Ruchy masowe (inaczej zwane grawitacyjnymi) polegają na grawitacyjnym przesuwaniu się pokrywy zwietrzelinowej w dół stoku lub innego nachylonego obszaru. Ich intensywność rośnie wraz z kątem nachylenia stoku. Do ruchów masowych należą między innymi następujące procesy:

  • osuwanie,
  • obrywanie,
  • odpadanie,
  • spełzywanie.

Najczęstszym wynikiem tych ruchów jest powstanie osuwisk. Osuwisko to forma terenu powstała w wyniku osuwania się mas skalnych lub pokrywy zwietrzelinowej w dół na skutek siły grawitacji. Występuje na ogół w obrębie stoków dojrzałych o nachyleniu powyżej 55°. W skład aktywnego osuwiska wchodzą następujące jego części:

  • nisza osuwiskowa - czyli obszar obrywania lub odpadania,
  • rynna osuwiskowa,
  • jęzor osuwiskowy - czyli obszar, na którym następuje akumulacja niesionego materiału, o długości do kilku lub kilkunastu metrów,
  • krawędź niszy,
  • powierzchnia poślizgu.

Ponadto osuwiska można podzielić ze względu na kilka kryteriów:

a. kierunek impulsu:

      • detruzywne,
      • delapsywne,

b. rodzaje ruchów:

      • rotacyjne,
      • translacyjne,

c. stosunku kierunku rozwoju do budowy geologicznej:

      • konsekwentne,
      • subsekwentne,
      • obsekwentne (insekwentne).