Układ Słoneczny należy do galaktyki Drogi Mlecznej, w paśmie Oriona. W jego skład wchodzą - Słońce wraz z dziewięcioma planetami je obiegającymi. Planety są dwóch typów: planety wewnętrzne (ziemskie) oraz zewnętrzne (gazowe olbrzymy). Planetami wewnętrznymi są w kolejności od Słońca: Merkury, Wenus, Ziemia i Mars. Planety posiadają swą budowę podobna do budowy Ziemi. Planetami zewnętrznymi są zaś w dalszym układzie: Jowisz, Saturn, Uran, NeptunPluton (ta ostatnia planeta posiada budowę również podobna do planet grypy ziemskiej). Rozmiary ich są znacznie większe aniżeli rozmiary Ziemi (z wykluczeniem Plutona). Planety wewnętrzne oddzielone są od planet zewnętrznych pasem asteroid.

Słońce

Słońce stanowi dla człowieka najważniejszą gwiazdę Wszechświata. Od innych gwiazd specjalnie się nie różni. Jego średnica wynosi około 1 400 000 km i z tymi wymiarami stanowi gwiazdę średniej wielkości. Słońce należy do ciągu głównego diagramu H-R. Diagram H-R jest dziełem dwóch uczonych: Duńczyka Ejnar`a Hertzsprung`a i Amerykanina Henry`ego Russel`a. Doszli oni do wniosku, że temperatura (typ widmowy) i prawdziwa jasność (jasność absolutna) gwiazdy wiążą się ze sobą. Diagram skonstruowany przez nich ma za zadanie ukazanie zależności między obiema cechami. Prawie przeważająca część gwiazd znajduje się w obrębie tzw. ciągu głównego. Mają one wielkość podobna do rozmiarów Słońca. Świecą one jednostajnie w czasie swego całego życia. Słońce jest zlokalizowane niemalże w środku tegoż zestawienia. Ponad nim znajdują się gwiazdy gorące i jednocześnie jasne, pod nim zaś gwiazdy zimne, o jasności dorównującej ułamkowi jasności Słońca.

Ukształtowanie się Słońca nastąpiło wraz z powstaniem planet Układu Słonecznego, z pramaterii w formie obłoku gazowo-pyłowego około 5 mld lat temu. We wnętrzu Słońca wciąż mają miejsce nieustanne reakcje syntezy termojądrowej (przemiany: wodór - hel). Te reakcje pozwalają Słońcu emitować i wysyłać ogromne ilości energii słonecznej, w formie promieniowania elektromagnetycznego o różnych długościach fali. Słońce składa się z ponad 70 pierwiastków, przede wszystkim z wodoru i helu, który tam po raz pierwszy został odkryty (jego nazwa pochodzi od imienia greckiego boga Słońca - Heliosa). Słońce waży ponad 750 razy więcej niż pozostała materia w Układzie Słonecznym razem wzięta. Słoneczne paliwo jądrowe może się niestety wyczerpać za około 5 miliardów lat. Nastąpi wtedy powiększenie Słońca do wielkości czerwonego olbrzyma, wchłonie tym samym orbity wraz z planetami Merkurym i Wenus. Wtedy nastąpi również zagłada życia na Ziemi.

