Klejstenes (VII/VI wiek p.n.e.) był ateńskim politykiem, który przeprowadził wiele ważnych reform, jakie zadecydowały w dużym stopniu o charakterze demokracji, a przede wszystkim zmieniły ustrój Aten. Stworzony przez niego system opierał się przede wszystkim na nowym podziale administracyjnym.

Reforma administracji terytorialnej

Podstawą nowej administracji terytorialnej były demy, czyli niewielkie, samorządne wspólnoty, które obejmowały swym zasięgiem wcześniej istniejące wsie wraz z przyległymi terenami lub poszczególne dzielnice Aten. Każdy dem posiadał własne zgromadzenie, urzędnika z tytułem demarchos, a także lokalne kulty. Przynależność do demów była dziedziczna. Każdy obywatel został zapisywany do określonego demu, dopiero po ukończeniu 18 roku życia. Demy były zgrupowane w 30 jednostkach zwanych trityes, które z kolei wchodziły w skład 10 fyl. Fyle tworzono według określonego schematu, łącząc po jednej trityes z trzech różnych stref. Prawdopodobnie to właśnie Klejstenes podzielił też tak Attykę, która składała się z miasta (asty), wybrzeża (paralia) oraz wnętrza kraju (mesogenia). Fyle otrzymały imiona herosów, których zaczęto czcić jak herosów- założycieli.

Reformy instytucji państwowych.

Klejstenes zachował istniejące wcześniej instytucje i urzędy jak Areopag, urząd archonta oraz wprowadzony przez Solona podział obywateli na cztery klasy majątkowe. Wyboru urzędników od jego czasów dokonywano  w fylach, gdzie także formowano oddziały wojskowe oraz losowano spośród obywateli wybranych w demach przedstawicieli do Rady Pięciuset (boule). To właśnie ta instytucja odgrywała kluczową rolę w systemie Klejstenesa. Głównym zadaniem Rady Pięciuset było przygotowanie porządku obrad Zgromadzenia Ludowego (ekklesia) oraz nadzorowanie urzędników. Od jego czasów wzrosła rola zgromadzenia, które w późniejszym okresem było najważniejszym składnikiem, a jednocześnie wyznacznikiem demokracji ateńskiej.

Ostracyzm

W starożytności to właśnie Klejstenesowi przypisywano wprowadzenie ostracyzmu (nazwa pochodzi od słowa ostrakon - gliniana skorupka), czyli głosowania za pomocą glinianych skorupek. Taka procedura została po raz pierwszy zastosowana w 488/487 roku p.n.e. Polegała ona na tym, iż raz w roku lud ateński decydował na Zgromadzeniu Ludowym, czy istnieje taka konieczność, aby przeprowadzić ostracyzm. Głosowano przy tym za podniesieniem ręki. Jeśli uznano, że tak, to już w tajnym głosowaniu pozbawiano obywatela, nad którym dokonywano ostracyzmu, praw politycznych (atimia) i skazywano go jednocześnie na 10 lat wygania. Głosowano za pomocą specjalnych glinianych skorupek – tabliczek. Każdy obywatel otrzymywał taką skorupkę i pisał na niej nazwisko człowieka, którego chciał usunąć spośród obywateli. Najpierw archonci (najwyżsi urzędnicy) przeliczali wszystkie skorupki. Wynik owego głosowania był nieważny, jeśli głosujących było mniej niż 6 tysięcy. Następnie odkładano poszczególne tabliczki z imionami osób i ten który był wymieniony największą ilość razy został skazywany na wygnanie. Często można znaleźć na określenie ostracyzmu innej nazwy, a mianowicie sąd skorupkowy. Określenie to nie jest do końca adekwatne, bowiem należy pamiętać, że cała powyżej przedstawiona procedura nie miała nic wspólnego z sądownictwem. Za pomocą tego głosowania nie decydowano o winie i karze, a jedynie o wygnaniu obywatela na okres 10 lat. Skazany gdy powrócił z wygania, mógł bez przeszkód podjąć się dalszej działalności publicznej.