Henryk Sienkiewicz przyszedł na świat dnia 5 maja 1846 roku w Woli Okrzejskiej na Podlasiu. Pochodził ze zdeklasowanego rodu szlacheckiego. Swą edukację mały Henryk rozpoczął w Gimnazjum Realnym, następnie kontynuował ją w Szkole Głównej Warszawskiej. Na życie zarabiał początkowo parając się dziennikarstwem. Był korespondentem bądź felietonistą w następujących periodykach: "Tygodnika Ilustrowanego", "Przeglądu Tygodniowego", "Gazety Polskiej". W latach 1874 - 1878 wydawał wraz ze wspólnikami czasopismo "Niwa", natomiast w latach 1882-1887 był redaktorem "Słowa". Dość wcześnie zgłosił akces do obozu pozytywistów. W swej twórczości nowelistycznej i publicystycznej postulował prace u podstaw oraz solidaryzm społeczny.

"W pustyni i w puszczy"

Jest to powieść dla młodzieży. Jej akcja rozgrywa się w egzotycznych sceneriach Afryki, a jej głównymi bohaterami są czternastoletni Polak, Staś Tarkowski, oraz ośmioletnia Angielka, Nel Rawlison. Zostają oni uprowadzeni przez popleczników Mahdiego, arabskiego watażki, który wzniecił powstanie przeciw władzy Brytyjczyków. Nasi bohaterowie się uwalniają, ale aby połączyć się ponownie ze swymi rodzicami, muszą przewędrować spory kawał Afryki. W tej podróży towarzyszy im dwójka tubylców: Kali oraz Mea. Oczywiście, wszystko kończy się szczęśliwie.

"Ogniem i mieczem"

Akcja tej powieści rozpoczyna się w roku 1647. Młody protegowany księcia Jeremiego Wiśniowieckiego , Jan Skrzetuski, powraca właśnie z misji, jaką miał do wykonania na Krymie. W pewnym momencie dostrzega szlachcica, który rozpaczliwie broni się przed atakującymi go Tatarami. Nasz bohater niewiele się namyślając ratuje mu życie. Owym szlachcicem okazał się być sam Bohdan Chmielnicki. Skrzetuski kontynuuje swój powrót. Znowu przychodzi mu się wykazać, tyle tylko, że tym razem w stosunku do dam. Ratuje on z opresji starą Kurcewiczową i jej piękną bratanicę Helenę. Młodzi zakochują się w sobie, ale na przeszkodzie do ich szczęścia staje Bohun, młody kozak, któremu dziewczyna była przyobiecana. Skrzetuski otrzymuje od księcia nowe zadanie. Musi się z poselstwem udać na Sicz. Zostaje uwieziony, w tym czasie Bohun korzysta z okazji i uprowadza narzeczoną naszego bohatera. Po licznych perypetiach udaje się Skrzetuskiemu dzięki pomocy między innymi pana Zagłoby odzyskać dziewczynę. Rzecz kończy się ślubem zakochanych.

"Potop"

To druga ksiązka składająca się na cykl powieściowy zwany Trylogią (ukazywała się ona w gazecie "Słowo" w latach 1884-1886; ostatnią jego część stanowi "Pan Wołodyjowski", "Słowo" w lata 1887-1888). Sienkiewicz pisał te trzy powieści w celu pokrzepienia Polaków, którzy od niemal stu lat cierpieli po jarzmem zaborców, w celu przypomnienia im o ich wielkiej przeszłości, w celu dania im nadziei na przyszłość.

"Potop" jest powieścią, której akcja toczy się w latach wojny polsko-szwedzkiej (1655 - 1660), której wynikiem było zajęcie przez Skandynawów niemalże całego ówczesnego terenu Rzeczpospolitej. Jedną z najważniejszych scen w tej książce jest ta, która opisuje obronę klasztoru na Jasnej Górze, będącej świętym miejscem dla Polaków.

Nie należy jednak zapominać, iż powieści Sienkiewicza nie są wyłącznie wiernym odwzorowaniem historii Polski, ale również stanowią dzieła literackie, których autor wzorował się na takich pisarza jak Walter Scott czy Aleksander Dumas.

Od Woltera Scotta zapożyczył ideę, aby fikcyjną fabułę romansowo - awanturniczą umieszczać na prawdziwym planie historycznym i społecznym, dlatego też na kartach jego powieści bez trudu odnajdziemy postacie zgoła fikcyjne, np. Zagłoba, jak i rzeczywiście istniejące, np. król Jan Kazimierz. Od Aleksandra Dumasa polski powieściopisarz uczył się natomiast jak tworzyć pasjonującą fabułę pełną barwnych postaci, przygód, nagłych i niespodziewanych zwrotów akcji, wielkich namiętności, walk, pogoni ucieczek, itp.Nie trudno także dostrzec, że autor Trylogii był pilnym czytelnikiem wielkich eposów poczynając od Homerowych, a kończąc na Panu Tadeuszu. Z tej tradycji przejął koncepcję przedstawiania wielkich i przełomowych wydarzeń historycznych z życia danej nacji. Jeśli zaś chodzi o wydźwięk ideowy jego dzieł, to Sienkiewicz był prowidencjonalistą przekonanym, że boża opatrzność czuwa nad przebiegiem dziejów. Ta idea wywodząca się od św. Augustyna była bardzo popularna wśród staropolskich pisarzy politycznych. Styl narracji natomiast jego powieści historycznych, jej wielosłowność, rozwlekłość składniowa, dygresyjność, wiele zawdzięczał barokowej polszczyźnie oraz romantycznej gawędzie szlacheckiej.

"Quo vadis?"

Akcję tej powieści umieścił Sienkiewicz w starożytny Rzymie, a dokładnie rzecz ujmując w trakcie panowania szalonego i okrutnego cezara Nerona. Jej głównym bohaterami są: Petroniusz - arystokrata, sybaryta, człowiek kochający piękno - nie przypadkowo na dworze cezara nazywany jest "arbiter elegantiarum", szczególnie pod postacią płci, hm…, pięknej, oraz Winicjusz - krewniak Petroniusza, jeden z rzymskich dowódców wojskowych, który właśnie wrócił do Rzymu z wojny z Partami. Powieść traktuje o ich ustosunkowaniu się wobec nowej wiary: Petroniusz na zawsze pozostaje epikurejczykiem, jakkolwiek z dużą doza sympatii patrzy na chrześcijan, natomiast Winicjusz przyjmuję wiarę Chrystusa, do czego walnie przyczynia się jego miłość do chrześcijanki, Ligi. Tło książki stanowi natomiast męczeństwo pierwszych chrześcijan, których Neron wskazał jako podpalaczy Rzymu (w rzeczywistości to on sam wydał rozkaz spalenia go).