Merkury - giermek Słońca

Merkury to planeta krążąca najbliżej Słońca, na orbicie o średnim promieniu 58 milionów km. Na nieboskłonie oglądanym z Ziemi położony jest zawsze w niedalekiej odległości od Słońca, stąd widać go albo tuż o świcie, albo w czasie zachodu Słońca. Merkury posiada największą ze wszystkich planet prędkość orbitalną - około 170 000 km/h. (1,5 razy szybciej niż Ziemia). Stąd rok na tej planecie trwa jedynie 87,97 dnia ( na Ziemi). W zamian za to długość dnia trwa tam aż 58,65 ziemskich dni. Merkury to druga po Plutonie najmniejsza planeta w naszym Układzie Słonecznym. Długość średnicy równikowej wynosi około 4878 km, a planeta stanowi jedynie 0,0553 masy ziemskiej Siła ciężkości na równiku planety stanowi tylko 0,28 ziemskiej siły ciężkości. Merkury pobiera z powierzchni Słońca 4,7 razy więcej ciepła, promieniowania słonecznego i innego promieniowania aniżeli powierzchnia Ziemi: stąd wielkość temperatury atmosfery na Merkurym wynosi około 467 stopni Celsjusza. Nikła atmosfera, która prawie całkowicie wyparowała z powodu tak wysokiej temperatury, złożona jest przede wszystkim z gazów: wodoru oraz helu, nawiewanych w wyniku działania wiatru słonecznego. Prawdopodobnie planeta Merkury składa się z dużego jądra żelazowo-niklowego, powyżej którego znajduje się warstwa lekkich skał, przykryta najlżejszą skorupą.

Te dane są dziełem sondy kosmicznej Mariner 10, która w 1974 r. znalazła się niedaleko powierzchni planety. Zdobyte zdjęcia obrazują wygląd powierzchni, pełną kraterów, przypominająca powierzchnię Księżyca.

Wenus - toksyczna planeta

Wenus, to najbliżej położona w stosunku do Ziemi planeta Układu Słonecznego. W określonych odstępach czasu zbliża się "do nas" na dystans jedynie 42 milionów km. Kształt i wielkość są bardzo podobne wymiarom Ziemi. Długość średnicy równikowej wynosi około 12102 km, masa planety stanowi tylko 0,815 masy ziemskiej, a siła ciążenia na równiku ma wartość 0,88 ciążenia na Ziemi.

Wenus stanowi niecodzienną planetę - pomiary radarowe oszacowały długość roku na Wenus - 224,7 dnia. Jest to podobny czas, w jakim planeta wykonuje ruch obrotowy - 243 dni ziemskich, ale co jest naprawdę niezwykłe - Wenus kręci się przeciwnym kierunku co Ziemia, na kierunku wschód - zachód.

Na Wenus spotkać możemy się z piekielnymi warunkami. Wartość temperatury powierzchniowej wynosi powyżej 460 °C. Jest to wynikiem znacznych rozmiarów efektu cieplarnianego, kształtującego się w wyniku znacznej obecności dwutlenku węgla atmosferycznego, który zapobiega wydostaniu się promieniowania słonecznego z atmosfery, zwiększając ogrzewanie powierzchni Wenus. Wartość ciśnienia atmosferycznego stukrotnie przewyższa ciśnienie ziemskie. Powierzchnia Wenus osłonięta jest szczelną powłoką chmur o składzie kwasu siarkowego. Kwas otrzymany jest z dwutlenku siarki znajdującego się w atmosferze na skutek licznych erupcji wulkanicznych. Chmury mają zdolność odbijania światła słonecznego i stąd Wenus "świeci" na ziemskim nieboskłonie. Od lat `60 obserwujemy planetę Wenus poprzez różnego rodzaju sondy kosmiczne. W 1961 r., Związek Radziecki wypuścił w kosmos pierwszą sondę z serii Wenera, aż do Wenery 16 w 1983 r., oraz sond Wega I i Wega II w 1984 r. Stany Zjednoczone wypuściły sondę Mariner 2, 5, 10 a następnie w 1978 r. dwa statki Pionier oraz statek kosmiczny Magellan w 1990 r. To dzięki nim posiadamy te cenne informacje o tej planecie.

Ziemia i Księżyc - układ podwójny?

Księżyc to naturalny satelita a jednocześnie nierozerwalny z Ziemią towarzysz naszej planety. Przy jego obserwowaniu niewymagalne jest użycie specjalistycznego sprzętu. Można do podziwiać nieuzbrojonym okiem. Dzięki zastosowaniu prostej lornetki zdolni jesteśmy do obserwacji niezliczonej liczby szczegółów na jego powierzchni. Jak pozostałe planety i satelity w Układzie Słonecznym świeci ale światło pochodzi z odbicia światła gwiezdnego. Obieg Ziemi przez Księżyc trwa 27,3 doby, wtedy przechodzi on kolejne fazy. Długość miesiąca synodycznego wynosi 29,5 doby. Różnica z pełnym okręgiem rysowanym na niebie przez Księżyc jest rezultatem ruchu Ziemi wokół Słońca.

