Spis treści: 

John Ronald Reuel Tolkien urodził się 3 stycznia 1892 w Bloemfontein w Oranii, a zmarł 2 września 1973 w Bournemouth w Wielkiej Brytanii. Był profesorem filologii klasycznej i literatury staroangielskiej na Uniwersytecie Oksfordzkim, a także pisarzem, szczególnie znanym jako autor trylogii Władca pierścieni oraz innych powieści fantasy, których akcja toczy się na mitycznym kontynencie o nazwie Śródziemie. 

John Ronald Reuel Tolkien – ciekawostki 

J. R. R. Tolkien był nie tylko świetnym pisarzem, ale również niesamowitym erudytą i bardzo dowcipnym człowiekiem, którego życie było niezwykle barwne. Oto siedem ciekawostek związanych z autorem Hobbita

Poliglota i twórca języków 

J. R. R. Tolkien zdolności językowe wykazywał już jako dziecko. Będąc już dorosłym, poznał na różnym poziomie ponad 30 języków, w tym wiele wymarłych, jak nordycki, staroislandzki, anglosaski czy gotycki. Próbował uczyć się również języka polskiego, jednak, jak pisał w liście do profesora Przemysława Mroczkowskiego, z powodu podeszłego wieku i braku czasu, szło mu to bardzo opornie. 

Już jako nastolatek, na potrzeby zabawy kuzynki, stworzył swój własny język. Będąc dorosłym człowiekiem, wymyślił co najmniej paręnaście języków, które służyły mu później jako mowa, którą komunikowały się fantastyczne postaci z jego powieści — hobbity, elfy czy krasnoludy.  

Polskie korzenie Tolkiena 

Znawca twórczości Tolkiena, Ryszard Derdziński, twierdzi, że wszystko wskazuje na to, iż przodkowie pisarza mogli pochodzić z Polski. Dwóch, mieszkających w Gdańsku, braci o nazwisku Tolkien w XVII wieku wyemigrowało do Anglii. Jeden z nich okazał się prapradziadkiem pisarza. Jak twierdzi Dredziński, historia Tolkienów w Polsce jest bardzo długa — ślady ich bytowania na polskich ziemiach można znaleźć już w źródłach dotyczących bitwy pod Grunwaldem. 

J._R._R._Tolkien,_1940s
John Ronald Reuel Tolkien /fot. Wikipedia (domena publiczna)

 

Inspiracje dzieciństwem i arachnofobia 

Jako czterolatek J. R. R. Tolkien zamieszkał z matką i bratem w wiejskim Sarehole Mill pod Birmingham. Te dzikie, bajkowe i niezurbanizowane jeszcze okolice stały się dla niego inspiracją do opisania Shire – okolicy, w której mieszkały Hobbity.  

Gdy jako roczniak przebywał jeszcze w Oranii, został tam ukąszony przez tarantulę. Od tego czasu te zwierzęta napawały go dużym lękiem. Nie dziwi więc fakt, że w jego dziełach często pojawiają się ogromne, jadowite i złowrogie pająki. 

Zakazana miłość 

W wieku szesnastu lat poznał swoją pierwszą miłość — starszą od siebie o trzy lata Edith Bratt. Gdy o sekretnym romansie dowiedział się ksiądz Francis Morgan (który po śmierci matki Tolkiena, przejął opiekę nad nim i jego bratem), zakazał mu spotkań z dziewczyną do ukończenia przez niego 21. roku życia. Tolkien obiecał dziewczynie, że za kilka lat do niej wróci. Gdy osiągnął pełnoletniość, napisał do Edith list z prośbą, by za niego wyszła. Dziewczyna była już zaręczona, ponieważ myślała, że John przez tyle lat nie da rady dotrzymać słowa. Pod jego namową zerwała jednak zaręczyny, a kilka lat później wzięli z Johnem ślub i byli małżeństwem do końca życia Edith. Ich miłość stała się dla pisarza inspiracją do stworzenia historii miłości Berena i Luthien. 

Bitwa nad Sommą  

Tolkien po skończeniu studiów, latem 1916 roku, zaciągnął się do armii i wziął udział w najkrwawszej bitwie I wojny światowej — bitwie nad Sommą. Z powodu swojego wysokiego wykształcenia został podporucznikiem 13 Batalionu Strzelców Lancashire. Zginęło tam wówczas trzech jego najlepszych przyjaciół. Na froncie dostał gorączki okopowej i w listopadzie 1916 roku, kilka dni przed końcem bitwy, został odesłany na leczenie do Anglii. Pisarz twierdził jednak, że doświadczenia wojenne nie miały wpływu na jego twórczość literacką. 

1024px-Cheshire_Regiment_trench_Somme_1916
W trakcie udziału w bitwie nad Sommą Tolkien nabawił się gorączki okopowej /fot. Wikipedia (domena publiczna)

 

Przyjaźń z C.S. Lewisem 

W 1925 roku Tolkien został kierownikiem katedry języka staroangielskiego na Uniwersytecie w Oksfordzie. Tam poznał Clive’a Staplesa Lewisa. Ze względu na wspólne zainteresowania kulturą nordycką, szybko narodziła się między nimi przyjaźń. Profesorowie byli pierwszymi czytelnikami swoich powieści i dzielili się wzajemnie uwagami co do swojej twórczości. Dzięki wsparciu Tolkiena Lewis napisał m.in. Opowieści z Narnii

Wariat drogowy 

Tolkien nigdy nie przepadał za samochodami, najczęściej przemieszczał się więc rowerem lub koleją. Miał jednak w posiadaniu jedno auto, które akceptował. Był to Morris Cowley, nazywany przez niego Old Jo. Pisarz był istnym wariatem drogowym. Pędził, nie dbał o przepisy, nie zważał na inne samochody, a pewnego razu zakończył rodzinną podróż z dwoma przebitymi oponami i samochodem wbitym w ścianę. W późniejszych latach w ogóle zrezygnował z posiadania pojazdu, ze względów ekologicznych. 

oprac. Joanna Cwynar

 

Przeczytaj również:

Jakie wykształcenie mają reprezentanci Polski? Dwóch zdobyło właśnie tytuł licencjata

10 najbardziej inteligentnych ludzi świata

Podróż do przeszłości. Kontrowersyjny eksperyment Ellen Langer