Zasadowość wody to jej zdolność do przyjmowania protonów H+. Określa możliwość zobojętniania kwasów mineralnych w ustalonych warunkach. Ta właściwość wody wynika z obecności węglanów, wodorowęglanów oraz wodorotlenków  Na+, K+, Ca2+ i Mg2+ .

 Zasadowość wód naturalnych w przeważającej części jest rezultatem obecności następujących związków: Ca(HCO3)2 i Mg(HCO3)2. W przypadku wody pitnej ten parametr nie ma istotnego znaczenia, ponieważ  obydwa wodorowęglany rozkładają się w trakcie gotowania .

Wody naturalne, których pH jest niższe od 8.3, zawierają głównie Ca(HCO3)2, Mg(HCO3)2, Fe(HCO3)2, rzadko NaHCO3. Jest to zasadowość alkaliczna. Wody zanieczyszczone ściekami przemysłowymi posiadają odczyn zasadowy (pH powyżej 8,3) i oprócz anionów słabych kwasów, takich jak: HCO3-, CO32-, H2PO4-, HPO32-, SiO32-, mogą pojawić się także mocne zasady - sodowa i potasowa. Dysocjacja w roztworze wodnym NaOH i KOH prowadzi do powstania jonów wodorotlenowych OH-, podobnie jak hydroliza anionów słabych kwasów, np.:

CO32- + 2H2O  H2CO3  + 2OH- .

Na podstawie znajomości pH wody, można wyróżnić zasadowość:

  • p – wyznaczoną w trakcie miareczkowania wobec fenoloftaleiny, zmiana barwy zachodzi w zakresie  pH 8,2 – 10. Zasadowość typu p spowodowana jest przez wodorotlenki;
  • m – wyznaczoną w trakcie miareczkowania wobec oranżu metylowego, zmiana barwy zachodzi w zakresie pH 3,1 – 4,4;
  • zm - zasadowość ogólna jest sumą wszystkich związków chemicznych, występujących w wodzie i reagujących zasadowo wobec fenoloftaleiny powyżej wartości pH 8,3 a wobec oranżu metylowego powyżej 4,5. Zasadowość ogólną wywołują m.in. węglany, wodorowęglany, jednowodorofosforany.

Wody posiadające pH niższe od 4,6 są roztworami kwaśnymi, dlatego nie zobojętniają silnych kwasów.

Pod względem technicznym i gospodarczym zasadowość wody ma duże znaczenie, pod względem higienicznym jest mało istotne.