Słoń Birara - streszczenie krótkie
„Słoń Birara” Ferdynanda Antoniego Ossendowskiego to historia niezwykłej przyjaźni dziesięcioletniego Amry ze słoniem Birarą. Akcja rozpoczyna się od śmierci dziadka – starego Bauli, który był kornakiem, czyli poganiaczem słoni, chłopiec musi przejąć jego obowiązki i zadbać o utrzymanie rodziny. Jego ojciec nie może wykonywać tej pracy, ponieważ podczas wojny stracił nogę.
Chłopiec zaczyna pracować ze słoniem Birarą, z którym szybko nawiązuje silną więź. Dzięki pracowitości i pomysłowości dobrze radzi sobie z trudnymi zadaniami i zarabia pieniądze na utrzymanie bliskich. Udaje mu się również przekonać rodziców, aby nie sprzedawali słonia, zarabiając pracą przy wycince drzew więcej niż dziadek.
Po zakończeniu wycinki Amra poznaje angielskiego Kapitana, który zatrudnia go do pomocy przy tropieniu i oswajaniu dzikich słoni. Zadanie okazuje się szczególnie trudne dla Birary, który uczestniczy w brutalnym pojmaniu dzikich słoni i czuje się jak zdrajca. Po zakończeniu pracy chłopiec zawozi Kapitana do pałacu maharadży Tasfina. Tam zaprzyjaźnia się z królewiczem Nassurą. Ich ulubionym miejscem do zabaw jest wąwóz. Pewnego dnia Amra ratuje Nassura przed jadowitym wężem. Maharadża, doceniając odwagę i mądrość chłopca, postanawia objąć go opieką i zapewnić mu wykształcenie. Rodzice Amry otrzymują na tyle dużą sumę pieniędzy od maharadży, że budują nowy dom, zatrudniają ludzi i żyją spokojni o swoją przyszłość.
Amra i Nassur wyjeżdżają na naukę do Londynu, a Birara zostaje w Indiach. Nie mogąc znieść rozłąki, słoń ucieka i samotnie wędruje przez dżunglę. Jego cierpienie z powodu utraty przyjaciela jest ogromne. Odrzucony zostaje także przez dzikie stado słoni. Podczas wędrówki myśliwi ranią go strzałem w bok, po którym niemal nie umiera. Udaje mu się dotrzeć na wyspę, gdzie powoli odzyskuje siły. Po pewnym czasie wraca w okolice pałacu i - uciekając przed kolejnymi myśliwymi -szczęśliwie wpada na maharadżę Tasfina. Władca nakazuje dbanie o zdrowie i kondycję słonia, ale stary Birara jest coraz słabszy.
Kiedy Amra i Nassur wracają z Londynu, szczęśliwy Birara wreszcie spotyka swoich przyjaciół. Podczas królewskiego polowania ratuje Nassura przed atakiem tygrysicy, sam jednak zostaje ciężko ranny. Mimo troskliwej opieki stopniowo traci siły.
Gdy Amra odwiedza rodzinę, Birara towarzyszy mu w podróży. Podczas burzy pomaga chłopcu uratować dwie dziewczynki uwięzione w płonącym budynku ochronki, a następnie prowadzi Amrę do dżungli, gdzie kładzie się na wzgórzu i umiera.
