Państwo Franków miało charakter patrymonialny. Oznacza to, że jego władca traktował je, jako swą prywatną własność, swobodnie rozporządzając podległym sobie krajem, dzieląc go między synów i uznając, że jest on jego ojcowizną.

Panowanie Karola Wielkiego obfitowało w wojny i podboje kolejnych terytoriów. Karol przyłączył do swego państwa Saksonię, Bawarię, wschodnią część państwa Awarów, północną część Hiszpanii, narzucił także swą zwierzchność Słowianom Połabskim oraz państwu Longobardów.

W Boże Narodzenie 800 r. Karol Wielki został koronowany na cesarza. Koronacji dokonał papież Leon III. Przyjęcie tytułu cesarskiego przez Karola Wielkiego było związane z jego pragnieniem restauracji idei uniwersalnego Cesarstwa Rzymskiego.

Państwo Karola Wielkiego zostało podzielne na hrabstwa, którymi zarządzali hrabiowie. Do ich zadań należało przewodniczenie sądom i organizacja siły zbrojnej na terenie hrabstwa. Specyficznym rodzajem jednostek administracyjnych w państwie Franków były marchie. Tworzono je na terenach przygranicznych. Głównym zadaniem margrabiów, którzy sprawowali władzę w marchiach, była ochrona państwa przed niebezpieczeństwem najazdu zewnętrznego. W związku z tym posiadali oni dużą samodzielność w zakresie polityki zagranicznej (między innymi mogli prowadzić lokalne wojny). Szczególne uprawnienia posiadali również wysłannicy królewscy (missi dominici), powołani do kontrolowania władz lokalnych i likwidacji napotkanych nadużyć. System kontroli nie sprawdził się w pełni, ponieważ w wielu przypadkach inspektorzy królewscy wywodzili się spośród lokalnych dostojników, którzy pragnęli zapewnić sobie wpływy w danym rejonie kraju.

Liczne wojny prowadzone przez Karola Wielkiego nakładały na wolnych chłopów obowiązek służby pieszej wraz z własnym ekwipunkiem, który chłopi organizowali na własny koszt. Częste wyprawy wojenne organizowane w porze letniej odrywały chłopów od pracy na roli w okresie najpilniejszych robót podczas żniw, co rujnowało gospodarstwa. Aby uchronić się od poboru do wojska, wolni chłopi na podstawie umowy komendacyjnej oddawali się pod opiekę możnych zrzekając się swej wolności.

W zamian za służbę wojskową oraz posługiwanie na dworze królowie karolińscy wynagradzali swych urzędników i rycerzy nadaniami ziemi - beneficjami. Beneficjum było jednym z elementów, który ukształtował ustrój lenny w średniowiecznej Europie Zachodniej.