Caryca Katarzyna II, nazywana Katarzyną II, była cesarzową Rosji w latach 1762-1796.

Caryca Katarzyna II urodziła się 2 maja 1729 r. w Szczecinie. Była córką Christiana Augusta von Anhalt-Zerbst i Joanny Elżbiety z dynastii holsztyńskiej. W 1745 r. przeszła na prawosławie i otrzymała imię Katarzyna. Wtedy też poślubiła księcia holsztyńskiego Piotra Urlyka, późniejszego cara Piotra III.

9 lipca 1762 r., po dokonaniu zamach stanu i zamordowaniu Piotra III, caryca Katarzyna II przejęła władzę w Rosji.

Caryca Katarzyna II - pierwsze lata panowania

Na początek jej panowania przypada wojna z Turcją, która zakończyła się zwycięstwem Rosjan. W tym samym czasie caryca Katarzyna II objęła protektoratem Polskę, której władca - Stanisław August Poniatowski, był niegdyś jej kochankiem.

Stała się gwarantką praw kardynalnych uchwalonych na sejmie konfederacyjnym 1767-68. Pomimo tego przystąpiła wraz z Prusami i Austria do rozbioru Polski. 5 sierpnia 1772 r. w Petersburgu podpisano traktaty rozbiorowe.

W styczniu 1773 r. na Powołżu wybuchło powstanie chłopskie pod przywództwem Jemieliana Iwanowicza Pugaczowa podającego się za ocalonego cara Piotra III. Powstanie trwało trzy lata i zostało stłumione przez wojska Suworowa. Konsekwencją powstania było wprowadzenie nowego podziału terytorialnego i dalsze umocnienie władzy szlachty nad chłopami.

Caryca Katarzyna II - polityka zagraniczna

Polityka zagraniczna carycy Katarzyny II skupiała się wokół północnej części basenu Morza Czarnego. Na mocy traktatu w Küczük Kajnardży (1774) Turcja zrzekała się zwierzchności nad Krymem. Faktycznie w 1783 r. Rosja zajęła Krym rozpoczynając szeroko zakrojoną kolonizację. Aby przekonać partnerów politycznych o rozwoju Krymu, caryca Katarzyna II odbyła słynną podróż, podczas której zwiedzający mogli oglądać z daleka tzw. "wioski potiomkinowskie". Były to makiety wiosek mające świadczyć o dużym zaludnieniu stepów. Ich autorem był książę Potiomkin Taurydzki.

Wśród pozostałych terenów zaanektowanych przez Rosję należy wymienić Kamczatkę, Półwysep Czukocki oraz Alaskę.

Czwarta wojna Turcji z Rosją (1787) nie zmieniła obowiązującego status quo.

Wojna polsko-rosyjska

Caryca Katarzyna II nie zaakceptowała przyjęcia Konstytucji 3 Maja. W porozumieniu z targowiczanami wojska rosyjskie wkroczyły do Polski w 1792 r. Wobec ogromnej przewagi liczebnej Rosjan Polacy nie mieli im szans na zwycięstwo. Wojna polsko-rosyjska zakończyła się drugim rozbiorem Polski, w którym uczestniczyły Prusy i Rosja.

Powstanie kościuszkowskie, które wybuchło jako sprzeciw działaniu zaborców, również poniosło klęskę. W 1795 r. dokonano ostatecznego rozbioru Polski.

Caryca Katarzyna II - ostatnie lata panowania

W 1795 r. Rosja przystąpiła do koalicji antyfrancuskiej, zamierzając zbrojnie wystąpić przeciwko rewolucjonistom. Plany te przekreśliła śmierć carycy. Zmarła 17 listopada 1796 r.

Caryca Katarzyna II - ocena panowania

Rządy carycy Katarzyny II to umocnienie potęgi Rosji na arenie międzynarodowej. Wzmocniła władzę monarszą, dokonała licznych reform w gospodarce i administracji kraju.