Wydawać by się mogło, że śnieg jako stosunkowo powszechne zjawisko meteorologiczne nie kryje w sobie żadnych tajemnic. Ot po prostu, taki mamy klimat i zimą krajobraz spowija biała warstwa puchu – ku uciesze dzieciaków i fanów sportów zimowych. Okazuje się, że śnieg może być znacznie bardziej fascynującym zjawiskiem przyrodniczym, niż mogłoby się pozornie wydawać. Jak powstaje? Dlaczego skrzypi i wygląda, jakby palił się na czarno? Odpowiedzi na te pytania mogą zaskoczyć.

Co to jest śnieg?

Do tego, by zamiast deszczu jesienią i zimą spadł śnieg, konieczne jest spełnienie kilku warunków. Najważniejszym jest oczywiście temperatura. By śnieg mógł się pojawić, musi ona spaść poniżej zera stopni Celsjusza. Wówczas zgromadzone w chmurach cząsteczki pary wodnej zaczynają łączyć się w kryształki lodu. Zjawisko to nazywane jest resublimacją i prowadzi do powstania płatków śniegu.

Dlaczego śnieg jest biały?

Skoro woda jest przezroczysta, a to właśnie z niej tworzą się kryształki lodu, zbijające się w płatki śniegu, to logicznym byłoby, że one także będą przeźroczyste. Nic bardziej mylnego! Dlaczego śnieg jest biały? Okazuje się, że za zjawisko to odpowiada rozproszenie i załamanie się światła. Śnieg odbija ponad 90 procent światła, które na niego pada. Równocześnie rozprasza je równomiernie. Po przebyciu takiej drogi, docierając na siatkówkę oka, światło przybiera białą barwę – a raczej tak odbierane jest przez ludzi. Warto zwrócić uwagę też na to, że w niektórych miejscach na świecie śnieg może przyjmować też inne barwy – od różu po czerwień. Za te nietypowe kolory odpowiadają glony z gromady zielenic żyjące na powierzchni śniegu.

Dlaczego śnieg skrzypi?

Chyba każdy kojarzy charakterystyczny dźwięk, jaki wydaje śnieg, gdy spaceruje się po nim. Biały puch zapadając się pod naszymi stopami, po prostu skrzypi. Skąd pojawia się ten odgłos? Okazuje się, że są za to odpowiedzialne kryształki lodu, z których jest on stworzony. Pękają one pod naciskiem ciężaru i rozdzielają się. Zjawisku temu towarzyszy charakterystyczne skrzypienie.

93378021_l
Za skrzypienie śniegu odpowiadają kryształki lodu/Fot.123RF

Dlaczego śnieg pali się na czarno?

Jeszcze kilka miesięcy temu w sieci furorę robiły nagrania, na których zaskoczeni ludzie dziwili się, że śnieżki wystawione na bezpośrednie działanie płomienia zapalniczki nie topią się od razu, a czernieją. Jak to możliwe? Okazuje się, że jest to całkowicie naturalne zjawisko. Jest ono wynikiem osadzania się na powierzchni śnieżki sadzy z butanu, którym napełniane są najczęściej zapalniczki. A dlaczego śnieżka się nie topi? Topi się, tylko woda zostaje pochłonięta przez niestopiony jeszcze śnieg w jej wnętrzu, a jej reszta zamienia się od razu w parę wodną. Właśnie dlatego ze śnieżki nie zaczyna od razu kapać woda.

Dlaczego śnieg nie gasi pragnienia?

Skoro śnieg to po prostu zamknięta w kryształkach woda, dlaczego nie powinno się go jeść ani pić? Wbrew pozorom sam puch nie gasi pragnienia. Co więcej, jego spożywanie może przynieść więcej szkód niż korzyści. Owszem – może w ostateczności stanowić źródło wody, ale nie będzie ona czysta. W dodatku jej pozyskanie może nie być łatwe. Sam śnieg włożony do ust może spowodować odmrożenia i podrażnienia, a dodatkowo wyziębić organizm.

Czytaj także:

Tak nauczysz dziecko tabliczki mnożenia

Dlaczego śnieg odwadnia?

Śnieg nie jest dobrym źródłem wody nie tylko ze względu na swój stan, ale też właściwości i zawartość. Wbrew pozorom na puch nie składa się jedynie woda. Naukowcy udowodnili, że płatki śniegu bywają mocno zanieczyszczone – tworzą się wokół pyłków w atmosferze, a te coraz rzadziej mają naturalne pochodzenie. W śniegu znajdują się m.in. benzen, toluen, ksylen i etylobenzen. Niektóre z tych substancji mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie, a także wywoływać odwodnienie.

Cząsteczki wody w śniegu

Ile cząsteczek wody kryje się w jednym płatku śniegu? Odpowiedź na to pytanie może naprawdę zaskoczyć! W końcu pojedyncze płatki śniegu często nie przekraczają kilku milimetrów średnicy. Jak się okazuje, zaledwie jedna śnieżynka może kryć w sobie aż 10 trylionów cząsteczek wody!

47557983_l
Jedna śnieżynka może zawierać 10 trylionów cząsteczek wody/Fot. 123RF

Dlaczego śnieg się nie lepi?

Chyba każde dziecko zna uczucie rozczarowania wywołane przez niedający się lepić w bałwana śnieg. Wydawać by się mogło, że już nic nie może pójść źle – w końcu krajobraz przykryty został warstwą białego puchu, nic zatem nie stoi na przeszkodzie, by ulepić bałwana. Ostatecznie jednak okazuje się, że to sam śnieg płata figla i się nie lepi. Dlaczego? Razem ze spadkiem temperatury śnieżynki zaczynają się wysuszać, a co za tym idzie gorzej się ze sobą łączą. Im zimniej, tym bardziej śnieg zaczyna przypominać nieregularny pył.

Największa śnieżynka

Przeciętnej wielkości śnieżynki mają średnicę około 5 milimetrów. Czasem trafiają się oczywiście większe, jednak rzadko mają taki rozmiar, by przejść do księgi rekordów Guinnessa. Tytuł największego zaobserwowanego płatka śniegu przypadł śnieżynce z Montany z 1887 roku. Miała ona średnicę 38 centymetrów!

Wyjątkowe formy płatków śniegu

Czy wszystkie płatki śniegu są od siebie różne? Najprawdopodobniej tak. A jeśli nie, to ich powtarzalne kształty są niezwykle rzadkie. Śnieżynki występują w najróżniejszych wariantach. Badacze zajmujący się tą kwestią naliczyli co najmniej 6000 kształtów!

Kształt śnieżynek

O ile płatki śniegu mogą przyjmować niezliczoną ilość form, o tyle ich podstawą zawsze będzie sześciokątny kształt. Związane jest to ze strukturą cząsteczek wody, z których powstaje biały puch.

Czytaj również: 

Strach przed wata, włosami i...kobietami

Jak oszukać umysł i ciało

Białko rekina vs. COVID-19