Podstawową jednostką budowy wszystkich organizmów jest komórka. Ze względu na zasadnicze różnice w budowie, komórki podzielono na: komórki prokariotyczne, obejmują bakteriesinice oraz eukariotyczne, do których zaliczamy wszystkie komórki z wyjątkiem bakterii i sinic.

Głównymi składnikami komórki są: cytoplazma i jądro komórkowe.

Cytoplazma jest to bezpostaciowa cytoplazma, czyli hialoplazma, zwana również cytosolem, fizycznie koloidem. W bezpostaciowej cytoplazmie występują różne struktury zwane organellami cytoplazmatycznymi (komórkowymi).

Podstawą budowy struktur komórkowych jest błona. Trzon błony stanowią fosfolipidy ułożone w dwóch warstwach. Hydrofobowe łańcuchy kwasów tłuszczowych obu warstw są skierowane ku sobie, chroniąc się przed wodą, a hydrofilowe składniki fosfolipidów skierowane są do fazy wodnej.

Retikulum szorstkie jest utworzone przez system regularnie, często równolegle, ułożonych błon, otaczających przestrzenie zwane cysternami. Zewnętrzne powierzchnie tych błon pokryte są ziarnistościami, czyli rybosomami. Niezależnie od rybosomów związanych z błonami w cytoplazmie podstawowej występują rybosomy wolne. W retikulum szorstkim rybosomy połączone są z błoną za pomocą podjednostki dużej.

Retikulum gładkie, jest utworzone przez nieregularny układ błon przypominający nieco ser szwajcarski. Jego funkcja wiąże się z syntezą kwasów tłuszczowych, cholesterolu i sterydów.

Retikulum obu rodzajów kontaktują się ze sobą. Liczba i jakoś błon retikulum endoplazmatycznego zależy od funkcji komórki.

Aparat Golgiego, pojedynczy element tego aparatu to diktiosom, stanowi zespół 4-8 obłonnionych, spłaszczonych, rozszerzonych w końcach cystern. W skład diktiosomu wchodzą również liczne pęcherzyki powstające przez odcinanie końcowych rozdęć. Funkcja aparatu Golgiego jest złożona, ale zawsze wiąże się z wydzielaniem (sekrecja).

Wydzielina przekazywana jest w obszarze komórki i poza jej obszar. Najważniejsze zadanie aparatu Golgiego to glikolizacja białek.

Szczególnymi organellami są mitochondria. Są zbudowane z dwóch błon. Zewnętrzna jest gładka, a wewnętrzna pofałdowana tworzy grzebienie mitochondrialne. W macierzy mitochondrialnej zlokalizowane są enzymy cyklu Krebsa i enzymy łańcucha oddechowego.

Wyłącznie w komórkach roślinnych występują plastydy.

Do struktur cytoplazmatycznych mających wygląd pęcherzyków należą lizosomy, peroksysomy i glikoksysomy.

Lizosomy powstają z błony retikulum gładkiego. Funkcją ich jest trawienie wewnątrzkomórkowe.

Mikrotubulemikrofilamenty są włóknistymi strukturami pełniącymi funkcję szkieletu komórki, czyli cytoszkieletu. Dzięki tym strukturą komórki mają różne kształty.

W obszarze cytoplazmy występują wodniczki zwane wakuolami.

Większość komórek ma jedno jądro, a gdy jest ich więcej to są to komórczaki.

Jądro otoczone jest podwójną błoną, w której znajdują się liczne pory umożliwiające wymianę związków chemicznych między jądrem a cytoplazmą. Wnętrze jądra wypełnia macierz zwana karioplazmą, w której znajduje się chromatynająderko.

Chromatyna utworzona jest z DNA, białek pistonowych, białek niehistonowych oraz niewielkiej ilości RNA. Każda komórka organizmu należąca do jednego gatunku ma stałą, charakterystyczną dla niego liczbę chromosomów.