Układ Ziemia-Księżyc zwany jest często przez badaczy podwójnym układem planetarnym. Masa ziemska przewyższa jedynie 81 razy masę Księżyca, gdy zaś masa Jowisza aż 12000 razy przewyższa swego najbardziej masywnego satelitę, Saturn zaś aż 4000 razy przewyższa masą olbrzymiego Tytana, a Uran 28000 razy swego satelitę Oberona.

Liczne i coraz nowocześniejsze badania dały podstawy do sądzenia, że Księżyc posiada centralne jądro, które budują częściowo stopione skały, otoczone jądrem zewnętrznym o miąższości warstwy około 350 km. Warstwa księżycowego płaszcza i skorupy posiadają łącznie średnicę wynoszącą około 1070 km.

Mars - czerwoną planetą

Mars jest czwartą w kolejności od Słońca planetą w naszym Układzie Słonecznym jak również drugim sąsiadem naszej planety. Regularnie w odstępach 26 miesięcy, gdy Ziemia oraz Mars położone są w biegunach, dzieli ich jedynie odległość około 56 mln km. Mars posiada eliptyczną orbitę oddalona od powierzchni Słońca o około 228 mln. km (tj. 1,5 razy dalej niż nasza planeta), obiegając ja w czasie 687 dni. Długość średnicy równikowej Marsa ma wartość 6794 km - niemalże dwa razy mniej niż średnica Ziemi. Masa Marsa wynosi jedynie 1/10 masy ziemskiej, a wraz z tym wartość siły ciążenia na planecie jest około 2,5 razy mniejsza aniżeli siła ciężkości na Ziemi. Wpływa to na gęstość atmosfery na planecie Mars, która składa się przede wszystkim z dwutlenku węgla ( w 95%). Dodatkowymi składnikami są w 3% azot, w 1,5% argon oraz notowane są słabo wykrywalne ilości tlenu ( w 0,3%) oraz pary wodnej (w około 0,1%). Mars na podstawie tych cech upodabnia się do Ziemi. Doba marsjańska trwa 40 minut dłużej niż na Ziemi. Z kolei kąt nachylenia osi obrotu "Czerwonej Planety" do powierzchni, jaka wyznacza płaszczyzna orbity wynosi 66jest on jedynie o 0,5° mniejszy niż kąt ziemski. Dlatego przebieg pór roku na Czerwonej Planecie zaznacza się podobnie jak na Ziemi, ale tam trwają one dwukrotnie dłużej. Mars pozbawiony jest oceanów, stad wynikają nagłe wahania temperatur atmosfery. Wartość temperatury za dnia może na pewnych obszarach wynosić do 30 °C, a nocą może nastąpić jej drastyczny spadek do około -90 °C, a do -133 °C w obszarze biegunowym w zimowej porze roku. Powierzchnię planety buduje w 60 krzem i żelazo, a stężenie siarki jest około 100 razy większe niż na naszej planecie. Czerwoną barwę piasku planeta zawdzięcza tlenkom żelaza oraz innym związkom, głównie siarczkowi żelaza. W roku 1877 amerykański astronom Asaph Hall dokonał odkrycia dwóch naturalnych satelitów Czerwonej Planety - są nimi: Phobos (Trwoga) oraz Deimos (Strach). Te dwa księżyce to niewielkich rozmiarów ciała niebieskie, posiadające wyraźnie wydłużony kształt. Phobos ma rozmiary: 27 x 21 km, a Deimos 15 x 12 km. Phobos okrążą Mars w ciągu 7 godzin i 40 minut, prędkość ta jest znacznie szybsza niż prędkość obrotu wokół własnej osi. Z kolei Deimos obiega planetę w czasie 30 godzin i 18 minut - ta długość jest wynikiem znacznie bardziej oddalonej orbity od powierzchni planety. Przypuszczalnie Phobos i Deimos stanowiły kiedyś dwie niewielkich rozmiarów planetoidy, które w rezultacie zbytniego zbliżenia się do powierzchni "Czerwonej Planety" uległy przechwyceniu przez marsjańskie siły grawitacyjne.

