Zawał serca jest jednym z najniebezpieczniejszych i najbardziej burzliwie przebiegających objawów choroby wieńcowej, inaczej zwanej chorobą niedokrwienną serca. Oznacza obumarcie fragmentu mięśnia sercowego wskutek jego niedotlenienia. Powstający obszar martwicowy może zajmować różne powierzchnie, najczęściej występuje natomiast niestety obszarze lewej komory serca. Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje zawałów: pełnościenny, gdy obejmuje całą grubość ściany serca oraz zawał niepełnościenny, występujący tylko w warstwie podwsierdziowej. Zdarzają się niestety tak rozległe zawały, podczas których dochodzi do całkowitego zatrzymania akcji serca oraz krwioobiegu, co prowadzi do niemal natychmiastowego zgonu.

Ponad 85% wszystkich zawałów serca jest spowodowanych znacznym przewężeniem lub całkowitym zamknięciem światła tętnicy wieńcowej przez skrzeplinę. Do jej powstania dochodzi najczęściej na skutek pęknięcia blaszki miażdżycowej, co powoduje uwolnienie do światła naczynia elementów powodujących krzepnięcie krwi i powstanie zakrzepu zatykającego tętnicę. Zjawisko to bardzo często dotyczy naczyń o niewielkich jeszcze zmianach miażdżycowych, ponieważ młode blaszki miażdżycowe są mniej stabilne i bardziej podatne na uszkodzenia. Dlatego zawał może być pierwszym zauważalnym dla pacjenta objawem choroby wieńcowej. Przyczyny zawału mogą być różne i czasami nie da się ich określić, jednak nierzadko są następstwem intensywnego wysiłku fizycznego (np. wychodzenia pod górę, biegania) lub stresu. Zdarza się, że mechanizm powstawania zawału serca jest inny, nie związany ze zmianami miażdżycowymi. Wymienić tu można zapalenie tętnic, wrodzoną wadę tętnic wieńcowych, zator, kurcz tętnicy wieńcowej lub reakcję organizmu na przyjęcie narkotyków.

Objawy zawału serca:

Głównym objawem zawału jest bardzo silny ból zlokalizowany za mostkiem, trwający nie krócej niż kwadrans, a często nawet kilka do kilkunastu godzin. Ból może promieniować w okolice barków, szyi, żuchwy, nadbrzusza a czasem pleców. Towarzyszą mu duszności, nudności, zimne poty i uczucie lęku a także zasłabniecie (utrata świadomości). U niewielkiej części chorych zawał może powodować nietypowe i niezbyt intensywne, a zatem trudne do rozpoznania objawy, jak bóle brzucha, nudności i osłabienie. Czasem występuje zupełnie bezobjawowo.

Dla postawienia pewnej diagnozy przeważnie wystarcza zapis elektrokardiogramu (EKG), w którym zmiany mogą nawet sugerować lokalizację obszaru martwicowego w sercu.

Aby uniknąć zawału serca należy kontrolować ciśnienie tętnicze (nie powinno przekraczać 140/90mmHg), sprawdzać co jakiś czas poziom cholesterolu we krwi i nie dopuszczać do otyłości. Nie powinno się także zapominać o aktywności fizycznej, zdrowym odżywianiu i unikaniu stresu.