Podstawowe informacje:

Stolica: Amsterdam

Siedziba rządu: Haga

Powierzchnia: 41526 km2

Ludność: 15,878 mln (1999)

Gęstość zaludnienia: 446 os./km2

Ustrój: monarchia parlamentarna

Podział administracyjny: 12 prowincji

Język urzędowy: holenderski

Jednostka monetarna: 1 gulden holenderski ( 1 gulden = 100 centów)

Podział narodowościowy: Holendrzy (95,8%), Turcy (1,2%), Marokańczycy (0,9%), Niemcy (0,3%), inni (1,8%)

Religie: katolicy (36%), protestanci (26%), muzułmanie (3%), bezwyznaniowcy (35%)

Przyrost naturalny: - 3,5 ‰

Przeciętna długość życia: 77,3 lat (kobiety 81lat, mężczyźni 75)

Stopień urbanizacji: 89%

Struktura użytkowania ziemi: grunty orne 21%, plantacje 1% użytki zielone 26%, lasy 9%, pozostałe 43%

Struktura zatrudnienia: usługi 74,1%, przemysł 22,3%, rolnictwo 3,6%,

Święto narodowe: 30 kwiecień (rocznica objęcia tronu przez królową Beatrix)

Holandia położona jest w Europie Zachodniej, w zlewisku Morza Północnego i dorzeczu Renu, Mozy i Skaldy. Jej sąsiadami są dwa państwa: Belgi i Niemcy. Holandia ma bardzo małą powierzchnię. W krajobrazie Holandii dominującym elementem są rozległe tereny nizinne, powstałe z osadów naniesionych przez rzeki. Występuje tu wielka obfitość wód powierzchniowych, kanałów odwadniających i rzek a także jezior. Nieodłącznym elementem krajobrazu są wiatraki, których niegdyś było tutaj ponad 10000 (obecnie 1200), które służyły do przepompowywania wody.

Historia

Holandia w starożytności zamieszkana była przez plemiona germański i celtyckie. Pod częściową władzą Rzymu znalazła się od I w. p.n.e., a od V w n.e. znalazła się pod wpływem powstającego królestwa Franków. W VII wieku ludność zamieszkująca obszar dzisiejszej Holandii przyjęła wiarę chrześcijańską. W IX wieku Holandia znajdowała się już w obrębie granic Niemiec. Powstawały samodzielne księstwa i hrabstwa (Geldria, Holandia, biskupstwo Utrecht). W XV wieku, na drodze podbojów oraz dynastycznych małżeństw, burgundzcy książęta zjednoczyli większą jej część terytoriów.

Od 1477 roku wraz z terenami należącymi do dzisiejszej Belgii i Luksemburga, przeszła Holandia pod władanie Habsburgów jako Niderlandy.

Okres XIV - XVI to epoka rozwoju gospodarczego (rybołówstwo, handel, sukiennictwo). Szerzyła się reformacja, która pogłębiła występujące tu już od XVI w. sprzeczności społeczno - gospodarcze.

Działania Filipa II i Karola V mające na celu utrzymanie katolicyzmu i porządku feudalnego były powodem wybuchu w 1566 roku powstania. W 1572 roku, wskutek uścisku finansowego i terroru , doszło do wybuchu nowego powstania. W 1579 roku doszła do podpisania unii utrechckiej, W 1581 roku doszło do oderwania się siedmiu prowincji północnych, czego wynikiem było powstanie nowego, niezależnego państwa - Republiki Zjednoczonych Prowincji tj. Holandii. W wyniku wznowionej w 1648 roku wojny z Hiszpanią, Holandia oficjalnie, na mocy zawartego pokoju, uzyskuje niepodległość a także zachowuje liczne kolonie m.in. w Indiach .

Holandia XVII wieku to największa potęga morska i handlowa ówczesnej Europy. Nastąpił rozwój sztuki i nauki. W wyniku prowadzonych w drugiej połowie XVII wieku wojen, Holandia utraciła swoje dawne znaczenie i utraciła część swoich kolonii. W czasie rewolucji francuskiej oraz za czasów Napoleona I znalazła się jako Republika Batawska pod zwierzchnictwem Francji. W 1810 roku Holandia została wcielona do Francji, a w 1815 roku została połączona z Południowymi Niderlandami, tworząc pod przywództwem Wilhelma I Orańskiego Królestwo Zjednoczonych Niderlandów.

W 1848 r. została uchwalona liberalna konstytucja. W drugiej połowie XIX wieku działały: konserwatywna kalwińska Partia Antyrewolucyjna, oparte ma chłopstwie stronnictwo katolickie oraz rządzące od 1882 roku stronnictwo liberalne. XIX wiek to rozwój rolnictwa. W 1890 roku unia personalna łącząca Holandię z Luksemburgiem wygasła. Z końcem XIX wieku pojawia się Holandii ruch robotniczy. Na przełomie XIX / XX wieku odbyły się w Holandii konferencje pokojowe i powołano Stały Trybunał Arbitrażowy.