Pierwsza sonda badająca okolice Marsa została wystrzelona w 1971 r. przez Amerykanów - była to sonda Mariner 9. Krążąc po orbicie dostarczyła do stacji badawczych na Ziemię setek zdjęć obrazujących nawet niewielkich rozmiarów obiekty (100 m). Po pięciu latach Amerykanie wysłali dwie bliźniacze sondy Viking 1 i Viking 2, które penetrowały powierzchnię planety. Sondy Viking doszukały się na powierzchni planety obecności pewniej ilości wulkanów tarczowych, a największym z nich - Olympus Monsem - zainteresowały się bardzo, dokładnie go badając - jego wymiary to: średnica podstawy 600 km, wysokość 26 km powyżej średniego poziomu planety. Kolejnym wulkanem jest Valles Marineris - jest to właściwie układ wielkich kanionów położonych niedaleko równika, o długości 5000 km, głębokości kanionów nawet do około 7 km. ZSSR także wypuścił w kosmos kilka sond, a z nich tylko 3: Mars 2 (27 XI 1971), Mars 3 (2 XII 1971) i Mars 6 (12 III 1974) bezpośrednio badały powierzchnię Marsa. O godzinie 18:56 dnia 4 lipca 1997 roku skonstruowana przez NASA sonda Mars Pathfinder stanęła na powierzchni "Czerwonej Planety". Sonda Mars Global Surveyor wysłana w kolejnych latach, jak poprzednia miała za zadanie dostarczyć odpowiednich danych, aby można było przygotować projekt załogowej wyprawy na tę tajemnicza wciąż planetę.

