Z definicji ekologia to nauka zajmująca się określaniem powiązań pomiędzy organizmami a środowiskiem. Termin ten został wprowadzony do obiegu w roku 1869 przez E. Heackela i pochodzi on z greki (oikos-dom, logos-nauka). Ekologia dzieli się na:

Synekologie- czyli naukę badająca wpływ pomiędzy organizmami zamieszkującymi ten sam obszar które są częścią jednej większe jednostki np. ekosystemu.

Autekologię - cześć ekologii badający relację pomiędzy organizmami jednego gatunku a środowiska. Oba terminy ówcześnie pełnia funkcje tylko historyczne.

Przyroda - całość życia ożywionego i nieożywionego.

Środowisko - obszar jaki zasiedla określony gatunek razem z bodźcami jakie maja na nie wpływ.

Ochrona przyrody - dziedzina wiedzy badająca ochronę środowiska a także jego zasobów naturalnych, w celu zapewnienia stałość istnienia.

Ochrona środowiska - jeden z elementów ochrony przyrody zajmujący się ochrona powietrza, wody gleby.

Gatunek- główna jednostka stosowna w taksonomii, definiowana jako grupa naturalnych populacji, których osobniki mogą się ze sobą krzyżować dając płodne potomstwo.

Nazwa gatunkowa jest tworzona zgodnie z jego wytycznymi. Składają ja się na nią nazwa rodzajowa (Homo)i nazwa gatunkowa(sapiens).

Siedlisko -obszar, w jakim dany gatunek żyje i rozmnaża się

Nisza ekologiczna - określa role organizmu w przyrodzie

Rozbiór czynników środowiskowych:

-biotyczne - czynniki pochodzenia przyrodniczego działające w konkretnej sferze na siebie i pozostałych osobników,

-abiotyczne- całość natury nieożywionej, czyli wszystkie bodźce które wpływają na istoty żywe,

-antropogeniczne - pochodzące od człowieka (drogi, pola)

Czynniki ograniczające - ogół czynników mających niekorzystny wpływ na organizmy

Im bardziej podobne nisze ekologiczne mają dwa organizmy żyjące w jednym miejscu , tym silniejsza konkurencja zawiąże się miedzy nimi

Prawo minimum Liebiga - każdy czynnik, którego jest najmniej działa ograniczająco na dany organizm, np. wzrost rośliny może być ograniczony przez niedobór słońca, pokarmu itp.

Prawo tolerancji - każdy organizm ma własny i optymalny zakres warunków egzystencji i zależności od pewnego czynnika. Zarówno niedobór jak i nadmiar może być szkodliwy.

Tolerancja ekologiczna - możliwość organizmów do dostosowania się do zmieniających się warunków zewnętrznych,

Zakres tolerancji - określa nam w jakim stopniu organizmy mogą się przystosować do danej zmiany w zależności do ich możliwość dzielimy je na:

-stenobionty - organizmy przystosowane do życia tylko w wąskim zakresie danej zmiany jak niektóre bakterie lub grzyby,

-eurybionty -gatunki przystosowań do życia w szerokim zakresie tolerancji względem jednego czynnika jak świnia.

-oligobionty -to gatunki przystosowane do dolnych wartości danego czynnika, -

-polibionty -preferują górne zakresy zmienności czynnika

Pod względem rodzaju pożywienia: euryfagi, stenofagi,

Pod względem temperatury: eurytermiczne i stenotermiczne

Eurybionty są to organizmy, które występują najliczniej na kuli ziemskiej.

Eurybionty potrafią być w odniesieniu do pierwszego punktu eurytypowe , zaś stenobiontowe w odniesieniu do drugiego

Zmniejszenie częstotliwości tolerancji jednego czynnika sprowokuje zaburzenia w zakresie tolerancji pozostałych czynników

Margines tolerancji stanie się różnorodny gdy dojdzie do przeobrażania się funkcji endokrynologicznych ( np. w czasie rozrodu)

Gatunki adaptując się w określonych obszarach siedliskowych wytwarzają tak zwane ekotypy - inne rodzaje gatunków przystosowane do środowiska na skutek zmian genetycznych. Prowadza ode do braku zależności od bodźców limitujących

Populacja osobniki tego samego gatunku zasiedlające określony teren i posiadające określoną, mniej lub bardziej zamknięta pule genowa.

