Składnikami komórki eukariotycznej są:

- błona komórkowa

Związkami wchodzącymi w skład błony komórkowej są głównie lipidy oraz białka. Lipidami występującymi najliczniej w błonie komórkowej są fosfolipidy, glikolipidy, sterole oraz cerebrozydy.

Białka występujące w błonach dzielimy na hydrofobowe oraz hydrofilowe. Ważną role odgrywają także białka integralne.

Cechy błony komórkowej:

  1. półpłynna,
  2. elastyczna,
  3. dynamiczna,
  4. spolaryzowana,
  5. selektywna.

- ściana komórkowa

Składnikami szkieletowymi ( stanowiącymi nawet 40%) ściany pierwotnej są: celuloza, ksyloza albo mannoza występująca w niektórych glonach), chityna ( występuje u grzybów), kwas muraminowy oraz kwas pimelinowy( występują u sinic i bakterii).

Pozostałe składniki ściany komórkowej pierwotnej to białka, hemicelulozy oraz pektyny, ale również woda.

Ściana pierwotna różni się od ściany wtórnej obecnością substancji inkrustujących. Inkrustacja to proces polegający na odkładaniu się wewnątrz istniejącej już ściany specyficznych związków, którymi są lignina lub krzemionka i CaCO3 a wtedy proces ten nazywamy mineralizacją.

Adkrustacja jest procesem odkładania się polisacharydów i tłuszczowców ( kutyny, suberyny, sporopoleniny, w przypadku pyłków roślinnych) na zewnętrznej ścianie pierwotnej.

- aparaty Golgiego

Struktury te maja postać ułożonych na sobie spłaszczonych cystern, w których następuje proces obróbki białek i różnego rodzaju innych związków, które służą zazwyczaj do budowy ściany komórkowej.

- siateczka wewnątrzplazmatyczna

W siateczce wewnątrzplazmatycznej podobnie jak w aparacie Golgiego następuje dołączanie lub odłączanie różnych grup funkcyjnych od związków przeznaczonych do budowy komórki.

- cytoplazma

Cytoplazma, zwana także cytozolem, wypełnia wnętrze komórki. To w niej zawieszone są wszystkie inne organelle. Składa się z fazy rozpraszającej, która stanowi głównie woda oraz z fazy rozpuszczonej, którą stanowią zawieszone w niej substancje białkowe, w tym głównie enzymy, białka fibrylarne, tłuszczowce, nukleoproteidy, jony Ca, Na, Mg, P oraz kwasy tłuszczowe.

Cytoplazma wykazuje charakterystyczne, zauważalne pod mikroskopem ruchy:

- cyrkulacyjne ( odbywa się wokół wodniczek),

- rotacyjny ( odbywa się wokół jednej centralnej wodniczki),

- pulsacyjny ( odbywa się w kilku kierunkach, ale zawsze wokół jednej wodniczki).

- cytoszkielet

Zasadniczymi składnikami cytoszkieletu są:

- mikrotubule, które tworzą wrzeciono kariokinetyczne,

- mikrofilamenty, głównie podporowe o średnicy 12 nanometrów, dzięki nim możliwa jest zmiana kształtu komórki,

- mikrofilamenty pośrednie.

Główna rola cytoszkieletu polega na utrzymywaniu wszystkich organelli w jednym położeniu.

- wakuola

Organella ta otoczona jest pojedynczą błoną komórkową, zwana tonoplastem.

W jej wnętrzu znajduje się sok komórkowy. Płyn ten tworzą zarówno substancje organiczne jak i nieorganiczne. Oprócz wody, ( która stanowi nawet 90% całości), jonów, oraz związków, które wytracają się z roztworu ( szczawian wapnia), spotykamy tu kwasy organiczne, białka, aminokwasy, oraz cukry. Rolą wodniczki jest gromadzenie szkodliwych dla komórki związków oraz jej odtruwanie.

Sok wakuolarny zawiera także glikozydy, takie jak flawony i antocyjany oraz alkaloidy, morfinę i nikotynę. U niektórych gatunków obecne są garbniki.

Rolą wakuoli jest utrzymywanie komórki w odpowiednim uwodnieniu, gromadzenie szkodliwych metabolitów, a w przypadku wodniczek pokarmowych, także trawienie pokarmu.

- lizosomy

Organelle te charakterystyczne są dla komórki zwierzęcej. Pierwotne lizosomy powstają z aparatów Golgiego albo z siateczki śródplazmatycznej. Zawierają głównie enzymy hydrolityczne występujące w formie, prekursorowej, czyli nieaktywnej.

- mikrociałka

Mikrociałkami znajdującymi się w komórce są peroksysomy ( zawierają głównie oksydazy D lub L aminokwasowi) oraz glioksysomy ( zawierają enzymy biorące udział w oksydacji).

Główna rola mikrociałek są polega na przemianach nadtlenku wodoru, uczestnictwie w fotooddychaniu i utlenianiu substratów.

- mitochondrium

Są to elipsoidalnego kształtu organelle, biorące udział w procesach oddechowych. Otacza je podwójna błona komórkowa. Pomiędzy obiema błonami znajduje się perymitochondrialna przestrzeń.

Wnętrze mitochondrium wypełnione jest substancją, zwaną matrix mitochondrialnym. Jest to koloidalny roztwór, w którym zgromadzone są enzymy wchodzące w Cykl Krebsa. Mitochondria są półautonomicznymi organellami, gdyż posiadają własny materiał genetyczny oraz własny aparat translacyjny, który przypomina aparat u prokariota.

- plastydy

Organelle te charakterystyczne są tylko dla komórki roślinnej. W komórce może występować kilka różnych typów plastydów:

- proplastydy, stanowiące pierwotną postać większości plastydów,

- etioplasty, powstają w momencie odcięcia wpływu światła do komórek,

- leukoplasty, znajdują się one głównie w korzeniach i organach zapasowych, mają zdolność do syntetyzowania i przechowywania skrobi ( amyloplasty), w momencie nastawienia ich na działanie światła przekształcają się w chloroplasty,

- chloroplasty, dzięki zawartym w nich chlorofilom i innym barwnikom możliwe jest prowadzenie procesów asymilacyjnych,

- chromoplasty, zawierają one głównie barwniki pomocnicze ( karoteny), nadają kwiatom, owocom, liściom czerwoną lub żółtopomarańczową barwę.

- rybosomy,

Organelle te składają się z dwóch podjednostek ( większej i mniejszej). Występują bardzo licznie w komórce. Ich główną rolą jest udział w procesie biosyntezy białka. Dzięki nim możliwe jest prowadzenie procesy translacji.

- jądro komórkowe

Organella ta otoczona jest otoczką, w której znajdują się liczne pory. Dzięki nim możliwe jest przechodzenie transkryptów DNA. Wewnątrz jądra znajduje się chromatyna, która zawiera zdespiralizowane chromosomy. Czasami w komórce oprócz jądra komórkowego występuje jąderko.