Jowisz - władca planet

Jowisz to największa planeta w naszym Układzie Słonecznym. Zawiera w sobie ponad 71% materii okołosłonecznej. Stanowi olbrzymią kulę gazową o długości średnicy 142984 km, masa planety jest prawie 318 razy większa niż masa Ziemi. Prawdopodobnie wewnątrz niej znajduje się centralne skaliste jądro, o wielkości średnicy ponad 30000 km, zbudowane z przeważającej części z żelaza oraz krzemianów. Jądro otoczone jest sferą wodoru pod postacią metaliczną (najgłębsze otchłanie), ciekłą i gazową (zewnętrzna warstwa). Ta ostatnia warstwa widoczna jest z powierzchni Ziemi. Obserwując Jowisz jedynie przez niewielką lunetę dostrzegamy zaznaczające się spłaszczenia biegunowe. Jest to rezultatem płynnego składu planety, który potęgowany jest przez szybki obrót wokoło własnej osi (czas trwania doby - 9,841 godz.; czas trwania roku - 11,8 lat ziemskich). Atmosfera Jowisza poddawana jest silnej cyrkulacji w zewnętrznej warstwie. Jest to wynikiem różnych prędkości obrotowych. Na równiku powietrze wiruje najszybciej, a na biegunie najwolniej. Często wytwarzają się w atmosferze znaczne powierzchniowo plamy, podobne do cyklonów. Tak też się dzieje w przypadku Wielkiej Czerwonej Plamy, którą odkryto w latach pięćdziesiątych XVII w. Plama przemieszcza się w kierunku odwrotnym do ruchu wskazówek zegara w czasie około 6 dni. Współcześnie posiada wymiary: 26200 km długości i 13800 km szerokości. Prawdopodobnie stanowi ona wielki antycyklon, wiruje ona na wysokości około 8 km powyżej powierzchni chmur. Jej czerwona barwa jest rezultatem prawdopodobnie zawartości fosforu, który przemieszcza się od dołu ku górze wraz z unoszącą się materią pod postacią fosfowodoru (PH3), który rozkładając się oddaje czerwonawy fosfor. Jowisz strzeżony jest przez 16 naturalnych satelitów, a cztery o największych rozmiarach (Io, Europa, Ganimedes, Kalisto) znane były już za czasów Galileusza. Io poruszająca się po orbicie o promieniu 421600 km jest najbardziej interesującym obiektem niebieskim. Okrąża ona Jowisz w płaszczyźnie równikowej w czasie 1,77 dnia. Znajduje się stale pod wpływem siła grawitacyjnych, które dokonują ciągłego podgrzewania jej wnętrza. Stanowi to zarzewie ogromnej aktywności wulkanicznej księżyca. Erupcje wulkanów na Io to wybuchy zarówno siarki jak i innych substancji chemicznych. Pewna ilość tego materiału unosi się wzdłuż orbity Jowisza. Kolejnym księżycem jest Europa, która obiega Jowisza w czasie 3,55 dni. Powierzchnia tego ciała niebieskiego nie jest pokryta kraterami uderzeniowymi, gdyż całkowicie pokrywa ją lód. W odległości 2,5 razy większej od Jowisza niż Io krąży - Ganimedes. Stanowi on wiekowego już satelitę, a jego powierzchnia w historii często była bombardowana przez meteoryty, następnie uległa zlodowaceniu. Najdalej od Jowisza krąży Kalisto. Wyglądem i wielkością podobna jest do Ganimedesa. Jej powierzchnia urozmaicona jest ogromem kraterów o różnych wielkościach. Najbardziej znany jest rejon tzw. Basen Valhalla, kolisty teren ze średnica ponad 600 km, ukształtowany przypuszczalnie na skutek kolizji z asteroidą.

Do dnia 7 XII1995 roku, gdy NASA wysłał pierwszą sondę kosmiczna pod nazwą Galileo, która stała się pierwszym sztucznym satelitą planety, wszystkie informacje o tej planecie pochodziły ze źródła, jakim były sondy Voyager. Wysłane przez sondę Galileo próbki atmosfery rozświetliły badaczom ciemność i niewiedzę jak również uchyliły rąbka tajemnicy o tej nieznanej planecie

Saturn - świat pierścieni

Saturn to prawdopodobnie najpiękniejsza i najbardziej fascynująca planeta naszego Układu Słonecznego. Rozmiarem jest mniejsza tylko od Jowisza. Saturn stanowi również okaz gazowego olbrzyma (średnica równikowa wynosi aż 120 536 km). Wokół niego roztacza się układ pierścieni, największych rozmiarów, najbardziej imponujący ze wszystkich we Wszechświecie. Gęstość Saturna jest niewielka, jej wartość wynosi jedynie 0,69 gęstości wody. Badacze są zdania, że Saturn składa się z centralnego, skalistego jądra, otoczonego warstwą metalicznego wodoru, wokół którego skupiono resztki materii Saturna pod postacią gazów: wodoru i helu, pozostających w gazowym stanie skupienia. Dzięki szybko postępującemu ruchowi wirowemu (10,233 godz.) i niewielkiej masie (95,181 masy ziemskiej), niż jak to jest w przypadku Jowisza, Saturn ma kształt najbardziej spłaszczony ze wszystkich planet w naszym Układzie Słonecznym.

Pierścienie są swoistym znakiem rozpoznawczym planety. Posiadają grubość do 1 km, ale do teraz nie rozwiązano zagadki ich powstania. Pierwszym, który dostrzegł te cuda był włoski astronom Galileo Galilei w lipcu 1610 r.

