Cukrzyca, to duży problem współczesnego człowieka. Stała się chorobą społeczną, atakującą głównie społeczeństwa wysoko rozwinięte. Przypuszcza się, że procent ludzi chorujących dochodzi do 5 %, zwłaszcza w tych dobrze rozwiniętych krajach. Polska jest krajem o dużej liczbie chorujących na cukrzycę, gdyż przekracza ona milion osób. Prawdopodobnie następny milion Polaków choruje na cukrzycę nie wiedząc o tym. Choroba ta polega na zbyt wysokim poziomie cukru (glukozy) we krwi, co jest często przyczyną wielu poważnych chorób, np. uszkodzenia oczu (do utraty wzroku włącznie), uszkodzenia nerek, serca. Walka z cukrzycą powinna polegać przede wszystkim na uświadamianiu ludzi w sprawach opisywanej choroby, czyli o sposobie walczenia z nią, metodach jej zapobiegania, prowadzeniu takiego trybu życia, który obniża ryzyko zachorowania. Prawidłowa dieta oraz wysiłek fizyczny, obniżający poziom glukozy we krwi zapobiega cukrzycy, a nawet pomaga ją zwalczać. Chorzy mogą mierzyć sami poziom glukozy we krwi w warunkach domowych. Istnieją obecnie specjalne aparaty oraz dodatki (np. paski) do przeprowadzania takich pomiarów. Pacjent może szybko i w praktycznie bezbolesny sposób sam skontrolować poziom glukozy. Oczywiście nadzór lekarza nad chorym jest niezbędny, ale może on być zminimalizowany dzięki samokontroli pacjenta.

Wyróżnia się różne rodzaje cukrzycy:

  1. typ pierwszy cukrzycy, często występujący u ludzi młodych, stąd też nazywany cukrzycą młodzieńczą, insulinozależną, powstaje w wyniku zniszczenia komórek trzustkowych produkujących insulinę, która ma obniżać poziom glukozy we krwi; ok. 20 % chorych na cukrzycę choruje na typ pierwszy; leczenie polega na podawaniu insuliny w zastrzykach oraz stosowaniu wysiłku fizycznego i odpowiedniej diety
  2. cukrzyca drugiego typu, niezależna od insuliny, nazywana cukrzycą ludzi dorosłych, nie jest spowodowana brakiem insuliny, ale jej nieprawidłowym działaniem w organizmie; dolegliwościami często współistniejącymi z cukrzycą typu drugiego są otyłość i nadciśnienie tętnicze; choroba głównie ludzi starszych; ponad 80 % ludzi cierpiących z powodu cukrzycy choruje na jej typ drugi; leczenie tej odmiany cukrzycy polega głównie na stosowaniu odpowiedniej diety, w drugiej kolejności na ćwiczeniach wysiłkowych oraz na podawaniu leków, które obniżają poziom glukozy (cukru) we krwi
  3. cukrzyca kobiet ciężarnych, to taka, którą spotyka się u pacjentki po raz pierwszy w okresie ciąży i zanika ona po narodzinach dziecka; kobiety chorujące na cukrzyce w czasie ciąży są zagrożone zachorowaniem na inną postać cukrzycy po porodzie w późniejszym okresie; leczeniem cukrzycy u ciężarnych powinni zajmować się specjaliści od ginekologii i diabetologii
  4. cukrzyca nazywana wtórną, to tak naprawdę grupa różnych postaci cukrzycy, które różnią się od siebie i od wymienionych wcześniej odmian; cukrzyca wtórna stanowi ogółem ok. 3 % wszystkich przypadków cukrzycy na kontynencie europejskim i północnoamerykańskim; najczęściej tej odmianie cukrzycy towarzyszą inne choroby, a pojawia się ona po leczeniu niektórymi lekami, stosowanymi w chorobach układu krążenia, gruczołów, tarczycy, w przypadku akromegalii (choroba polegająca na przeroście kości obwodowych), w chorobie Cushinga, w nowotworach nadnerczy, również chorobach trzustki, jej usunięcia (chirurgiczne wycięcie); stany zapalne trzustki prowadzą do pojawienia się cukrzycy wtórnej
  5. cukrzyca może też pojawić się u ludzi, którzy odżywiają się nieprawidłowo (pokarm nie zawiera wielu ważnych składników), żyją w stresie; taka cukrzyca pojawia się głównie u ludzi żyjących w Afryce, Azji i Ameryce Południowej, czyli tam, gdzie panuje bieda i głód

Ludzie chorujący na cukrzycę mogą nawet nie zdawać sobie sprawy ze swojego stanu zdrowia. Podstawowe objawy, które towarzyszą cukrzycy i które powinny zaniepokoić każdego człowieka, to:

  1. pojawiający się cukier w moczu, można go wykryć przy pomocy badań laboratoryjnych moczu
  2. częstomocz i obfitomocz, czyli częste oddawanie moczu oraz oddawanie moczu w dużych ilościach
  3. podniesiony poziom glukozy we krwi, badanie krwi należy wykonywać na czczo
  4. osoba chora na cukrzycę odczuwa wzmożone pragnienie
  5. częste oddawanie moczu w dużych ilościach prowadzi do wypłukiwania z organizmu soli mineralnych, witamin, niektórych związków, a ich brak prowadzi do nieprawidłowości w funkcjonowaniu całego organizmu, może to być przyczyną złego samopoczucia; utrata potasu z organizmu prowadzi do silnych skurczów mięśni i nieprawidłowej pracy serca
  6. utrata masy ciała, to jeden z głównych objawów cukrzycy, w dodatku spadek wagi może być dość szybki (utrata dużej masy ciała w krótkim czasie)
  7. zakażenia skórne w postaci grzybic, zakażenia bakteryjne układu moczowego, ponieważ glukoza jest pożywką dla mikroorganizmów, a jej podwyższona ilość sprawia, że bakteriegrzyby chętnie osiedlają się na skórze, w drogach moczowych, w układzie pokarmowym, tym bardziej, że układ odpornościowy jest osłabiony
  8. w wydychanym powietrzu da się wyczuć zapach acetonu (dimetyloketonu), który powstaje z glukozy w wyniku przemian zachodzących w organizmie chorego

Stan, kiedy we krwi człowieka jest za dużo cukru (glukozy) nazywamy hiperglikemią (powyżej 160 mg % glukozy we krwi). Może jednak też być za mało cukru, wówczas mówi się o hipoglikemii (ilość glukozy we krwi poniżej 60 mg %). Hipoglikemia może pojawić się w wyniku złego odżywiania, nadmiaru insuliny w organizmie, nadużywania alkoholu czy też zbyt częstego i ciężkiego wysiłku fizycznego. Człowiek, który ma za mało glukozy we krwi jest osłabiony, szybko się męczy, poci się nadmiernie, odczuwa zimno (niekoniecznie) i głód (to poziom glukozy jest wyznacznikiem głodu i sytości).