Holandia w okresie I wojny światowej była krajem neutralnym. Kryzys gospodarczy spowodował wzrost nastrojów rewolucyjnych. Sytuacja wewnętrzna w tym okresie była także zaostrzona z powodu rywalizacji pomiędzy protestantami a katolikami.

W trakcie działań wojennych II wojny światowej w 1940 r. Holandia zostaje zajęta przez hitlerowskiego okupanta. Wskutek represji, w Holandii rozwinął się ruch oporu. W trakcie działań wojennych końca drugiej wojny światowej, Holandia została wyzwolona (w działaniach tych uczestniczyła Pierwsza Dywizja Pancerna dowodzona przez generała Maczka).

W 1945 r. Holandia wstąpiła do ONZ, a w 1948 do NATO. Od 1957 roku jest członkiem EWG, a od 1993 - Unii Europejskiej. Rządy w kraju od 1948 roku sprawowała koalicja dwóch partii; Partii Pracy (PydA) oraz Katolickiej Partii Ludowej. W 1959 r. władzę sprawowała wspomniana Katolicka Partia Ludowa i Partia Ludowa na Rzecz Wolności i Demokracji. Lata sześćdziesiąte przynoszą radykalizację życia społeczno - politycznego. W wyniku wyborów w latach 1971 - 72, umacniają się dotychczasowe opozycyjne partie lewicowe. Po kryzysie rządowym w latach 1972 - 73 zostaje utworzony nowy rząd z premierem Joop den Uylą na czele. Po rozpadzie socjaldemokratycznej koalicji nowym premierem zostaje R.F.M. Lubbers, stając na czele centroprawicowego rządu. Kolejnym premierem był W. Kok z PydA. Na skutek abdykacji w kwietniu 1980 r. królowej Juliany I nową władczynią tego kraju została jej córka Beatrix. W połowie lat osiemdziesiątych wiele kontrowersji wzbudziło rozmieszczenie na terenie Holandii rakiet nuklearnych średniego zasięgu. Decyzję tę rząd podjął w 1985 r., mimo akcji protestacyjnych. Na mocy traktatu między Stanami Zjednoczonymi a ZSRR zawartego w grudniu 1987 r., ta kategoria broni została wyeliminowana z Europy.

Holandia reprezentuje w polityce zagranicznej stanowisko propagujące ścisła integrację państw europejskich we wszystkich sprawach o charakterze ponadnarodowym.

NAUKA

Instytucja mającą najwyższy status w Holandii Holenderska Królewska Akademia Nauk z siedzibą w Amsterdamie, działająca od 1808 roku.

W Holandii działa także 44 instytucji pozauniwersyteckich i 10 uniwersytetów w:

- Lejdzie (z 1575 roku),

- Groningen (1614),

- Amsterdamie (1632),

- Utrechcie (1880),

- Rotterdamie (1973),

- Amsterdamie (1880, uniwersytet kalwiński),

- Nijmegen (1923, uniwersytet katolicki),

- Tilburgu (1927, uniwersytet katolicki),

- Haarlemie (1984, uniwersytet otwarty),

- Delft (1842),

- Eindhoven (1956),

- Entschede (1961),

- a także trzy politechniki.

TURYSTYKA

Holandia to jeden z chętniej odwiedzanych krajów Beneluksu. Najwięcej turystów przybywa z Niemiec, Stanów zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Francji. Najczęściej odwiedzanymi miejscami Holandii są: Amsterdam, Haga i Rotterdam, ale także małe i urocze miasta do których należą Haarlem, Delft, Leida, Breda i Maastricht. Warte odwiedzenia są spokojne miejsca takie jak wybrzeża Wysp Północnych, Fryzji czy Scheveningen pod Hagą. To ostatnie uznawane jest za najbardziej luksusowy kurort w Holandii.

W Holandii warte uwagi są zbiory muzealne. Atrakcję turystyczną stanowią również targi kwiatowe i liczne plantacje oraz liczne zabytki architektury.

Obiekty w pisane listę światowego dziedzictwa kultury i przyrody UNESCO:

Dziedzictwa kultury:

  • Amsterdam (system fortyfikacji z XIX / XX w.)
  • KInderdijk - Elshout (zespół urządzeń melioracyjnych)
  • Schokland (osadnictwo na terenach depresyjnych)
  • Wouda (stacja pomp parowych z 1920 r.)

Dziedzictwo przyrodniczo - kulturalne

  • Droogmakerij de Beemster (najstarszy holenderski polder z XVII w.)