Wykonane w czasie podróży sond Voyager zdjęcia, stały się źródłem nieocenionych danych, o charakteryzujących budowę planety i okrążających ją pierścieni, jak również satelitów ( których planeta posiada przynajmniej 22). Znaczna ich część określana jest mianem satelitów pasterskich, o średnicy nie przekraczającej 400 km, które powodują, że materia tworząca pierścienie się nie rozprasza. Największy satelita Saturna to Tytan, posiadający średnicę około 5 150 km. Okrążany jest on przez własną atmosferę, która ze swa znaczna gęstością zdolna jest do przysłonięcia całkowicie jego powierzchni. Współcześnie Saturn badany jest przez sondę Cassini, która równocześnie ma za zadanie zbadanie atmosfery wokół Tytana.

Uran - niebieski, zimny i daleki

W 1781 roku astronom z Anglii William Herschel dokonał odkrycia siódmej planety w naszym Układzie Słonecznym - był nim Uran. Jest to następny w kolejności gazowy olbrzym (średnica równikowa wynosi około 51118 km; masa stanowi 14,531 masy ziemskiej). Planeta obiega Słońce na dystansie 2,87 miliarda km, w czasie 84 lat. Jego przypadek jest dość szczególny i niecodzienny - oś obrotu planety położona jest niemalże dokładnie w płaszczyźnie orbity, odchylonej o kąt zaledwie 8°. Wywołuje to zjawisko "toczenia się" Urana w czasie okrążania Słońca - jeden pełny obrót zajmuje planecie około 17,9 godz.). Prawdopodobnie sama planeta zbudowana jest ze skalistego jądra, otoczonego płaszczem zbudowanym z lodu: wody, amoniaku i metanu. Atmosferę buduje zaś hel, wodór i metan, który posiada zdolność absorbowania części czerwonego widma słonecznego, wywołując tym samym niebieską barwę tarczy planety. Uran, na podobieństwo do Jowisza, okrążany jest pasmem cienkich pierścieni, które zbudowane są z mikroskopijnych rozmiarów okruchów materii. Pierścienie planety są niewidoczne z powierzchni Ziemi. Wiele z nich posiada swa miąższość rzędu metrów a nawet centymetrów. Uran strzeżony jest przez 15 satelitów, ale jedynie pięć z nich posiada znaczące rozmiary. W kolejności od powierzchni planety są to: Miranda, Ariel, Umbriel, Titania oraz najdalej położony Oberon. Najwięcej informacji zaczerpnięte zostało z badań sondy Voyager 2, która jest dotychczas jedyną sondą, odwiedzającą okolice Urana.

Neptun i Pluton - granice Układu Słonecznego

Po zaobserwowaniu Urana naukowcom nie dawało spokoju zawirowanie regularności w obrębie orbity Urana. Sądzili, że jeszcze dalej może znajdować się następna planeta. I nie mylili się. Dnia 23 września 1846 dokonano odkrycia Neptuna, okrążającego Słońce w średniej odległości około 4,49 miliarda km od jego powierzchni. Dokonał tego niemiecki astronom Johann Gottfried Galleo. Wiele cech Neptuna wskazuje na podobieństwo do Urana. Planeta ta jest niewiele mniejsza (długość średnicy równikowej wynosi 49528 km), masa planety jest około 17 razy większa niż masa ziemska. Gęstość planetarna wynosi 1,64 gęstości wody. W wyniku tak znacznej odległości od powierzchni Słońca, czas trwania roku na Neptunie wynosi aż 164,7 lat ziemskich. Zaś jeden obrót wokół własnej osi zajmuje planecie tylko 19,2 godzin. Planeta składa się ze skalistego jądra, otoczonego lodowym płaszczem, zbudowanym z cząsteczek wody, amoniaku oraz metanu. Atmosferę Neptuna buduje wodór, hel i metan stąd podobna do poprzedniej planety barwa tarczy planetarnej. Wokół niej znajduje się również układ pierścieni (3). Neptun strzeżony jest przez osiem satelitów, a największymi z nich są Tryton i Nereida.

