Przejdź na stronę główną Interia.pl
Juliusz Słowacki

Streszczenie szczegółowe

AKT I - sceny od 1 do 15

W posiadłości hrabiostwa Respektów na Podolu pojawiają się hrabia Fantazy Dafnicki i jego przyjaciel, Rzecznicki. Fantazy podejmuje decyzję, będącą wynikiem egzaltowanego kaprysu, o poślubieniu Dianny - córki hrabiego Respekta. Małżeństwo jest rodzajem kontraktu, Fantazy w zamian za rękę Diany zobowiązuje się pokryć półmilionowy dług hrabiego Respekta.

Tymczasem do Respektów przybywają kolejni goście. Są to przede wszystkim Major, czyli Wołdemar Hawryłowicz, major wojsk rosyjskich, były dekabrysta, oraz Jan - wcielony karnie do carskiej armii były powstaniec z 1830 roku. Major i Jan znają gospodarzy sprzed lat. Spotkali się na Syberii, gdzie Respektowie zostali zesłani w ramach represji za sprzyjanie powstaniu listopadowemu. Hrabiostwo wiele zawdzięczają Majorowi, który pomagał im przetrwać najtrudniejszy okres na zesłaniu w Tobolsku. Jan jest zakochany w Diannie, zresztą z wzajemnością. Zaręczyli się na Syberii, Jan nosi na palcu pierścień, który otrzymał od Dianny.

Ostatnim gościem w posiadłości jest hrabina Idalia, sąsiadka Respektów, zakochana w Fantazym i porzucona przez niego. Ich związek narodził się w Rzymie na gruncie romantycznego, pełnego egzaltacji romansu, rozumianego na modłę sentymentalnych poszukiwań idealnej miłości. Od tego czasu minęło już pół roku, jednak Idalia nie zapomniała o bohaterze swych marzeń i westchnień.

Akt pierwszy kończy konfrontacja Fantazego z Dianną. Dziewczyna jest oburzona perspektywą małżeństwa z niekochanym fircykiem, czuje się przezeń kupiona jak towar. Dziewiętnastowieczne realia są jednak nieubłagane, honor ojca, majątek rodziny i obowiązek uszanowania woli rodziców sprawiają, że nie ma wyjścia. Jej gniew tylko ekscytuje Fantazego, kompletnie nieliczącego się z uczuciami młodej dziewczyny.

AKT II - sceny od 1 do 5

Akt drugi rozpoczyna się od monologu Idalii, rozpamiętującej swe rzymskie uczucie do Fantazego, teraz cierpiącej w wyniku odtrącenia przez ukochanego. Idalia postanawia odsunąć się w cień, nie chować urazy do Dianny. Uzasadnieniem takiej postawy są elementy filozofii genezyjskiej - Idalia mówi o umiejętności wzniesienia się ponad świat ludzkich konfliktów i namiętności, ponad osobiste problemy w dziedzinę fantazji, ułudy, w rejony duchowe.

Tymczasem dochodzi do spotkania Jana ze Stellą, siostrą Dianny. Jan dowiaduje się o planowanym na następny dzień zamążpójściu Dianny. Stella tłumaczy, że Dianna nie miała wyjścia, że taka była wola rodziców, że ślub został na niej wymuszony. Jan decyduje się zwrócenie Diannie - za pośrednictwem jej siostry - zaręczynowego pierścionka, który otrzymał od ukochanej jeszcze podczas zesłania, na Syberii.

Stella odchodzi, a z Janem zaczyna rozmawiać Idalia. Szybko orientuje się, że ślub Fantazego i Dianny jest właściwie tragicznym wydarzeniem dla większej grupy osób. Postanawia zatem wziąć sprawy w swoje ręce, zacząć działać. Chce dać Janowi pół miliona na „wykupienie” Dianny, dumny powstaniec jednak odmawia. Idalia odchodzi.

Zrozpaczony Jan spotyka się z księdzem Logą, któremu - ponownie - chce oddać zaręczynowy pierścień. Ksiądz przyjmuje pierścień, przekonany, że Dianna może już bez przeszkód wyjść za mąż za Fantazego.

AKT III - sceny od 1 do 8

W salonie Respektów rozmawiają Fantazy z Rzecznickim. Fantazy żali się, że przybyły wraz z majorem Baszkir (prawdopodobnie przebrany Jan) zabił mu strzałem z łuku - niby przypadkiem - ukochanego psa. Podejrzewa, że za tym zdarzeniem kryje się Idalia, mszcząca się za odrzucenie. Fantazego próbują pocieszyć kolejno hrabia Respekt i jego żona, zapewniając o przyszłym szczęśliwym życiu z Dianą. Fantazy wie, że za ich pięknymi deklaracjami kryją się oczekiwania finansowe.

