Żuraw i czapla - problematyka
Wiersz „Żuraw i czapla” Jana Brzechwy opowiada o relacji damsko-męskiej między czaplą i żurawiem, w której brakuje umiejętności podejmowania decyzji i dojrzałości. Żuraw i czapla zachowują się tak, jakby każde chciało mieć ostatnie słowo: gdy jedno jest gotowe na związek, drugie się wycofuje, a kiedy role się odwracają, sytuacja powtarza się od początku. Brzechwa pokazuje w ten sposób huśtawkę emocji: urażoną dumę, obrażanie się, zmianę zdania pod wpływem chwili oraz potrzebę sprawdzenia, czy druga strona nadal będzie zabiegała. Tym samym zabawna historyjka o zwierzętach staje się opowieścią o ludzkim niezdecydowaniu i rozchwianiu emocjonalnym, które towarzyszy ciągłemu odwracaniu się sytuacji.
Bohaterowie nie potrafią rozmawiać uczciwie i wprost. Brakuje im chęci porozumienia, toteż toczą nieustanną i zarazem niepotrzebną walkę o to, kto postawi na swoim. Poeta wyśmiewa ludzką chęć postawienia na swoim, pokazując, że takie postępowanie wcale nie wychodzi nikomu na dobre. Efekt jest przewrotnie smutny: mijają lata, a bohaterowie nie potrafią się porozumieć. Puenta uczy, że jeśli relacja ma się udać, trzeba być uczciwym i nie bawić się w grę pozorów, w której ostatecznie obie strony pozostają przegrane.
Historia przestawiona w wierszu Jana Brzechwy ma charakter uniwersalny i można ją traktować zarówno jako przesłanie dla dzieci, jak i przesłanie dla dorosłych. Współpraca i wzajemne zrozumienie budują dobre relacje, a uparte stawianie na swoim i niezdecydowanie, mogą zrujnować nawet najszczersze uczucie.
