Układ Słoneczny jest układem ciał astronomicznych znajdujących się pod wpływem pola grawitacyjnego jedynej gwiazdy w Układzie - Słońca, Układ Słoneczny składa się ze Słońca, dziewięciu planet, naturalnych satelitów (księżyców), planet, planetoid, komet, ciał meteorowych oraz pyłu i gazu międzyplanetarnego. Słońce zawiera w sobie 99,9 % masy zawartej w ciałach Układu Słonecznego (bez gazu i pyłu międzygwiezdnego).

Układ Słoneczny powstał około 5 miliardów lat temu z obłoku międzygwiazdowego gazu i pyłu. Pod wpływem sił grawitacji obłok ten zaczął ulegać kondensacji, tworząc w centralnym obszarze gęstą kulę gazową. Siły te zarazem wprawiały obłok w coraz szybszy ruch wirowy i w efekcie z materii obłoku uformował się płaski dysk wokół centrum. Temperatura w obszarze centralnym wzrosła na tyle, że zapoczątkowane zostały reakcje jądrowe. Gazowa kula przeobraziła się w gwiazdę - Słońce. Natomiast z materii dysku wykształciły się mniejsze ciała Układu Słonecznego - planety, planetoidy i komety.

Promień Układu, łącznie z tzw. obłokiem Oorta (hipotetyczną otoczką zawierającą setki miliardów lodowo -kamiennych obiektów) wynosi ok. 200 tys. a.u. (jednostek astronomicznych). Dostępna dotychczasowym obserwacjom część Układu ma promień około 40 a.u. Orbity planet są praktycznie współpłaszczyznowe i tylko nieznacznie odbiegają od orbit kolistych (najsilniej ekscentryczne są orbity Merkurego i Plutona).

Od wynalazku teleskopu, w Układzie Słonecznym odkryto trzy kolejne planety: Uran (1781), Neptun (1846), i Pluton (1930). W dodatku, stwierdzono, że znajdują się tam tysiące małych ciał takich jak asteroidy i komety. Najwięcej asteroid znajduje się w tzw. pasie asteroid, pomiędzy orbitami Marsa i Jowisza, podczas gdy za miejsce narodzin przyszłych komet Jan Oort w 1950 roku wyznaczył obłok, sięgający do odległości 50 tys. a.u., czyli daleko poza orbitę Plutona. Otoczka ta nosi nazwę Obłoku Oorta. Cztery planety znajdujące się najbliżej Słońca - Merkury, Wenus, Ziemia i Mars - są nazwane planetami ziemskimi, ponieważ jako jedyne mają stałe, skaliste powierzchnie. Cztery olbrzymie planety poza orbitą Marsa - Jowisz, Saturn, Uran i Neptun - są nazwane gazowymi olbrzymami. Natomiast maleńki, odległy Pluton ma stałą, ale dużo bardziej zlodowaciałą powierzchnię od planet ziemskich. Prawie każda planeta - oraz niektóre ich księżyce - posiada atmosferę. Ziemska atmosfera składa się głównie z azotu i tlenu. Gruba atmosfera Wenus jest obfita w dwutlenek węgla, z śladami toksycznych gazów takich jak dwutlenek siarki, natomiast cienka atmosfera Marsa składa się głównie z dwutlenku węgla. Jowisz, Saturn, Uran i Neptun składają się głównie z wodoru i helu. Pluton nie ma stałej atmosfery, ponieważ gdy znajduje się w bliskim Słońca punkcie orbity ma cienką atmosferę, ale kiedy powędruje do zewnętrznych okolic Układu Słonecznego, jego atmosfera marznie i "opada" do powierzchni planety. Pod tym względem, Pluton przypomina kometę. Orbity planetoid, a szczególnie komet, są bardziej zróżnicowane. Planetoidy poruszają się po orbitach eliptycznych wokół Słońca, głównie w pasie leżącym pomiędzy orbitami Marsa i Jowisza. Komety, których źródłem jest prawdopodobnie wspomniany obłok Oorta, poruszają się po wydłużonych elipsach, czasem nieodróżnialnych od parabol.

Słońce to najbliższa gwiazda, centralne ciało Układu Słonecznego, główne źródło energii docierającej do Ziemi, a także najjaśniejszy obiekt na niebie. Słońce jest gwiazdą ciągu głównego o jasności absolutnej 484 (jasność obserwowana -267). Masa Słońca wynosi 1,9 · 1 030 kg co stanowi 332 958 mas Ziemi. Promień tej gwiazdy to 696 tys. km, średnia gęstość - 1,41 g/cm3, przyspieszenie grawitacyjne na powierzchni - 274 m/s2, temperatura fotosfery - ok. 6 000 K. Obrót Słońca jest niejednorodny; najszybszy na równiku (okres 25 dni), a najwolniejszy przy biegunach (ponad 31 dni). Średnia odległość Ziemi od Słońca wynosi ok. 149 600 000 km. Słońce znajduje się stosunkowo daleko od centrum Galaktyki, w pobliżu płaszczyzny Drogi Mlecznej. W stosunku do gwiazd otaczających Słońce porusza się z prędkością ok. 20 km/s w kierunku gwiazdozbioru Herkulesa. Jest ciałem gazowym o kształcie prawie kulistym. Składa się w przeważającej części z wodoru (72,7 % masy), helu (26,2 %) oraz w znacznie mniejszych ilościach: tlenu (0,7 %), węgla (0,3 %), azotu (0,1 %). Na Słońcu wykryto większość pierwiastków występujących na Ziemi, wśród nich magnez, krzem, siarkę, żelazo, wapń, nikiel, sód, glin.

Pas planetoid to szeroki na 150 000 000 km pierścień kosmicznego gazu, rozciągający się między orbitami Marsa i Jowisza. Planetoidy różnią się od siebie wielkością i mają przeważnie nieregularne kształty. Bez wątpienia ostatnio najsłynniejszą planetoidą stał się Eros, na którym wylądowała sonda i przesłała informacje oraz zdjęcia tej planetoidy. Te drobne ciała kosmiczne możemy obserwować również w podwójnych układach (np. Daktyl i Ida).

Komety to materia pozostała po tworzeniu się Układu Słonecznego. Miliardy lat powstawały w bardzo odległych rejonach kosmosu. Zbudowane są z lodów, w skład których wchodzi zamrożona woda, metan, amoniak i dwutlenek węgla. W lodowej mieszaninie zatopione są ziarna pyłu, bryłki metali i ciężkie kamienie. Wszystkie składniki znajdowały się w międzygwiezdnym obłoku, z którego powstało kiedyś Słońce i planety. Komety powstały z materii, która pozostała po tych narodzinach.

Meteoroid to kawałek skałki lub ziarno pyłu w przestrzeni międzyplanetarnej. Ziemia nieustannie jest atakowana przez obiekty o różnych rozmiarach: poczynając od drobin pyłu do skał o masie paru kilogramów. Wpadają one w naszą atmosferę z prędkością 60 000 km/h lub więcej. Tarcie rozgrzewa cząsteczki atmosfery, które zaczynają czerwonawo świecić. Meteor jest widocznym na niebie śladem pozostawionym przez obiekt przechodzący przez atmosferę. Meteoroid, któremu udało się dotrzeć do Ziemi to meteoryt.