Solaris - charakterystyka bohaterów

Kris Kelvin - główny bohater i narrator powieści, z zawodu psycholog specjalizujący się w badaniu Solaris. Przybywa na stację, aby dołączyć do pracujących tam naukowców, lecz zastaje placówkę pogrążoną w chaosie. Kelvin jest inteligentny, dociekliwy i przywiązany do racjonalnego myślenia. Początkowo próbuje naukowo wyjaśnić wszystkie niezwykłe zjawiska. Kiedy widzi nieznane osoby, podejrzewa u siebie obłęd i przeprowadza obliczenia, aby sprawdzić własną zdolność logicznego rozumowania. Najważniejszym doświadczeniem bohatera staje się spotkanie z Harey, zmarłą przed laty ukochaną. Kelvin czuje się odpowiedzialny za jej samobójstwo, ponieważ porzucił ją i zlekceważył jej rozpacz. Pierwszą kopię dziewczyny usuwa ze stacji, ale do drugiej stopniowo się przywiązuje. Jego stosunek do niej zmienia się: początkowo traktuje ją jak niebezpieczny fantom, później dostrzega w niej świadomą, zdolną do miłości istotę.Kelvin jest bohaterem wewnętrznie rozdartym. Nie wie, czy kocha nową Harey, czy jedynie własne wspomnienie o niej. Kontakt z oceanem zmusza go do zmierzenia się z poczuciem winy, samotnością i ograniczeniami ludzkiego poznania. Po utracie Harey nie opuszcza Solaris. Pozostaje na planecie, zachowując niepewną nadzieję na kolejne spotkanie z czymś niewytłumaczalnym.

Harey – zmarła ukochana Kelvina, odtworzona przez ocean Solaris na podstawie jego wspomnień. Prawdziwa Harey popełniła samobójstwo dziesięć lat wcześniej, gdy została porzucona przez bohatera. Jej powrót stanowi materializację największego poczucia winy Kelvina. Początkowo nowa Harey jest całkowicie zależna od mężczyzny. Nie wie, skąd przybyła, nie potrafi pozostawać sama i panicznie boi się rozłąki. Jej ciało nie jest ludzkie: błyskawicznie się regeneruje i nie może zostać trwale zniszczone zwykłymi sposobami. Z czasem Harey zdobywa coraz większą samoświadomość. Odkrywa, że jest tworem oceanu, a nie prawdziwą kobietą. Wiadomość ta wywołuje w niej kryzys tożsamości i prowadzi do próby samobójczej. Jednocześnie zaczyna podejmować samodzielne decyzje, kochać i troszczyć się o Kelvina. Ostatecznie prosi o unicestwienie, aby uwolnić ukochanego od cierpienia. Jej dobrowolna śmierć jest aktem miłości i dowodem, że stała się niezależną osobą, a nie jedynie kopią wspomnienia.

Snaut - cybernetyk pracujący na stacji i zastępca Gibariana. Kelvin zastaje go w stanie silnego zdenerwowania. Snaut początkowo zachowuje się nieufnie i udziela niejasnych odpowiedzi, ponieważ wie, że nowo przybyły nie uwierzyłby w opowieść o „gościach”, dopóki sam ich nie zobaczy. Jest człowiekiem inteligentnym, ironicznym i przenikliwym. Dobrze rozumie psychologiczne znaczenie działań oceanu. To on wypowiada jedną z najważniejszych myśli powieści: ludzie nie potrzebują innych światów, lecz luster, ponieważ w kosmosie szukają przede wszystkim własnego odbicia. Snaut jest bardziej empatyczny od Sartoriusa. Rozumie cierpienie Kelvina i Harey, choć bierze udział w eksperymentach prowadzonych na stacji. Wykonuje prośbę dziewczyny o unicestwienie, ale nie podejmuje tej decyzji samodzielnie. Jest realistą, sceptycznie oceniającym możliwość prawdziwego porozumienia z oceanem.

