Populacją nazywamy osobniki jednego gatunku zasiedlające określony obszar i charakteryzujące się następującymi parametrami: liczebność, zagęszczenie, rozrodczośćśmiertelność.

Liczebność - liczba osobników w populacji w danym momencie. Ulega ona zmienności w czasie dzięki śmiertelności i rozrodczości.

Rozrodczość populacji to jej wrodzona zdolność do zwiększania liczebności. Można wyróżnić dwa typy rozrodczości:

1. rozrodczość potencjalna to wartość stała dla określonej populacji; wyznacza ona maksymalną rozrodczość jaka mogłaby zostać osiągnięta przez daną populację w warunkach idealnych;

2. rozrodczość ekologiczna to w określonych warunkach rzeczywista rozrodczość populacji; jest ona niestała i zależy od wieku osobników, czynników środowiska oraz liczby samic.

Przeciwstawieństwo rozrodczości to śmiertelność. W jej wyniku zmniejsza się liczebność populacji. Jest ona określana jako liczba zgonów przypadających na określoną jednostkę czasu i jest warunkowana fizjologicznie, genetycznie i ekologicznie.

Opór środowiska to takie warunki środowiskowe, które przyczyniają się do zwiększenia śmiertelności (np. powodzie, głód, susze, drapieżniki, czynniki chorobotwórcze).

Śmiertelność spełnia wiodącą rolę w regulowaniu liczebności populacji. W warunkach korzystnych liczebność populacji rosłaby w nieskończoność. W rzeczywistości zależny ona od zagęszczenia i ogranicza ją szereg czynników. Im bardziej zagęszczona staje się populacja tym więcej osobników podlega zagładzie z powoduj chorób epidemicznych, konkurencji, czynników klimatycznych, stresu. Wszystkie te czynniki łącznie stanowią tzw. mechanizm samoregulacji populacji. W następstwie działania stresu organizm postawiony jest w stan alarmowy. Uruchomione zostają systemy obronne, nasila się wydzielanie hormonów, które wzmacnia organizm w walce ze stresem. Wysokie stężenie produkowanych hormonów powoduje utratę zdolności obronnych organizmu oraz stan wyczerpania. Sprzyja to chorobom zakaźnym, co podnosi śmiertelność. W ten sposób dochodzi do rozrzedzenia populacji, a co za tym idzie powrót do wcześniejszych, korzystniejszych warunków życia. Śmiertelność spada, a populacja znów się zagęszcza. Wewnątrzgatunkowe antagonistyczne kontakty między osobnikami w przegęszczonej populacji doprowadzają do gradacji agresji. Dochodzi wtedy do doboru samców najbardziej agresywnych. Agresja zwiększa bowiem szansę przeżycia, a antagonistyczne kontakty powodują spadek liczebności populacji. Zmniejsza się wówczas częstotliwość obustronnych ataków i ustala się równowaga, a rozrodczość ponownie rośnie.

Człowiek pokonał już naturalne granice rozwoju populacji i stosunku do swojego gatunku wyeliminował dobór naturalny. Populacja ludzka uzależniona jest od następujących regulatorów: śmiertelność, rozrodczość, skład wiekowy populacji. Równocześnie jest ona uzależniona od panującej aktualnie sytuacji społecznej, ekonomicznej, poziomu kulturowego i cywilizacyjnego, trybu życia. Człowiek dzięki temu zarazem wykorzystuje środowisko naturalne i może też je przekształcać.