Do polityka - analiza i interpretacja
„Do polityka” Czesława Miłosza to wiersz biały, składający się z czterech nieregularnych strof o różnej liczbie wersów, bez stałego układu rymów, z nieregularną liczbą sylab. Druga i czwarta strofa są dłuższe, pierwsza i trzecia krótsza, natomiast w całym tekście ważniejszy jest tok składni i retoryczny rytm zdań niż tradycyjna miara wierszowa. Budowa wiersza przypomina płomienną przemowę i kolejne wersy układają się w monolog pełen pytań, apeli i ostrzeżeń.
W warstwie znaczeń jest to swoista przestroga dla sprawujących władzę. Podmiot liryczny pokazuje polityka jako kogoś, kto trzyma w ręku los starców i dzieci, miast i całych narodów. Zwraca uwagę na moralną odpowiedzialność, pisząc: „ocalasz albo gubisz pospolitą rzecz”. Adresat może być bohaterem albo zbrodniarzem i to on decyduje, którą drogę wybierze.
Bezduszny polityk okazuje się jednak mieć także ludzką twarz w otoczeniu własnej rodziny, ale ryzykuje, że „milion rodzin” może go przekląć. Wiersz mocno osadzony jest w doświadczeniu XX-wiecznych totalitaryzmów i wojny, ale mówi o każdym czasie, w którym decyzje jednostek ważą więcej niż życie zwykłych ludzi.