Każda populacja posada charakterystyczna dla swojego gatunku strukturę określoną przez:

Rozrodczość,

Śmiertelność, strukturę wiekowa,

Potencjał biotyczny,

Stosunek płci,

Przestrzenne rozmieszczanie osobników,

Preferencje żywieniowe,

Terytorializm,

Rozrodczość to jest to wrodzona zdolność populacji do wzrostu liczebności i dzielimy ją na potencjalną i ekologiczną:

-rozrodczość potencjalna jest wartością stałą dla danej populacji wyznacza górną granicę rozrodczości jaka mogłaby osiągnąć dana populacja w idealnych warunkach

- rozrodczość ekologiczna jest rzeczywistą w danych warunkach rozrodczością populacji, nie jest stała, zależy od liczby samic, wieku osobników oraz czynników środowiska

Rozrodczość jest zależna od:

Liczby osobników

Kompozycji płci

Struktury wieku

Oddziaływań pomiędzy gatunkami

Schorzeń

Katastrof

Krzywa przeżywalności - obrazowa ilustracja zdolności osobników do przeżycia.

Struktura wiekowa - obrazuje udziałową zawartość osobników w określonym wieku

Liczebność- stan liczbowy osobników wchodzących w skład populacji. Jest ona zależna od: rozrodczości - wzrost rozrodczości prowadzi do wzrostu liczebności

śmiertelności -jeśli wzrasta to powoduje spadek liczebności

imigracji - wzrost ilości imigrantów powoduje wzrost ilości osobników

emigracji - spadek liczby emigrantów powoduje wzrost liczebności populacji

Łatwiej ustala się stan liczbowy osobników wielkich, mniej energicznych, niespotykany zasiedlających nieznaczne obszary

Pełną ilość oznacza się gdy mamy do czynienia z populacja lub gatunkiem zagrożonym

Gdy osobniki są niewielkie, energiczne bądź jest ich dużo oznacza się ich zagęszczenie. Definiowane jako ilość osobników przypisanych na jedna jednostkę powierzchni lub objętości

Rozmieszczenie - może być:

-równomierne - ( rośliny w sadach, ogródkach zazwyczaj będące wynikiem ingerencji człowieka plantacje, rośliny rozłogowe, drapieżniki, , pola uprawne , szkółki leśne)

-przypadkowe ( osobniki żyjące samotnie, rośliny rozprzestrzeniające się poprzez wiatr)

-skupiskowe ( malina, mszaki, trawy, pingwiny, wilki)

Strategia pokarmowa - strategia mająca na celu uzyskanie pokarmu

Gradacja - zjawisko masowego rozmnożenia się osobników określonego gatunku zwierząt spowodowana bywa zaburzeniem w równowadze biocenotycznej

Czynniki wpływające na proces gradacji:

Duża ilość pożywienia,

Duża liczba płodnych samic w populacji

Brak konkurencji, korzystne oddziaływania międzygatunkowe

Egzemplifikacja gradacji:

Eutrofizacja ( szybki wzrost populacji glonów w zbiornikach wodnych na skutek silnego nawożenia)

Brak naturalnego zabójcy szkodniki dla roślin, pasożyty zwierząt

Przegląd szkodników:

Biocenoza pól stonka ziemniaczana, Chrabąszcz majowy, Komarnica błotniarka, Omacnica prosowianka, Skrzypionka zbożowa

Biocenoza sadów- Roztocza, Przędziorek sosnowiec

Biocenoza lasów- osnuja osnujka świerkowa borecznikowate trzpiennikowate)

Magazyny- wołek zbożowy, mącznik młynarek, młynarek mączny , strąkowiec fasolowy

Sposoby likwidacji szkodników :

Mechaniczne ( poprzez ich zbiór i unicestwienie)

Chemiczne ( stosowanie środków ochrony roślin )

Agrotechniczne ( podział poletek na mniejsze kawałki , stosowanie roślin odstraszających szkodniki, płodozmian)

Genetyczne ( wszczepianie genów które chronią roślinę przez szkodnikami)

Biologiczne ( wykorzystanie naturalnych wrogów szkodnika, stosowanie repelentów- substancji o nieprzyjemnej woni lub smaku np. naftalen, produkowane w sposób nienaturalny feromony:

Naturalni wrogowie szkodników:

tęcznik liszkarz- strzegonia, osnuja,

brudnica świtezianka błyszcząca - mszyce

przekrasek - korniki

chryzopa, biedronka - błonkoskrzydłe

Niekorzystny wpływ pestycydów na organizmy żywe:

-dużą toksycznością w stosunku do szkodników,

-małą toksycznością w stosunku do pozostałych organizmów, głównie wodnych i człowieka,

-odpowiednią trwałością, tak, aby mogły spełnić swoje zadanie,

-dużą podatnością na degradację, tak by po spełnieniu funkcji szybko zanikały w środowisku.

Podział pestycydów:

  • herbicydy - środki chwastobójcze,
  • bakteriocydy - środki do zwalczania bakterii,
  • fungicydy - środki grzybobójcze.

zoocydy - środki do zwalczania szkodników zwierzęcych: w tej grupie znajdują się m.in. insektycydy - środki owadobójcze (moluskocydy, nematocydy, repelenty, atrktanty, ilt)