zakochanego bywa niejednokrotnie gorsza niż los nieboszczyka.

"Cuda miłości" posiłkują się natomiast antytezą (rozumianą jako zestawienie na zasadzie przeciwieństw) cierpień zakochanej osoby, nie mogącą się od nich uwolnić. który nie może się od nich uwolnić. Pointa utworu - nie ma ucieczki od miłości, nawet rozum nie może być tu pomocny. przed miłością nie można uciec, obrona przy pomocy rozumu jest nieskuteczna.

- W "Nagrobku Perlisi" autor w niezwykle wysmakowany sposób przedstawia zalety psa i rozpacz po stracie jego właściciela, czemu służy parodia wymyślnych epitafiów na nagrobkach.

Daniel Naborowski - twórca licznych epitafiów, trenów, fraszek ("Marność", "Krótkość żywota", "Do Anny", "Cnota grunt wszystkiemu") - szczególnie lubił barokowe koncepty i słowne utarczki. W późniejszym okresie swej twórczości ulegał elegijnym i sielankowym nastrojom, a także sławił uroki życia ziemiańskiego.

NURT DWORSKI POEZJI BAROKOWEJ (JAN ANDRZEJ MORSZTYN).

W poezji okresu baroku można wyróżnić dwa charakterystyczne wzory kultury: reprezentowany przez W. Potockiego, J. Ch. Paska - nurt tzw. ziemiański, i tzw. dworski, którego przedstawicielami byli: J. A. Morsztyn, D. Naborowski. Miłość i towarzystwo stanowią główną tematykę wierszy Morsztyna. Charakterystyczne dla jego poezji jest bogactwo i różnorodność środków wyrazu oraz humor i pomysły. W sposób mistrzowski autor korzysta z takich środków wyrazu jak: wysmakowane epitety, metafory, hiperbole i antytezy.

W wierszu "Niestatek" przez podmiot liryczny zestawione są dwa obrazy-portrety, spośród których w pierwszym - ukazującym urodę i życie w pełni rozkwitu - przeważa bogactwo metaforyki (np. ogień, złoto, perły…), natomiast ze sobą dwa obrazy-portrety, zaś drugi - dwubarwny (motyw rozpadu i śmierci, biel i czerń) - kontrastuje zasadniczo z pierwszym. Portrety kobiety zestawione w taki sposób sugerują z jednej strony grę z uczuciem oraz nastrój dworskiej zabawy, z drugiej - zmienność uczuć, będącą wynikiem kaprysu.

W sonecie "Do trupa. Sonet" poeta porównuje trupa i zakochanego człowieka. W pierwszej części utworu mamy poszukiwania przeciwieństw poprzez próbę identyfikowania podmiotu lirycznego z trupem, natomiast w drugiej spokój trupa poeta zestawia z cierpieniami osoby zakochanej. Utwór pointuje stwierdzenie - los nieboszczyka jest gorszy niż zakochanego.

W "Cuda miłości" poeta korzysta z antytezy, czyli zestawienia na zasadzie przeciwieństw, cierpień, które przeżywa zakochany nie mogący uwolnić się od uczucia. Pointa utworu brzmi: od miłości nie ma drogi ucieczki, a wszelka obrona również przy pomocy rozumu bywa nieskuteczna.

W utworze "Nagrobek Perlisi" poeta w wyrafinowany sposób pokazuje zalety psa i rozpaczającego po nim właściciela, wykorzystując w tym celu parodię wymyślnych epitafiów na nagrobkach.

Poeta Daniel Naborowski był twórcą pisał epitafiów, fraszek i trenów. Początkowo lubił korzystać w swej twórczości z barokowych konceptów i słownych igraszek. W twórczości późniejszej ulegał elegijnym i sielankowym nastrojom, a także rozsławiał uroki życia ziemiańskiego, np. w utworach: "Marność", "Krótkość żywota", "Do Anny", "Cnota grunt wszystkiemu".