Duma i uprzedzenie - geneza i gatunek utworu
Jane Austen rozpoczęła pracę nad powieścią w 1796 roku. Jej pierwsza wersja nosiła tytuł „Pierwsze wrażenia” (First Impressions), który nawiązywał do pochopnych ocen dokonywanych przez bohaterów. Po odrzuceniu tekstu przez wydawcę autorka gruntownie go przeredagowała. Pierwsze wydanie powieści Jane Austen zostało opublikowane anonimowo w 1813 roku pod tytułem Pride and Prejudice.
Utwór powstał na podstawie obserwacji życia angielskiego ziemiaństwa. Austen ukazała jego obyczaje, podziały klasowe oraz trudną sytuację kobiet, których przyszłość zależała przede wszystkim od korzystnego małżeństwa.
„Duma i uprzedzenie” jest powieścią obyczajową z elementami romansu, komedii i satyry społecznej. Przedstawia codzienne życie angielskiego ziemiaństwa, relacje rodzinne oraz zwyczaje związane z zawieraniem małżeństw. Dzięki ironii autorka krytykuje snobizm, konwenanse i ocenianie ludzi według ich majątku. Utwór można również uznać za powieść psychologiczną, ponieważ ukazuje przemianę Elżbiety i Darcy’ego oraz rozwój ich wzajemnych uczuć. Współczesne adaptacje starają się wyzyskiwać pomijane dotychczas wątki i stawiać na mniej istotnych bohaterów, np. przez emancypację Mary Bennett. Najsłynniejsza ekranizacja powieści Jane Austen to Duma i uprzedzenie (2005) w reż. Joe Wrighta.