KUCHNIA

Kuchnia Holandii cechuje się dużym spożyciem białka i nie należy do różnorodnych. Podstawą jadłospisu są: steki, kurczaki, zupy, mięso duszone a także duża ilość ryb i owoców. Holendrzy lubią szczególnie kuchnie francuską, ale i także orientalną.

Mieszkańcy Holandii spożywają duże ilości sera, a niektóre produkowane w Holandii (Gouda, Edamski) są znane na całym świecie. Holendrzy spożywają duże ilości kawy. Dużą popularność ma herbata i gorąca czekolada. Najpopularniejszym ciastem holenderskim jest appelbak (z cynamonu i jabłek).

czekolada. Wśród ciast holenderskich najpopularniejszy jest appelbak (z jabłek i cynamonu).

Ludność

Holendrzy stanowią 96 % całej ludności Holandii. Oprócz nich, mieszkańcami Holandii są także Fryzowie oraz imigranci z Surinamu i Indonezji a także pracownicy zagraniczni - przeważnie Marokańczycy i Turcy. Katolicy stanowią 34 % ludności. Protestantem jest co czwarty mieszkaniec Holandii. Ponad 41 % ludności jest bez przynależności religijnej. Niski przyrost naturalny jest powodem bardzo powolnego wzrostu liczby ludności. Średnia długość życia mężczyzn to 75 lat, kobiet 81. Średnia gęstość zaludnienia jest, w przeliczeniu na powierzchnię kraju jedną z najwyższych w Europie i wynosi 446 mieszk. / km2. Stopień urbanizacji jest wysoki i wynosi 89 %. Ponad 50 % ludności miejskiej zamieszkuje region miejski Ranstad Holland obejmujący takie miasta jak Amsterdam, Dordrecht, Haga, Haarlem, Rotterdam i Utrecht. Najwięcej osób zatrudnionych jest w usługach, najmniej w rolnictwie.

Rolnictwo

Użytki rolne zajmują niemal 54 % powierzchni kraju. Średnio 0,06 ha użytków przypada na jednego mieszkańca. Średnia powierzchnia gospodarstw wyspecjalizowanych waha się od 10 do 50 ha. Rolnictwo Holandii odznacza się wysokim stopniem mechanizacji i nawożenia. Ponad 70 % wartości produkcji rolnej pochodzi z hodowli. Holandia charakteryzuje się także największą obsadą zwierząt hodowlanych na świecie. Na średnio 100 ha użytków rolnych przypada około 704 sztuki trzody chlewnej oraz 238 sztuk bydła. W Holandii w 1997 roku wyprodukowano 11,2 mln ton mleka, co stanowiło w przeliczeniu na 1 mieszkańca wynosiło 717 kg.. Przeciętnie w 1997 roku uzyskano od jednej krowy 6581 l. mleka. Średni plon pszenicy z jednego ha wynosi 81 q. Innymi uprawianymi w Holandii roślinami są: jęczmień, ziemniaki, buraki i rośliny pastewne. W nadmorskich polderach uprawiane są kwiaty, a na obrzeżach Ranstad Holland, w szklarniach warzywa.

Amsterdam

Amsterdam liczący ponad 702 tysiące mieszkańców jest stolicą Holandii. Amsterdam łączy w sobie cechy nowoczesnej metropolii z pełną łagodności prowincjonalnością. Miasto to siedziba wielu koncernów, muzeów, galerii, instytucji muzycznych, cieszących się w Europie mianem najlepszych coffee - shopów. Słynie z tolerancyjności i otwartości a także rowerów.

W XIII w. Amsterdam był małą wsią rybacką o nazwie Amstelredam, położona nad rzeką z której wzięła nazwę - Amstel. Prawa miejskie miasto otrzymało w 1300 r.

Obecnie Amsterdam stanowi ważny węzeł kolejowy, drogowy i lotniczy. Jest także ważnym ośrodkiem handlowo - finansowym, siedzibą towarzystw ubezpieczeniowych, spółek handlowych, giełdy i banku holenderskiego. To ważny ośrodek naukowy, kulturalny i turystyczny o znaczeniu międzynarodowym.

Stolica Holandii położona jest na terenie podmokłym, przeciętym siecią 160 koncentrycznych kanałów nad którymi przerzuconych jest 1000 mostów. Centrum Amsterdamu stanowi stare miasto, które tworzą budynki osadzone na palach. Stare miasto otaczają wielkie, nowoczesne dzielnice mieszkaniowe. Zabytkowe kościoły Amsterdamu to: Oude Kerk (XIV - XVI w.), Nieuwe Kerk (k. XV w.), Westerkerk i Noordkerk.

Będąc w Amsterdamie warto wybrać się na przejażdżkę po kanałach tramwajem wodnym. Warto wybrać się na przechadzkę po Ogrodzie Botanicznym, odwiedzić targi staroci i targi kwiatowe lub wybrać się na przedstawienie operowe do Muziektheater.