Kiedy od Respektowej dowiaduje się o chorobie Idalii, postanawia się z nią zobaczyć. Respektowa alarmuje męża, ten czuje, że pół miliona, za które Fantazy miał dostać rękę Dianny, jest zagrożone. W tę sytuację wtrąca się Major, który zdradza, że właśnie zlecił swojemu żołnierzowi porwać Idalię. Respektowie są przerażeni. Wszyscy rzucają się do drzwi, by ratować sytuację. Major na czele, pragnie naprawić swój błąd.

Na to wszystko wpada Fantazy, który widział „porwanie” Idalii. Miał ją złapać jakiś Kałmuk i siłą unieść na koniu. Nie zważając na małżeński kontrakt, postanawia pognać konno za porwaną, pobić Kałmuka, zaś majora wyzwać na pojedynek. Wybiega. Rzecznicki żegna go uszczypliwymi uwagami.

Gdy Rzecznicki zostaje sam, pojawia się... Idalia. Okazuje się, że nastąpiła pomyłka: zamiast Idalii, porwano... żonę Rzecznickiego. Ten jest przerażony, bo takie zdarzenie może okryć go hańbą i złą sławą rogacza. Wybiega.

AKT IV - sceny od 1 do 17

Rzecznickiemu udało się wykupić żonę od Kałmuka, który ją „porwał”. Teraz, w obawie przed wstydem, ukrył się wraz z małżonką w posiadłości Idalii, która deklaruje swą pomoc i dyskrecję. Przybywają Respektowie, przekonani, że porwaną była Idalia, a Fantazy już definitywnie odwróci się od skompromitowanej hrabiny. Zależy im przede wszystkim na sfinalizowaniu małżeńskiego kontraktu, do czego dążą wręcz nachalnie.

Gdy jednak dochodzi do spotkania Rzecznickiego z Fantazym, okazuje się, że sprawy poszły w zupełnie innym kierunku. Fantazy spoliczkował majora, wyzwał go na pojedynek, teraz szykuje się na śmierć. Jako o swej narzeczonej, myśli o Idalii, chce również zadośćuczynić Diannie. Rzecznicki staje po stronie Fantazego i udaje, że podczas pogoni zgubił ślubną intercyzę.

Idalię odwiedza Respektowa, która zdaje sobie sprawę, że do małżeństwa jej córki z Fantazym może nie dojść, że serce Fantazego bije dla innej kobiety. Okazuje się również, że Idalia doprowadziła do spotkania Dianny z Janem. Było to dla hrabianki tak silne przeżycie, że zemdlała i rozbiła sobie głowę.

Tymczasem lokaj przynosi Idalii list od Fantazego, wzywającego ukochaną, by spotkała się z nim w nocy na cmentarzu. Tam chce odebrać sobie życie. Respekt nie dopuszcza do siebie myśli, że do ślubu Fantazego z Dianną mogłoby nie dojść, wzywa żonę, by ruszyli na cmentarz ratować zięcia. Zniechęcony całą sytuacją i nieprzyjazną reakcją hrabiostwa Respektów Jan postanawia powrócić na Sybir.

AKT V - sceny od 1 do 4

Gwałtowne rozwiązanie akcji następuje na cmentarzu. Fantazy i Idalia zamierzają wspólnie popełnić samobójstwo. Nie dopuszcza do tego Major, który strzela do siebie z pistoletu. Jego śmierć będzie aktem pokuty za dawne czasy - brak zdecydowania, który przyczynił się do klęski powstania dekabrystów. Umierając, Major przekazuje skrzętnie oszczędzany przez całe swe życie majątek na wykupienie długu Respekta. Wymusza, by Respektowie, a przede wszystkim Fantazy, zrezygnowali z planów doprowadzenia do skutku kontraktu handlowo - małżeńskiego. Teraz może dojść do szczęśliwego rozwiązania akcji - wiadomo, że Jan ożeni się z Dianną, zaś Fantazy - z Idalią. Taki koniec jest jednak możliwy tylko poprzez ofiarę najwyższą - śmierć Majora. Wstrząsająca ofiara z życia, jaką złożył, by umożliwić innym osiągnięcie szczęścia, powoduje odrodzenie moralne Fantazego, który dostrzega swoją moralną niższość.

Potrzebujesz pomocy?

Romantyzm (Język polski)

Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG

autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A. Sabak, D. Stopka, A. Szóstak, D. Pietrzyk, A. Popławska
redaktorzy: Agnieszka Nawrot, Anna Grzesik
korektorzy: Ludmiła Piątkowska, Paweł Habat

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.

Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu.

Polityka Cookies. Prywatność. Copyright: INTERIA.PL 1999-2020 Wszystkie prawa zastrzeżone.