Cykl komórkowy komórek somatycznych można podzielić na cztery etapy (Rys. 1.):

  • mitoza (okres podziałowy, faza M),
  • posttelofaza (przerwa pierwsza, faza G1),
  • okres syntezy (faza S),
  • preprofaza (przerwa druga, faza G2).

00030129.jpg 

Rys. 1. Schemat cyklu komórkowego w komórkach somatycznych

W fazie G1, czyli w tzw. okresie popodziałowym następuje intensywna synteza białek komórkowych co umożliwia wzrost jądra i cytoplazmy komórki potomnej.

W fazie G2, czyli w tzw. okresie przedpodziałowym (przygotowującym do podziału) następuje synteza białek niezbędnych do wytworzenia wrzeciona podziałowego.

Faza S jest to okres intensywnej syntezy kwasu deoksyrybonukleinowego (replikacja DNA) oraz białek histonowych, które są składnikami chromosomów. Jest to niezbędne w świetle zbliżającego się podziału komórkowego.

G1 + S + G2 = INTERFAZA

Podział mitotyczny komórki:

  1. PROFAZA - jest to okres formowania się chromosomów z substancji chromatynowej. Zanikają wtedy błona jądrowa i jąderko, a centriole rozchodzą się do przeciwległych biegunów komórki i tworzą tzw. włókna wrzeciona kariokinetycznego, które są integralną częścią cytoszkieletu komórkowego.
  2. METAFAZA - jest to faza, gdy włókna wrzeciona kariokinetycznego łączą się z centromerami chromosomów i powodują, że te ustawiają się w płaszczyźnie równikowej dzielącej się komórki.
  3. ANAFAZA - włókna wrzeciona kariokinetycznego skracają się i dzięki temu przyciągają chromatydy (połówki chromosomów) do przeciwległych biegunów komórkowych. Zawiązuje się wrzeciono cytokinetyczne (fragmoplast).
  4. TELOFAZA - na biegunach dzielącej się komórki tworzą się jądra potomne, dalej wytwarza się wrzeciono cytokinetyczne.

Cytokineza jest zapoczątkowana pod koniec anafazy, już po podziale jądra komórkowego. Jest to podział reszty protoplastu. Na początku wytwarza się wrzeciono cytokinetyczne, czyli fragmoplast. W płaszczyźnie równikowej komórki pojawiają się liczne pęcherzyki (wytwarzane w aparacie Golgiego), które zawierają związki pektynowe. Pęcherzyki łączą się ze sobą i powstaje przegroda pierwotna. Ze związków pektynowych powstaje blaszka środkowa, co ostatecznie rozdziela potomne protoplasty.

W wyniku kariokinezy i cytokinezy z jednej diploidalnej komórki macierzystej tworzą się 2 diploidalne komórki potomne.