Doktor Sartorius – fizyk i kierownik laboratorium, całkowicie skoncentrowany na naukowej stronie wydarzeń. Ukrywa w swoim pomieszczeniu własnego „gościa”, którego tożsamość nie zostaje ujawniona. Sartorius jest wyniosły, nieprzystępny i pozbawiony empatii. Traktuje fantomy przede wszystkim jako przedmioty badań, a nie świadome istoty. Proponuje przeprowadzenie eksperymentów z ich plazmą oraz stworzenie anihilatora, który pozwoli je zniszczyć. Uosabia bezwzględną naukę, która dąży do zdobycia wiedzy i kontroli, nie zważając na moralne konsekwencje swoich działań. W przeciwieństwie do Kelvina nie zastanawia się głębiej nad uczuciami „gości”. To za pomocą skonstruowanego przez niego urządzenia zostaje unicestwiona Harey.

Doktor Gibarian – nieżyjący dowódca stacji i dawny nauczyciel Kelvina. Przed przybyciem bohatera popełnia samobójstwo, nie mogąc poradzić sobie z obecnością własnego „gościa”. Towarzyszyła mu ogromna czarnoskóra kobieta, prawdopodobnie związana z wypartymi wspomnieniami lub pragnieniami naukowca. Gibarian jako pierwszy zetknął się z fantomami, lecz pozostali badacze początkowo uznali, że postradał zmysły. Przed śmiercią pozostawił Kelvinowi wskazówkę prowadzącą do „Małego Apokryfu” i raportu Bertona. Chociaż nie bierze bezpośredniego udziału w wydarzeniach, jego badania oraz śmierć pozwalają Kelvinowi stopniowo zrozumieć sytuację.

Ocean Solaris – ocean plazmatyczny można uznać za jednego z najważniejszych bohaterów powieści. Pokrywa prawie całą powierzchnię planety, wpływa na jej orbitę i tworzy niezwykłe formacje: mimoidy, symetriady oraz inne trudne do sklasyfikowania struktury. Prawdopodobnie jest żywą i inteligentną istotą, jednak jego sposób myślenia pozostaje całkowicie obcy człowiekowi. Potrafi odczytywać zawartość ludzkiego mózgu i materializować ukryte wspomnienia w postaci „gości”. Nie wiadomo jednak, czy pragnie nawiązać kontakt, przeprowadza eksperyment, czy działa bez świadomości cierpienia, które wywołuje. Ocean symbolizuje radykalną obcość oraz granice ludzkiego poznania. Nie daje się opisać przy użyciu ziemskich pojęć. Kelvin porównuje go również do niedoskonałego Boga – istoty mającej ogromną moc, ale nieumiejącej zrozumieć własnych dzieł.

Berton – pilot uczestniczący w jednej z pierwszych wypraw na Solaris. Podczas lotu nad oceanem zobaczył niezwykłe obrazy, między innymi olbrzymie dziecko, które mogło być odtworzeniem syna zaginionego Fechnera. Komisja naukowa odrzuciła jego zeznania, uznając je za halucynacje wywołane zatruciem. Raport Bertona po latach okazuje się jednak ważnym dowodem, że ocean już wcześniej potrafił materializować obrazy pochodzące z ludzkiej pamięci. Bohater reprezentuje świadka prawdy, której nauka nie chciała zaakceptować.

Fechner – uczestnik dawnej wyprawy badawczej, który zaginął podczas eksploracji Solaris. Był prawdopodobnie pierwszą ludzką ofiarą oceanu. Olbrzymie dziecko widziane przez Bertona mogło powstać na podstawie jego wspomnień o osieroconym synu.

Profesor Giese – jeden z pionierów solarystyki i autor szczegółowej klasyfikacji zjawisk tworzonych przez ocean. Opisał między innymi mimoidy i symetriady. Jest symbolem tradycyjnego, systematycznego podejścia naukowego, które potrafi nazywać oraz katalogować zjawiska, ale nie umie wyjaśnić ich sensu ani nawiązać kontaktu z Solaris.