Sonda Voyager 2 jest źródłem informacji o układzie chmur na Neptunie. Dowiedziono występowanie na powierzchni planety długowiecznej, niebieskiej plamy, nazwanej Wielką Ciemną Plamą, która posiada wymiary 14000 km ( z kierunku wschodniego na zachodni) na 6667 km (z kierunku północnego na południowy). Ale odkrycie Neptuna nie rozwiązało ostatecznie nieregularności ruchów obydwu planet. Długi czas obserwacji zaowocował odkryciem w 1930 roku przez astronoma Clyde`a Tombaugh kolejnej planety w naszym Układzie Słonecznym - Plutona. Ma ona rozmiary, plasujące ja na ostatnim miejscu pod względem wielkości w kolejności planet układu. Jej średnica ma długość zaledwie 2300 km, a masa to jedynie 0,0022 masy ziemskiej. Obiega ona Słońce w czasie 248,54 lat ziemskich, po charakterystycznej orbicie, posiadającej olbrzymi mimośród. Choć planeta oddalona jest od Słońca o 5,913 miliarda km, to w pewnych okresach czasu w czasie swej podróży po orbicie zdolna jest do przedostania się do wnętrza orbity poprzedniej gwiazdy - Neptuna. Naukowcy są zdania, iż Pluton to nie osobna planeta, ale oderwana od macierzystej planety satelita. Dodatkowo jest ona wyposażona w dodatkowego satelitę - Charona, odkrytego w 1978 roku przez amerykańskiego astronoma Jamesa Christy`ego.

Planetoidy - kosmiczny rumosz

Planetoidy nazywane również przez astronomów asteroidami, to niewielkich rozmiarów odłamki skalne, przypominające swym wyglądem i wymiarami księżyce Marsa (Phobos`a i Deimos`a). Długość ich średnicy rzadko jest większa niż 200 km. Największymi znanymi dotąd planetoidami są: Ceres posiadająca średnicę o długości około 1000 km, Pallas (posiadający średnicę o długości około 600km) i Westa (posiadająca średnicę o długości około 550km). Do tera odkryto już wiele tysięcy asteroid. Największe ich zagęszczenie występuje między orbitami Marsa a Jowisza, jak również po obu stronach Jowisza, tzw. Trojanie.

Komety - przybysze z głębi kosmosu

Komety są jednymi z najbardziej interesującymi ciałami niebieskimi w naszym Układzie Słonecznym. Mają one postać brył lodu, o rozmiarach do kilkunastu km. Przemieszczając się po orbitach o znacznej średnicy, w okresie zbliżania się do powierzchni Słońca lód jako podstawowy składnik ich budowy poczyna się topić i w pod postacią pary wodnej dostaje się w przestrzeń kosmiczną. W wyniku działania wiatru słonecznego gazy przemieszczają się w kierunku odsłonecznym, zaznaczając się na nieboskłonie w postaci złocistych warkoczy. Każda kometa wyposażona jest w dwa ogony: jeden z nich składa się z cząstek pyłowych, a drugi ze zjonizowanego gazu - jest to ogon plazmowy. Najsłynniejszą kometą jest kometa Halleya, która obiega Słońce w czasie 76 lat. Ostatnio obserwowano ją z Ziemi w 1986 roku. Jej obecnością ponownie zostaniemy zaszczyceni dopiero w 2061 roku. W czasie jej ostatniej wizyty sonda Giotto zbliżyła się do jej powierzchni, zbierając nowe, nieznane dotąd informacje - o nowym składzie chemicznym tejże komety. Mianowicie nie tylko węgiel, żelazo, wapń, krzem, magnez, potas i tlen buduje jądro komety, ale również wodór, azot i wiele związków organicznych. Ostatnie lata charakteryzowały się częstym pojawianiem się komet na niebie. W 1996 roku na niebie można było obserwować kometę Hyakutakew kolejnych latach pojawiła się kometa Hale-Bopp, ogłoszona przez wszystkich astronomów "kometą stulecia". Stało się to dlatego, że jest ona jedną z najlepiej widocznych i zarazem efektownych komet w historii obserwacji rozgwieżdżonego nieba.