1. ABC

Nasze rodzime abecadło, czyli graficzny zapis mowy, kryje w sobie wiele ciekawostek. Wywodzi się ono z alfabetu łacińskiego i posiada 32 litery.

2. Skąd pochodzi nasz język?

Mimo że patriotycznie często wierzymy w unikatowość naszego języka, to musimy pogodzić się z faktem, że wywodzi się on z języka praindoeuropejskiego. 

Przeczytaj również: Połączenie się tych dziur może spowodować katastrofę

3. Pierwsze zdanie

1270 rok przyniósł nam pierwsze pełne zdanie w języku polskim. Można je znaleźć w Księdze Henrykowskiej i brzmi ono „Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj”, co oznacza „Pozwój, niech ja pomielę, a ty odpocznij” Ta fraza pochodząca z XIII wieku opisuje fragment życia codziennego małżeństwa z tamtych czasów. 

4. Bliskie rozmowy

Bardzo często bliźniacy, szczególnie gdy są młodzi, komunikują się za pomocą specjalnego języka, który rozumiany jest tylko przez nich samych. W polskim słowniku hasło określające to zjawisko kryje się pod pojęciem „kryptofazja”. 

5. Co z tymi imionami?

W 2020 roku najczęściej wybieranymi imionami dla dzieci były Julia, Zofia, Zuzanna, Jan, Jakub i Antoni. Wbrew pozorom – żadne z nich nie jest pierwotnie polskie. Pochodzenia tych słów należy doszukiwać się w łacinie czy starogrece. 

Book_of_Henryków
Pierwsze zdanie w języku polskim - "Day ut ia pobrusa, a ti poziwai" /fot. Wikipedia (public domain)


6. Ach, ten pantałyk!

Język polski posiada wiele niepozornych pojęć, których znaczenie nie jest oczywiste, szczególnie na pierwszy rzut oka. Na przykład słowo „pantałyk” spotkać można jedynie w wyrażeniu "zbić z pantałyku". Nie do końca jednak wiadomo, czym ten sławny pantałyk jest, a etymologia tego wyrazu nie jest w pełni znana. 

7. Na podium

Zastanawialiście się kiedyś, która spółgłoska występuje w polskiej literaturze najczęściej? Jest to „z”, z imponującym wynikiem 5,64% wszystkich liter w polskich tekstach. Wśród samogłosek króluje oczywiście „a”, która stanowi aż 8,91% wszystkich liter, które spotkać możemy w prasie. 

Przeczytaj również: Siedem rzeczy, których na Ziemi może zabraknąć

8. Co do joty

Bardzo często w życiu codziennym spotkać można się ze zwrotem „co do joty”. Czy ktoś z was zastanawiał się, czym ta jota jest i skąd pochodzi? Otóż jod, czyli po grecku „jota”, to dziesiąta litera alfabetu hebrajskiego, zapisywana w postaci malutkiej kreski. Właśnie stąd wzięły się powiedzenia „co do joty” czy właśnie wspomniana „jota w jotę”. 

9. Podróż na Sri Lankę

Nic w tym dziwnego, że język polski uchodzi za jeden z najtrudniejszych na świecie, skoro zawiera aż tyle nieoczywistych słów i zwrotów. Zapewne mało kto wie na przykład, że mieszkańcy Sri Lanki to w naszym języku… Lankijczycy. Sama nazwa tego kraju jest z kolei na tyle nieoczywista, że obowiązująca obecnie forma została formalnie ustalona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych.

10. Żeńskie odpowiedniki

Feminatywy, czyli żeńskie formy gramatyczne dotyczące nazw zawodów i funkcji, oficjalnie pojawiły się w słowniku dopiero w XX wieku. Przykładami takich słów są na przykład psycholożka, adwokatka, lekarka, socjolożka, władczyni, doktorka czy sprzedawczyni. 

Ciekawostki z języka polskiego od zawsze uczą i bawią. Warto pamiętać, że nasz ojczysty język wciąż się zmienia i rozwija, dlatego warto poświęcać mu sporo czasu – nie tylko w szkole, ale także na co dzień. 

Przeczytaj również:

Najlepsze szkoły średnie w Polsce. Gdzie warto się uczyć?

Wydajemy coraz więcej na prywatną naukę. Zobacz, ile trzeba dziś zapłacić za korepetycje